Sebastian Vettel'in 4 Şampiyonluğu: Sezon Sezon Analiz

14 Kasım 2010, Abu Dhabi. Sezonun son yarışına girmeden şampiyonluk sıralamasında üçüncü sıradasın, lider Fernando Alonso'nun 15 puan gerisinde. Matematiksel olarak ihtimalin var ama kimse sana bahse girmiyor. 55 tur sonra, kimsenin beklemediği bir şekilde, dünya şampiyonu sensin. Evet, tam olarak böyle: Sebastian Vettel, Formula 1 tarihinin en dramatik final gecelerinden birinde kariyerinin ilk unvanını kazandı ve ardından gelen üç sezonda da kimse onu durduramadı. Peki bu Alman genci üst üste dört şampiyonluğa nasıl taşıdı? Hadi, sezon sezon anlatayım.
Öne Çıkanlar
Öne Çıkanlar
- Vettel, 2010-2013 arasında Red Bull ile üst üste 4 dünya şampiyonluğu kazandı.
- 23 yıl 134 günlükken 2010'da şampiyon olarak dönemin en genç dünya şampiyonu oldu.
- 2013'te Belçika'dan Brezilya'ya üst üste 9 galibiyet aldı, tek sezonda 13 yarış kazandı.
- 16 sezonluk kariyerinde toplam 53 Grand Prix galibiyeti ve 299 yarış startı biriktirdi.
- Ferrari'de geçirdiği 6 yılda 14 galibiyet aldı ama aradığı beşinci şampiyonluk hiç gelmedi.
2010: Son Yarışta Gelen İlk Şampiyonluk Nasıl Kazanıldı?

2010 sezonu, yeni 25-18-15 puan sisteminin ilk yılıydı ve yarış içi yakıt ikmali 1993'ten beri ilk kez yasaklanmıştı. Yani herkes yeni bir dönemin kurallarına alışmaya çalışırken, şampiyonluk mücadelesi dört pilota kadar açılmıştı: Alonso, Mark Webber, Vettel ve Lewis Hamilton. Sezon ilerledikçe Vettel'in işi zorlaştı; Ağustos sonunda Hamilton'ın Belçika zaferinin ardından liderin tam 31 puan gerisine düşmüştü. Ama pes etmek diye bir şey yoktu. Japonya, Brezilya ve Abu Dhabi'de üç galibiyet üst üste geldi ve masa yeniden kuruldu.
Finale girerken tablo şuydu: Alonso 246 puanla lider, Webber 8 puan geride, Vettel 15 puan geride, Hamilton ise 24 puan geride. Yas Marina'da Vettel pole position'dan başladı ve yarışı kazanması yetti; asıl dram arkada yaşandı. Ferrari, Webber'in stratejisine cevap vermek için Alonso'yu erken pit stop'a çekti ve bu hamle felaketle sonuçlandı. Alonso, Vitaly Petrov'un Renault'sunun arkasına takılıp geçemedi ve yedinci oldu; Webber sekizinciydi. Vettel kazanınca şampiyonluk, son yarışta, hiçbir hafta sonu liderliğe oturmamış bir pilota geçti. Bu, tarihte bir pilotun finale üçüncü sıradan girip şampiyon olduğu üçüncü durumdu; önce John Surtees 1964'te, sonra Kimi Räikkönen 2007'de bunu başarmıştı.
Sezon sonunda Vettel 256 puanla şampiyon, Alonso 252, Webber 242, Hamilton 240 puandı. 23 yıl 134 günlük Vettel, o tarihe kadarki en genç dünya şampiyonu unvanını Hamilton'dan devraldı. Red Bull Racing de Brezilya'daki 1-2'lik sonuçla takımlar şampiyonluğunu daha önce garantilemişti; ayrıca o yıl, müşteri motoruyla yarışan bağımsız bir takımın kazandığı son takımlar şampiyonluğuydu, ta ki 2024'e kadar başka örnek gelmedi. Genç şampiyonluk rekorunun uzun yıllar sonra Kimi Antonelli tarafından kırıldığı yönünde iddialar var ama bu bilgi henüz tek kaynaklı, o yüzden kesin gibi sunmayacağım.
2011: RB7 ile Hakimiyet Yılı

İkinci şampiyonluk ilkinden çok daha kolay geldi, itiraf edelim. Adrian Newey imzalı RB7, 19 yarışın 12'sini kazandı ve sezonun 19 pole position'ından 18'ini aldı; bu araç, tarihin en baskın Formula 1 araçlarından biri kabul ediliyor. RB7'nin geliştirilmesinde "evrim, devrim değil" yaklaşımı izlendi: önceki yılın başarılı RB6'sının üzerine inşa edildi. En büyük zorluk, geri dönen KERS sistemini aerodinamiği bozmadan araca yerleştirmekti ve mühendislik ekibi bunu da çözdü. Sağlamlığına dair başka bir işaret: RB7, Autosport'un yılın yarış aracı ödülünü kazandı; Red Bull'un bu ödülü üst üste ikinci kez alışıydı.
