Otomobilgi.comOtomobilgi.com
  • Türkçe
  • English
  • Deutsch
  • Français
  • Italiano
  • Español
  • Português
  • Polski
  • Magyar
  • Azərbaycanca
  • Bahasa Indonesia
  • Русский
  • 中文
  • 日本語
  • 한국어
  • हिन्दी
  • Tiếng Việt
  • ไทย
  • বাংলা
  • العربية
  • فارسی
  • Türkçe
  • English
  • Deutsch
  • Français
  • Italiano
  • Español
  • Português
  • Polski
  • Magyar
  • Azərbaycanca
  • Bahasa Indonesia
  • Русский
  • 中文
  • 日本語
  • 한국어
  • हिन्दी
  • Tiếng Việt
  • ไทย
  • বাংলা
  • العربية
  • فارسی
  • ANA SAYFA
  • HABERLER
    Türkiye Otomotiv Sektörü Haberleri
    Global Otomotiv Sektörü Haberleri
    Türkiye Motorsporları Haberleri
    Global Motorsporları Haberleri
  • OTOMOBİLLER
    İÇTEN YANMALI
    • İçten Yanmalı Modeller
    • İçten Yanmalı Motor Teknolojileri
    • Yakıt ve Tüketim
    • Emisyon ve Çevre
    • İçten Yanmalı Sahipliği
    • İçten Yanmalı Otomobil Tarihi
    ELEKTRİKLİ
    • Elektrikli Modeller
    • Elektrikli Otomobil Teknolojileri
    • Şarj ve Altyapı
    • Batarya Teknolojisi
    • Menzil ve Tüketim
    • Elektrikli Sahipliği
    • Elektrikli Otomobil Tarihi
    HİBRİT
    • Hibrit Modeller
    • Hibrit Sistemler
    • Batarya ve Şarj
    • Tüketim ve Verimlilik
    • Hibrit Sahipliği
    • Hibrit Otomobil Tarihi
    SUPERCAR
    HYPERCAR
  • TEKNOLOJİ
    Sürücü Destek Sistemleri
    Güvenlik Teknolojileri
    Aydınlatma ve Görüş Teknolojileri
    İnfotainment ve Bağlantı
    Otonom Sürüş ve Yapay Zeka
    Gelecek Teknolojileri
  • REHBERLER
    Alım Rehberleri
    Satış Rehberleri
    Bakım ve Kullanım
    Sahiplik ve Maliyetler
    Lastik ve Jant
    Sigorta ve Muayene
  • TARİH & KÜLTÜR
    Otomobil Tarihi
    İkonik Modeller
    Klasikler ve Koleksiyon
    Türkiye’nin Otomobil Serüveni
    Otomobil Tasarımı
    Otomobil ve Popüler Kültür
  • MOTOR SPORLARI
    Formula 1
    Ralli (WRC)
    Rallikros
    MotoGP
    Formula 2 & Formula 3
    Karting
    Le Mans 24 Saat
    WEC
    NASCAR
    IndyCar
    DTM
    GT Yarışları
    Drift
    Drag Yarışları
  • BİZİ TANIYIN
    HAKKIMIZDA
    İLETİŞİM
  • Türkçe
  • English
  • Deutsch
  • Français
  • Italiano
  • Español
  • Português
  • Polski
  • Magyar
  • Azərbaycanca
  • Bahasa Indonesia
  • Русский
  • 中文
  • 日本語
  • 한국어
  • हिन्दी
  • Tiếng Việt
  • ไทย
  • বাংলা
  • العربية
  • فارسی
  • Türkçe
  • English
  • Deutsch
  • Français
  • Italiano
  • Español
  • Português
  • Polski
  • Magyar
  • Azərbaycanca
  • Bahasa Indonesia
  • Русский
  • 中文
  • 日本語
  • 한국어
  • हिन्दी
  • Tiếng Việt
  • ไทย
  • বাংলা
  • العربية
  • فارسی
  1. ANA SAYFA
  2. MOTOR SPORLARI
  3. Karting
  4. Kartta Telemetri: Verilerle Daha Hızlı Nasıl Gidilir?

