En Çok Araç Üreten Ülkeler: Türkiye Kaçıncı Sırada?

Otomotiv üretiminde dünya sıralaması her yıl sessizce değişir; zirve hiç kıpırdamasa da alt sıralarda yerler oynar. Türkiye, uzun yıllar 1,3-1,5 milyon adetlik üretim bandında ilerleyen bir ülke olarak bu tabelanın orta bölümünde duruyor. Peki dünyada en çok araç üreten ülkeler hangileri ve Türkiye bu listede tam olarak kaçıncı sırada? Cevap, sandığınızdan daha ilginç bir tablo çıkartıyor: son güncellemede Türkiye, iki köklü otomotiv ülkesini geride bırakmış durumda.
Dünyada En Çok Araç Üreten Ülkeler: Zirve Eskidiği Gibi Çin'in Elinde
Kırk yılı aşkın süredir bu işi izleyen biri için sıralamanın ilk üçü artık ezber gibi. Uluslararası Motorlu Araç Üreticileri Örgütü'nün (OICA) verilerine göre Çin, dünya üretiminin yaklaşık üçte birini tek başına karşılıyor. 2024'te 31,2 milyon araçlık üretim, ikinci sıradaki ABD'nin üçe katından fazla. Aynı yıl ABD 10,5 milyon, Japonya ise 8,2 milyon araçla ilk üçü tamamladı. Eskiden Japonya'yla ABD'nin boy ölçüştüğü yılları hatırlıyorum; şimdi ikisinin arasındaki fark, Çin'in tek başına açtığı mesafenin yanında ayrıntı düzeyinde kalıyor.
Öne Çıkanlar
- Çin 2024'te 31,2 milyon araçla dünya üretiminin yaklaşık üçte birini üretti.
- Türkiye 2025'te 1.419.464 adetlik üretimle İngiltere ve Kanada'yı geride bıraktı.
- Türkiye'de üretilen her iki araçtan biri Kocaeli'den çıkıyor.
- 2026'nın ilk dokuz ayında Türkiye üretimi %6, ihracat %11 geriledi.
- BYD'nin yıllık 150 bin kapasiteli tesis yatırımı sıralamayı yukarı taşıyabilir.
Zirvenin arkasındaki grup da kendi içinde belirgin katmanlara ayrılıyor. Hindistan 6 milyon adetle dördüncü sıraya yerleşmiş durumda; Güney Kore 4,1 milyon ile beşinci, Almanya yaklaşık 4 milyon ile altıncı, Meksika yine 4 milyon civarı üretimle yedinci. Brezilya 2,5 milyon, İspanya 2,3 milyon ve Tayland 1,8 milyon adetlik üretimle ilk onu tamamlıyor. Dünya genelinde yıllık üretim pandemi öncesinin üzerine çıkmış durumda: 2023'te 93,5 milyon adede ulaşan küresel üretim, 2024'te yaklaşık 90 milyon civarında seyretti.
| Sıra | Ülke | Üretim (2024) |
|---|---|---|
| 1 | Çin | 31,2 milyon |
| 2 | ABD | 10,5 milyon |
| 3 | Japonya | 8,2 milyon |
| 4 | Hindistan | 6 milyon |
| 5 | Güney Kore | 4,1 milyon |
| 6 | Almanya | ~4 milyon |
| 7 | Meksika | ~4 milyon |
| 8 | Brezilya | 2,5 milyon |
| 9 | İspanya | 2,3 milyon |
| 10 | Tayland | 1,8 milyon |
Türkiye Kaçıncı Sırada? İşte Güncel Tablo
Türkiye'nin konumu, hangi yılın ve hangi veri setinin esas alındığına göre 12 ile 13 arasında değişiyor. OICA verilerine göre Türkiye 2023'te 1.468.393 adetlik üretimle küresel payın %1,6'sını elde etti ve 13. sırada yer aldı. 2024'te üretim 1.365.296 adede geriledi. Ancak 2025 verileri işi değiştirdi: 1.419.464 adetlik üretimle Türkiye, otomotiv tarihinde çok yol kat etmiş İngiltere ile Kanada'yı geride bırakarak yeniden 13. sıraya, ama daha sağlam bir konuma oturdu. Önünde hâlâ Fransa ve Tayland var.