Rakipler aradaki farkı ondalıklarla değil, zaman kaybıyla ölçüyordu; Red Bull'un paket olarak tüm rakiplerinin önünde olduğu konuşuluyordu. Vettel 19 yarışın 11'ini kazandı, 17 kez podyuma çıktı ve 392 puan topladı. Şampiyonluğu Japonya'da, sezon bitmeden ilan etti ve en genç iki kez dünya şampiyonu unvanını da cebine koydu.
2012: Alonso ile Kıyasıya Bir Çekişme

2012, dört sezonun en dengeli ve en gerilimlisiydi. Bu kez RB7 gibi ezici bir araç yoktu; 20 yarışta Vettel 5 galibiyet ve 6 pole position görebildi, 281 puan topladı. Karşısında sezon boyu muhteşem bir Fernando Alonso vardı ve unvan, sezonun son yarışına kadar askıda kaldı. Son yarışta değişken hava koşulları ortamında Vettel altıncı sıraya tırmanmayı başardı ve şampiyonluğu Alonso'nun tam 3 puan önünde kazandı. Böylece tarihin en genç üç kez dünya şampiyonu oldu. Takım arkadaşlıklarına bakınca farkın büyüklüğü de görülüyor: Webber aynı sezonu 179 puanla kapattı, yani tam 102 puan geride.
2013: Dokuz Yarışlık Galibiyet Serisi
Ve geldik dördüncü ve son perdeye. Newey'in tasarladığı RB9, Renault'nun 2.4 litrelik atmosferik V8 motoruyla 19 yarışın 13'ünü kazandı; o 13 galibiyetin tamamı Vettel'e aitti. Takım arkadaşının sıfır galibiyetle kapattığı bir sezonda bu tablo, aracın gücü kadar sürücünün ağırlığını da gösteriyor. Sezon içindeki en akıl dışı istatistik şu: Belçika'dan Brezilya'ya üst üste dokuz galibiyet. Bu seriyle Alberto Ascari'nin 60 yıllık üst üste galibiyet rekorunu eşitledi ve bir sezon içinde ustalıkle dokuz yarışı arka arkaya kazanan ilk pilot oldu. 13 galibiyetlik sezon toplamı da Michael Schumacher'in tek sezon galibiyet rekorunu eşitledi.
Sayılarla bakınca 2013 şöylesi: 19 yarış, 13 galibiyet, 16 podyum, 9 pole position, 397 puan. RB9 da, RB7 gibi Autosport'un yılın yarış aracı seçildi ve Red Bull'un o güne kadarki en baskın tasarımı olarak değerlendirildi. Üst üste dördüncü unvanla Vettel, bunu başaran tarihteki üçüncü pilot oldu. Şampiyonluğu ilan ettiği andaki kariyer tablosunda 36 galibiyet (35'i Red Bull, 1'i Toro Rosso döneminden) ve 59 podyum vardı.
Dört Şampiyonluğun Rakamlarla Karşılaştırılması
| Sezon | Yarış | Galibiyet | Podyum | Pole Position | Puan |
|---|---|---|---|---|---|
| 2010 | 19 | 5 | 10 | 10 | 256 |
| 2011 | 19 | 11 | 17 | 15 | 392 |
| 2012 | 20 | 5 | 10 | 6 | 281 |
| 2013 | 19 | 13 | 16 | 9 | 397 |
Newey Sinerjisi: Mükemmel Pilot ile Mükemmel Aracın Buluşması
Dört şampiyonluğun teknik anahtarı, Vettel ile Adrian Newey arasındaki sinerjiydi. Newey, Red Bull Racing'in baş teknik sorumlusu olarak RB6, RB7 ve RB9'un genel tasarım yönünü belirledi. Dönemin imza yeniliği egzoz üflemeli difüzördü: egzoz gazları viraj boyunca sürekli difüzöre yönlendirilerek kaybedilen downforce'un çoğu geri kazanılıyor, viraj girişlerinde arka tarafta büyük bir stabilite sağlanıyordu. Bu sistemin sürüş tarzı gerektirdiği noktada Vettel'in işi devreye giriyordu; aracı maksimum downforce için sıcak egzoz gazlarını kesintisiz yönlendirecek şekilde kullanmak, alışılmadık bir sürüş tekniği istiyordu ve Vettel bunu kusursuz yapıyordu. Yani "araç mı pilot mu" tartışmasının cevabı aslında ikisinin birbirine ne kadar iyi uyduğu: Newey'in dehasını piste en iyi yansıtabilen pilotlardan biriydi. Pit duvarında ise mühendisi Guillaume Rocquelin, radyo diyaloglarıyla dönemin en tanınan pilot-mühendis ikililerinden birini oluşturuyordu.
Vettel ile Schumacher Karşılaştırması Ne Anlama Geliyordu?