Kartta Telemetri: Verilerle Daha Hızlı Nasıl Gidilir?

  • Karting
  • Yazar: Lütfi Mete Odabaşı
  • Oluşturma: 28 Ekim 2026
Kronometre yalnızca tur süreni söyler; telemetri ise o saniyelerin içinde saklanan her hatayı ve her kazancı senin yerine okur.
Kronometre yalnızca tur süreni söyler; telemetri ise o saniyelerin içinde saklanan her hatayı ve her kazancı senin yerine okur.

Düşünsene: iki tur, neredeyse aynı. Aynı giriş hızı, aynı köşe, kronometreye bakıyorsun ve aradaki fark saniyenin onda birinde bile değil. Ama bir tur seni düzlükte yavaşlatıyor, diğeri değil. İşte kartingde telemetri tam olarak bu noktada devreye giriyor: sana ne kadar hızlı olduğunu değil, nerede, nasıl ve neden o kadar hızlı (ya da yavaş) olduğunu söylüyor. Peki bu veriler pistte toplanırken neler kaydediyor, antrenman sonrası nasıl okunuyor ve bir pilotun hatalarını nasıl ortaya döküyor? Hadi birlikte bakalım, çünkü bu konu sandığından çok daha eğlenceli.

Kronometre ve Telemetri Arasındaki Fark Ne?

Kronometre sana tek bir sayı verir: tur süren. Telemetri ise o sayının altındaki bütün hikâyeyi anlatır. Bir seansta GPS konumu, hız, motor devri (RPM), tur ve bölüm süreleri, hatta su ve egzoz sıcaklıkları kaydedilir. Antrenman bittiğinde elinde kartın her anının dijital bir kopyası olur - tıpkı oyunun sonunda maçın kaydını izlemek gibi.

Bu veriyi okumak için yaygın kabul görmüş bir yöntem var ve dört adımdan oluşuyor:

  1. Tur ve bölüm süreleri: En iyi turunu normal bir turun bölümleriyle karşılaştırırsın. Zaman kaybı genelde pistin her yerinde değildir; iki üç noktada yoğunlaşır.
  2. Hız eğrisi: Hızın düşmeye başladığı nokta senin fren noktan, virajın en yavaş anı minimum hızın, viraj çıkışındaki hız ise sonraki tüm düzlüğü etkiler.
  3. Motor devri: Direkt şanzımanlı bir Rotax Senior MAX'ta virajda büyük devir düşüşü ve yavaş toparlanma bir uyarı işaretidir. Düzlük sonunda maksimum devre ulaşıp ulaşmadığın ise dişli oranının uzun mu kısa mı olduğunu gösterir. DD2 gibi vitesli sınıflarda vites değişimleri devir grafiğinde sıçramalar olarak görünür.
  4. Sıcaklıklar: Su sıcaklığı motorun doğru aralıkta çalışıp çalışmadığını söyler; iki zamanlı sürümlerde su ile egzoz sıcaklığı birlikte okunur.

Öne Çıkanlar

  • Telefon GPS'i saniyede yaklaşık 1 kez konum kaydeder; fren noktalarını çözmek için yetersizdir.
  • Zaman kaybı genelde pistin her yerinde değil, sadece 2-3 noktada yaşanır.
  • Bir vaka analizinde köşe süresi iki turda da aynıydı (11.9 s); kayıp tamamen sonraki düzlükte ortaya çıktı: 0.238 saniye.
  • Sensör ve aksesuar sayısı kartı hızlandırmaz; yalnızca sürüşün ve setup'ın analizini iyileştirir.

Karting Telemetri Araçları: Telefondan Profesyonel Sensörlere

Saniyede bir nokta kaydeden telefon, 90 km hızda 25 metrelik boşluklar bırakır; kartta gerçek hız, verinin çözünürlüğünde saklıdır.