Resmi kayıtlar biraz daha iyimser konuşmayı tercih ediyor. Ticaret Bakanlığı'nın konumlandırmasına göre Türkiye motorlu taşıt üretiminde dünyada 12., Avrupa'da 5. sırada; otomotiv ihracatında ise dünyada 16. basamakta. Yatırım Ofisi de 2024 yılı sonu itibarıyla Türkiye'yi dünyanın en büyük 13., Avrupa'nın en büyük 5. otomotiv üreticisi olarak tanımlıyor. 2023 için ayrıca Avrupa ticari araç üretiminde birinci, Avrupa genelinde üçüncü olunduğu belirtiliyor. Rakamların kaynağa göre bir kaydırması doğal: bazıları tam yıl gerçekleşmeleri, bazıları bakanlık tanımlı payları esas alıyor. Bu iki ülkenin geçilmesi ise ayrı bir anlam taşıyor; İngiltere'nin otomobil üretim geleneğini bilen biri için, bu tablonun sessiz ama çarpıcı bir dönüm noktası olduğunu söyleyebilirim.
Bu tabloyu ihracat tarafı tamamlıyor. Bakanlık, 2025'te otomotivde 41,5 milyar dolarlık tarihi bir ihracat rekoruna ulaşıldığını açıkladı ve 2026 için yeni bir rekor hedeflendiğini duyurdu. Yani Türkiye'nin sıralaması, yalnızca fabrika kapılarından çıkan araç sayısıyla değil, bu araçların büyük bölümünün ihracata gitmesiyle de şekilleniyor.
Sıralamayı Ne Belirliyor: Kocaeli ve Bursa Ağırlığı

Türkiye'nin üretim haritası, iki kentin çevresinde yoğunlaşmış durumda. Kocaeli, ülkede üretilen her iki araçtan birinin çıktığı, otomotiv ihracatının %56'sını tek başına gerçekleştiren bir merkez. Ford Otosan, Hyundai Motor Türkiye ve Anadolu Isuzu'nun Kocaeli tesislerinde ilk yarıda 460.729 araç üretildi; bu, Türkiye'nin toplam üretiminin yaklaşık yarısına denk geliyor. Ford Otosan'ın Kocaeli fabrikası, bu işin ölçek değiştirdiğinin en iyi örneği: 2001'de 40 bin adetlik Transit kapasitesiyle açılan tesis bugün yıllık 440 bin araçlık kapasiteye ulaştı. Şirket, Türkiye otomotiv üretiminin %26'sını ve Ford'un Avrupa ticari araç üretiminin %70'ini karşılıyor.
Bursa ise bu tablonun ikinci ayağı. OYAK Renault'nun Bursa fabrikalarında bugüne dek 8 milyondan fazla araç üretildi ve tesisin yıllık kapasitesi 390 bin araç; Clio 5 ve Clio 6 buradan çıkıyor. Tofaş da Bursa'da Fiat, Opel, Citroen ve Peugeot markaları için yıllık 150.000 adetlik üretim kapasitesi açıkladı. Otomotiv ihracatında öne çıkan iller sıralamasında Kocaeli ve Bursa'nın ardından İstanbul ve Sakarya geliyor. Bu coğrafi yoğunlaşmanın bir de nitelik tarafı var: Ford Otosan'ın Ar-Ge merkezi Ford'un küresel çaptaki en büyük üç Ar-Ge merkezinden biri; Tofaş ise Stellantis'in Bursa Ar-Ge merkezini işletiyor. Eskiden yalnızca montaj yapılan bir ülke konumundayken, şimdi geliştirme sürecinin de içinde yer alınıyor; sıralamada kalıcılığı sağlayan asıl fark bu.
2026'da Üretim Neden Geriliyor?
Yıllık sıralama geçmiş yılın gerçekleşmesini gösterirken, yıl içindeki nabız farklı bir hikâye anlatıyor. Otomotiv Sanayii Derneği'nin (OSD) verilerine göre 2026'nın ilk dokuz ayında toplam otomotiv üretimi %6, ihracat %11 geriledi. Gerileme yıl boyunca kademeli biçimde hissedildi: ilk çeyrekte üretim %7 azalarak 321 bin 856 adede, ilk beş ayda %10 düşüşle 538.700 adede, ilk sekiz ayda %7,3 daralmayla 841 bin 583 adede indi. Talep tarafı da zayıf; otomobil ve hafif ticari araç pazarı yılın ilk dokuz ayında %13,39 daraldı.