Herkes aynı ekipmanla başlamıyor ve aslında bu gayet normal. Sana sorayım: pistte elinde telefonla tur süresi tutan biri ile kokpitinde veri kaydedici olan bir takım pilotu arasındaki fark ne? Cevap, kayıt sıklığı ve hangi sensörlerin bağlı olduğunda gizli.

Araç KatmanıNe Verir?Sınırları
Telefon uygulamasıYaklaşık 1 Hz konum; 90 km/h'de noktalar arası ~25 mFren noktası ve çizgi farkı analizi için yetersiz
Aksiyon kamerası (GPS'li)Konum, hız ve ivmelenme saniyede ~10 kez; G kuvveti ~200 HzRPM ve sıcaklık kameradan gelmez, dash dosyası gerekir
Dash veri kaydedici (örn. MyChron, Alfano)Yüksek örneklem, canlı RPM, sıcaklık, hassas tur/bölüm zamanlamaAnaliz için yine de doğru okuma yöntemi şart
Hibrit kullanımDash canlı iş için, kamera GPS'i antrenman sonrası analiz içinİki cihazı yönetmek başta alışkanlık ister

Bu tabloda ilginç bir detay var: örneklem hızı her şey değildir. Eski kamera modelleri tek uydu sistemiyle saniyede 18 kez örnekliyordu ama doğruluğu asıl belirleyen şey, görüşteki uydu sayısı. Yeni modeller dört uydu sistemini (GPS, Glonass, Galileo, BeiDou) birlikte okur ve açık havada yaklaşık 1.5 metre hassasiyet sunar. Yani yüksek sayılar her zaman üstünlük demek değil - tıpkı megapiksel yarışının aslında fotoğraf kalitesini tek başına belirlememesi gibi.

Bir üst basamakta ise dash veri kaydediciler var. MyChron 6, 25 Hz GPS entegrasyonuyla hassas tur ve bölüm zamanlaması, pist haritası ve RPM izleme sunar. Alfano 7 ise dört uydu sistemiyle hız, devir ve sıcaklık kaydeder; iki zamanlı sürümlerinde su ve egzoz gibi iki ayrı proba kadar çıkabiliyorsun. Profesyonel ucu ise akademik: 2023 tarihli bir bilimsel çalışma, RTK ile güçlendirilmiş GPS tabanlı veri toplama sistemleriyle kart parametrelerinin ve pilot davranışının çok daha hassas izlenmesini ele alıyor.

Veri Nasıl Okunur? Gerçek Bir Vaka Örneği

Kuramsal anlatım güzel ama asıl wow anı gerçek veride. Bir analiste örnek verelim: iki tur, aynı viraj girişinde her ikisi de saatte 49 mil ile giriyor. En iyi tur viraj içinde 33 mph'e kadar inerken, diğer tur 27 mph'e düşüyor. Çıkışta fark 35'e karşı 32 mph. İşte kritik nokta: köşe süresi her iki turda da 11.9 saniye - yani kayıp köşede değil! O tur, toplamda 0.238 saniye geride kalmış ama bu kayıp tamamen sonraki düzlükte ortaya çıkmış. Virajdan çıkıştaki o küçük hız farkı, düzlüğün sonuna kadar seninle geliyor.

Bu tarz bir viraj içi hız düşüşü ancak yoğun GPS verisiyle görünür. Hatırla: saatte 49 milden giden bir kart saniyede yaklaşık 22 metre yol alır. Kamera saniyede on kez, telefon ise yaklaşık bir kez konum kaydeder. Yani telefonla o virajda ne yaptığını görmeye çalışmak, saniyede bir kare fotoğrafla maç analizi yapmaya benziyor.

Başka bir örnek raporda en iyi tur 39.706 saniye, maksimum hız 101.6 km/h olarak kaydedilmiş. Ana sorun, yavaş ve orta hızlı viraj kompleksinde aşırı hız kaybı: bir viraja 35 km/h'e yavaşlayarak girilmiş, çıkışta ancak 39 km/h'e ulaşılabilmiş - yaklaşık 0.4 saniyelik kayıp. Öneri tek ve net: minimum hızda 3-4 km/h artış hedeflemek. Hatta bir başka örnekte 8. viraja girişte görülen 7 km/h'lik açığın, aslında bir önceki virajın çıkış sorunu kaynaklı olduğu çıkarılmış. Veri, sorunların zincirleme bağlı olduğunu da öğretiyor.

Fren Noktaları, Gaz Eğrisi ve Şasi Ayarı Nasıl Birlikte Okunur?

Şimdi işin en lezzetli kısmına gelelim: sürüşün ve setup'ın veriyle buluşması. Frenleme noktaları boyuna G kuvvetinden okunabilir ve minimum viraj hızlarıyla birlikte değerlendirilir. Yani freni nerede bıraktığın, virajın ortasındaki hızına doğrudan yazılıyor.

Gaz verisinde klasik bir ölçüt var: pilotun tur boyunca gazı ne kadar süre yüzde 95'in üzerinde tuttuğu. Sayı yükseldikçe iyi - çünkü kart hızı düzlükte değil, gazı sonuna kadar basabildiğin yerde kazanılır. Direksiyon verisi de ayrıca bir sinyal verir: eğer kayıt, virajda yoğun düzeltme hareketi gösteriyorsa pilot hat ya da setup ile boğuşuyor demektir.

Pistten hemen sonra hızlı bir analiz rutini de basit: önce tur süresine bak, maksimum hızın yanında mutlaka minimum hızı da kontrol et - çünkü en yavaş virajda önceki tura göre daha hızlı geçilip geçilmediğini gösteren sayı odur. Sonra egzoz ve su sıcaklıklarına göz at; karbürasyon ya da soğutma sorunu orada hemen ele verir kendini.

Lastik sıcaklığının şasiyle konuşması

Kartlarda süspansiyon yok - tümsek emilimini, yük transferini ve grip üretimini lastik basıncı üstleniyor. Bu yüzden ortam ve pist sıcaklığıyla lastik basıncı arasındaki ilişki kritik: hava ısındıkça lastik içindeki hava genleşir ve basınç artar. Sensör tarafında temas etmeyen lastik yüzey sıcaklığı ölçen sistemler bile var; performans optimizasyonu için birebir veri sağlıyorlar. Pratikte ise şasi ayarı ile lastik sıcaklığı arasındaki korelasyona bakmak - yani hangi ayar kartı hızlandırıyor, hangisi yavaşlatıyor sorusunu sıcaklık farklarıyla eşlemek - en işe yarar yöntem olarak kabul ediliyor. Ekipman normal olduğu sürece lastikler arasında büyük sıcaklık farkları görülmeyebiliyor; mesela iki arka lastik arasında 30 Fahrenheit derecelik bir fark bile haber değeri taşıyabiliyor.

Amatörler ve Profesyonel Takımlar Veriyi Nasıl Farklı Kullanıyor?

Amatör tarafın güzelliği şu: artık ekstra sensör almadan da ciddi analiz yapılabiliyor. MyChron verisiyle çalışan sınıf-nötr uygulamalar; Rotax, X30, KA100, OK, KZ ve LO206 dahil birçok sınıfta, hatta kulüp ve kiralık kart yarışlarında kullanılabiliyor. Kamera üzerinden giden bazı araçlar ise başlangıç seviyesinde ücretsiz. Ham eğrilerle boğuşmak istemeyenler için pist haritası, sıralanmış zaman kayıpları ve sade dilde koçluk notları sunan çözümler de mevcut - yani veri mühendisi olmadan da okunabiliyor.

Profesyonel tarafta ise iş daha bütüncül. Bazı yarış takımlarının programında veri ve video analizi, pilot geliştirme ve koçluk, motor ile şasi ayarı tavsiyeleri paket halinde yer alıyor. Örneğin resmi bir yarış takımı, kartın dinamik davranışını her detayıyla pilot performansıyla ilişkilendirerek analiz ediyor. Arrive & Drive modelinde ise telemetri pakete dahil; gün boyu bir teknikçi her seanstan sonra veriyi pilotla birlikte oturup inceliyor. Bu, teknisyensiz başlayan biri için biraz kıskançlık uyandırıcı bir ayrıcalık - ama temel yöntemleri öğrenmek kendi başına da mümkün; deneyimli bir teknisyenin en büyük katkısı, veriyi pilotun hisleriyle ve setup'la ilişkilendirerek zaman kazandırması.