Bununla birlikte yıl içinde bir toparlanma sinyali de var. Haziran'da aylık üretim %15,5 artarak 124.679 adede çıktı; yılın ilk altı ayında toplam üretim 663.397 adede ulaştı, ihracat 462.552 adet olarak gerçekleşti. Eylül'de otomobil üretimi Ağustos'taki 74.368 birimden 129.571 birime sıçradı. Üretici bazında tablo net: Ocak-Eylül döneminde ihracatta 295.007 adetle Ford Otosan liderliğini korudu, Tofaş ise ihracatını ikiye katladı. Ocak-Ağustos üretiminde de Ford Otosan 290.916 adet ve %34 payla açık ara birinci.
Kapasiteye Gelen Yeni Ekler Sıralamayı Nasıl Değiştirir?
Türkiye'nin sıra hedefini belirleyecek asıl soru, önümüzdeki yıllarda kapasiteye eklenecek üretimle ilgili. En somut hamle, BYD'nin yaklaşık 1 milyar dolarlık yatırımla kuracağı yıllık 150 bin kapasiteli elektrikli ve şarj edilebilir hibrit otomobil üretim tesisi. Bu ölçekte bir ek, 1,4 milyonluk üretim bandında algılanabilir bir fark yaratır ve 12. sıranın hemen üzerindeki eşik için gerçek bir adaydır.
Gündemdeki diğer projeler de bu yönü işaret ediyor: TOGG'un yeni modelleri, Renault'un yeni SUV modeli ve Hyundai'nin yeni elektrikli modeli üretim planlarında yer alıyor. TOGG'un T10F V2 LR modeli %83,90 yerli katkı payıyla Türkiye'de üretilen araçlar arasında en yüksek yerlilik oranına sahip; bu, yalnızca bir gurur ölçütü değil, tedarik zincirinin ülke içinde ne kadar derinleştiğinin de göstergesi. Ticaret Bakanlığı, 2026'da otomotivde yeni rekorlar için sektöre destek vermeye devam edeceğini açıklamış durumda. Uzun yılların gözüyle bakıyorum: üretim sıralamaları, bir yılın performansıyla değil, birkaç yılın birikmiş kapasite kararlarıyla yazılır. BYD tesisi ve yeni modeller üretime girdiğinde, bu tabeladaki Türkiye satırının bir basamak daha yukarı çekilmesi şaşırtıcı olmaz.
Sonuç: Türkiye'nin Yeri ve Önündeki Eşik
Özetleyelim: Dünyada en çok araç üreten ülkeler sıralamasında Çin 31,2 milyon adetle açık ara lider, ABD 10,5 milyon ve Japonya 8,2 milyonla onu izliyor. Türkiye ise 2025'te 1.419.464 adetlik üretimle OICA listesinde 13. sırada; Ticaret Bakanlığı'nın pay tanımlı verisinde 12. basamakta görülüyor ve İngiltere ile Kanada'yı geride bırakmış durumda. Bu konumu Kocaeli ve Bursa ağırlıklı üretim ağı, ihracata dayalı model ve Ford Otosan'ın ticari araç hakimiyeti belirliyor. 2026'nın yıl içi verileri üretim ve ihracatta gerileme gösterse de, Haziran ve Eylül aylarındaki toparlanma ile yeni kapasite yatırımları, sıralamanın önümüzdeki yıllarda yukarı doğru revize edilebileceğini düşündürüyor.
Kaynaklar
- OICA Production Statistics
- OSD - Otomotiv Sanayii Derneği
- Ticaret Bakanlığı - 2025 ihracat rekoru ve 2026 hedefi açıklaması
- Yatırım Ofisi - Otomotiv sektörü
- AA - Kocaeli, Türkiye'nin otomotiv üretimi ve ihracatının yaklaşık yarısını gerçekleştirdi
- İstanbul Post - OICA sıralaması: Türkiye otomotiv üretiminde İngiltere'yi geçti
- Genç Gazete - En Çok Araç Üreten Ülkeler (2024 verileri)
- AraClo - Otomotiv Fabrikaları Üretim Rakamları
- Arabam.com - Türkiye'deki Otomobil Fabrikaları
- Getmidas - Otomotiv sektörü incelemesi (BYD yatırımı)