Ortak payda şu: sensör ve aksesuar sayısı kartı hızlandırmaz. Onlar yalnızca sürüşün, setup'ın ve kartın daha iyi analiz edilmesini sağlar. Yeni başlayan biri için az ama doğru veriyle çalışmak, dev bir sensör yumağından çok daha öğreticidir.

En Sık Yapılan Analiz Hataları

Veriyle çalışan herkesin düştüğü klasik tuzaklar var - belki de en değerli kısım burası, çünkü bunları bilmek bedava hız demek:

  • Sadece en iyi tura bakmak. En iyi tur, normal bir turun bölümleriyle karşılaştırıldığında en çok şeyi öğreten şeydir.
  • Sorunu her yerde aramak. En çok zaman kaybedilen bölümden başla; kalanı peşinden gelir.
  • Aynı anda birden fazla şeyi değiştirmek. Hat, setup ve dişli oranını tek tek değiştir; yoksa neyin işe yaradığını asla bilemezsin.
  • Pist koşullarını unutmak. Lastik, sıcaklık ve grip gün içinde değişir; verin de onunla birlikte değişir.

Türkiye'de Durum Ne?

Türkiye'de kartingin altyapı hikâyesi eskiye dayanıyor; ilk uluslararası karting yarışı 1988'de koşulabildi. Bugün TOSFED Karting Akademi, genç sporcuların yetişmesi ve gelişmesi amacıyla eğitimler düzenliyor; Körfez'de yapılan eğitimlerin sporcuların gelişimini hızlandırarak Avrupa çapında başarılar hedeflediği açıkça söyleniyor. Yalnız dikkatimi çeken bir nokta var: akademi eğitimlerinin içeriğinde telemetriye özel bir modül görünmüyor. Yani Türkiye'de genç pilotlar veri analizini çoğunlukla ya kulüp ortamında ya da kendi çabalarıyla öğreniyor.

Pist tarafında ise timing sistemleri şimdiden faydalı bir zemin sunuyor: bazı pistler seanstan sonra bireysel tur sürelerini ve sonuçları yazdırabiliyor, izleyicilere canlı skor tablosu gösteriyor. Ülkemizde karting telemetrisine özel yerli teknik içerik ise hâlâ sınırlı; mevcut Türkçe anlatımlar ağırlıklı olarak F1 telemetrisine odaklanıyor. Yani bu alanda boşluk büyük - ve bence genç bir pilot için veri okumayı erken öğrenmek, Avrupa'daki rakiplerine karşı sinsi bir avantaj olabilir.

Telemetri Verilerle Daha Hızlı Nasıl Gidilir?

Söz verdiğim gibi, sorunun net cevabını burada toparlayalım. Telemetriyle daha hızlı gitmenin yolu, kronometreyi bırakıp hikâyeyi okumaktır: önce en iyi turunu normal bir turun bölümleriyle karşılaştır, zaman kaybının yoğunlaştığı iki üç noktayı bul, sonra o noktalarda hız eğrisine ve devre in - fren noktan, viraj minimum hızın ve çıkış hızın sana hattını ve frenini nereye taşıyacağını söyler. Aynı anda tek bir şey değiştir ve lastik sıcaklıklarını şasi ayarınla birlikte yorumla.

Bir sonraki antrenmanda telefonunu ya da dash kaydını açtığında, artık sadece bir tur süresi değil, kartınla arasında gerçek bir konuşma yürütüyor olacaksın. Sen hangi virajda zaman kaybettiğini biliyor musun? Veri biliyor. Gerisi sadece dinlemek.

Kaynaklar

  • Kart telemetry: how to read the data
  • Karting Telemetry Analysis App
  • Kart Telemetry From Your Onboard Camera
  • Kart telemetry: how to work on data to improve performances
  • MyChron 6 Data Logger & Lap Timer
  • Kart Tyre Temperature Sensors
  • How to Find Lap Time in a Kart With Data
  • How Tire Pressure Affects Kart Performance
  • Real-Time Karting Performance Monitoring via DAQ
  • TOSFED Karting Akademi Eğitimleri Körfez'deydi

Bu Sayfayı Paylaşın

Kategori Editörü

Lütfi Mete Odabaşı

Lütfi Mete Odabaşı

Genç, dinamik, araştırmayı ve öğrenmeyi seven bir otomobil ve motor sporları tutkunu. Mete, otomobil haber, bilgi ve kültür platformumuza gençlerin bakış açısı ile değer katıyor. Otomobil teknolojilerindeki yenilikleri ve motor sporlarındaki gelişmeleri yakından takip ediyor, öğrendiklerini otomobilgi.com için faydalı, dolu dolu içeriklere çeviriyor.

İlgili İçerikler

Pistten piste değişen tek bir dişli seçimi, kartingde tur süreni belirleyen en güçlü silahın; kısa oran hızlanır, uzun oran son hızı kovalar.
KartingKartta Dişli Oranı Ne İşe Yarar? Küçük Bir Dişlinin Büyük Etkisi
Pistteki en ucuz parça olan zincir, yanlış bakıldığında hem beygir gücünü hem de sabrını tek seferde yakabiliyor.
KartingKartingde Zincir ve Rulman Bakımı Nasıl Yapılır?
Kartingde kazananı pistte değil tartıda ilan eden kurallar, hafif pilotun avantajını minimum ağırlık ve balastla dengeler.
KartingKart ve Pilot Tartıda: Kartingde Minimum Ağırlık Kuralı
Aynı motor, aynı lastik, aynı pist ama farklı tur süreleri: kazananı güç değil, viraj başına ayarlanmış şasi belirler.
KartingKartta Şasi Ayarları Neden Çok Önemli
Kartta hızlı olup olmayacağını motorun değil, lastiğinin o an doğru sıcaklık penceresinde tutup tutmadığı belirler.
KartingKart Lastiğinin Ömrü ve Okunması: Grip Nasıl Kazanılır, Nasıl Kaybedilir?
Soğuk havada kartı yavaşlatan motor değil, geç ısınan lastikler ve buz gibi pisttir; çünkü yoğun hava motora aslında daha fazla oksijen verir.
KartingKart Neden Soğuk Havada Yavaşlar? Pist, Hava ve Ayar İlişkisi
Islak pist sabit bir sorun değil, her turda cevabı değişen bir bulmacadır; doğru lastik tercihi yarışın kazananını pitte belirler.
KartingYağmurda Kart Ayarı: İz Genişliği ve Ağırlık Dağılımı
Valfsiz, tek krank turunda güç üreten iki zamanlı motor, minik gövdesine sığdırdığı bu basitlikle kartingin keskin vızıltısının sırrıdır.
Kartingİki Zamanlı Kart Motoru Nasıl Çalışır?
Kartta vites kolu ve debriyaj pedalı yoktur; santrifüj debriyaj motorun devrine göre kendiliğinden devreye girer ve kartı rölantide yerinde tutar.
KartingKartta Debriyaj Nasıl Çalışır?
Mükemmel start ışıklar söndüğünde değil, formation turunda lastikler ısıtılırken çoktan kazanılmış olur.
KartingKartta Mükemmel Start Nasıl Alınır?

Etiketler

  • karting
  • karting rehberi
  • karting ipuçları
  • şasi ayarı
  • kart ayarı
  • lastik basıncı
  • telemetri analizi
  • tur süreleri
  • veri kaydedici
  • gaz açma eğrisi
  • fren noktası
  • rotax max challenge

Bizi Sosyal Medyada Takip Edin

  • Hakkımızda
  • KVKK Aydınlatma Metni
  • Gizlilik Politikası
  • İletişim
Otomobilgi.com
BAĞIMSIZ OTOMOBİL KÜLTÜRÜ PLATFORMU
Virgo CMS ile güçlendirilmiştir