Vettel kariyerinin başından beri Almanya'nın efsanesiyle, "Baby Schumi" lakabıyla anıldı. Peki bu karşılaştırma ne kadar adildi? Aslında iki taraf da hiç hevesli değildi. Genç Vettel, 21 yaşındayken, henüz çok erken olduğunu ve böyle bir kıyasın gereksiz olduğunu söylüyordu. Schumacher de üst üste üçüncü şampiyonluğundan sonra bu kıyasın yapılmaması gerektiğini, herkesin kendi döneminde kendi işini yaptığını vurguluyordu; yine de Vettel'in yedi unvanına ulaşabileceğine inandığını da esirgememişti. Aralarındaki bağ sadece lakaptan ibaret değildi: Vettel genç bir yarışçı olarak Schumacher'e hayrandı ve birlikte birkaç Race of Champions şampiyonluğu kazandılar. Yeteneğinin ilk büyük kanıtıysa 2008'e uzanıyor: Monza'da, yağmur altında, Red Bull'a bağlı orta sıra takımı Toro Rosso ile kazandığı yarış, Newey dönemi başlamadan önce bile ne kadar özel bir sürücü olduğunun işaretiydi. Ferrari cephesinden de Vettel'e bakıldığında bazı yönlerden Schumacher'i andırdığı yorumları geldi. Kariyer sonunda tablo netleşti: yedi şampiyonluk gelmedi, ama dört üst üste unvan, Schumacher'in 2013'te eşitlenen tek sezon galibiyet rekoruna ortak olması gibi ayrıntılarla, iki efsane arasındaki bağı tarihsel olarak sağlamlaştırdı.
Ferrari Yılları: Gelmediğine İnanılan Beşinci Unvan
Vettel 2015'te Ferrari'ye geçti; 2014 Japonya Grand Prix sonrası açıklanan bu ayrılıkla, Red Bull ile başlayan 15 yıllık bağ Abu Dhabi'de resmen sona erdi. Amaç açıktı: Maranello'ya Kimi Räikkönen'den beri, yani 2007'den beri gelmeyen pilotlar şampiyonluğunu getirmek. Altı yıl boyunca 14 galibiyet aldı, 2017 ve 2018'de şampiyonluğu ikinci sırada tamamladı, o iki sezon hatayla dolu geçti ve Lewis Hamilton her iki kez de daha güçlü çıktı. Vettel sonrası dönemi dürüstçe değerlendirdi: hedefledikleri şampiyonluk kazanılınamadığı için başarısız olduklarını kabul etti, girmemesi gereken bazı mücadelelere girdiğini itiraf etti. 2018 Almanya Grand Prix'de aracı çakıllara soktuğu an ise o dönemin sembolü oldu; tifosilerin üzülmediği bir zaferin ona da sevinç getirmediğini söyledi. Tüm bunlara rağmen Ferrari'ye duygusal bir bağ hissettiğini ve altı yılını bir lunapark treni yolculuğuna benzeten bir tanımlamayla anlatmayı seçti. Ferrari'li yılların ardından Aston Martin'e geçti, orada galibiyet göremedi ve 299 yarış startı, 53 galibiyet, 57 pole position ile kariyerini kapattı.
Sonuç: Nasıl Dört Şampiyonluk Kazandı?
Kısa cevap şu: Vettel, şansı son yarışta ilk unvanı kapıdan içeri giren, ardından Newey'in tasarladığı ve sürüş tarzına adeta göre ayarlanmış araçlarla iki ezici sezon geçiren, en zor yılı olan 2012'yi ise 3 puanlık farkla Alonso'ya karşı dişini sıkarak bitiren bir pilot olarak üst üste dört şampiyonluk kazandı. Bir yanda tarihin en baskın araçlarından ikisi, diğer yanda o araçların gerektirdiği sıra dışı sürüş tekniğini kusursuz uygulayan bir genç. Hamilton öncesi dönemin son hakimi, dijital çağın ilk genç şampiyonu olmasının ötesinde; 2013'teki dokuz yarışlık serisiyle hâlâ eşitlenmesi zor bir standart bıraktı. Beşinci unvan Ferrari'de gelmedi ama dört üst üste şampiyonluk, az pilota nasip olan bir kulübe ebedi üyelik kazandırdı.
Kaynaklar
- BBC Sport - Red Bull's Sebastian Vettel kept Formula 1 title belief
- Sebastian Vettel wins Formula One world championship in Abu Dhabi
- 16 years ago: Vettel wins dramatic 2010 F1 title in Abu Dhabi
- Adrian Newey on memorable Red Bull Racing car models
- Sebastian Vettel is the 2013 F1 World Champion
- By The Numbers: Vettel's Record Year in F1
- Red Bull Racing wins 2013 Formula 1 World Championship
- BBC Sport - Sebastian Vettel wins Abu Dhabi GP to capture F1 title
- Adrian Newey explains how studying fighter jets helped Red Bull understand trick that almost never happens in F1
- Vettel Becomes Youngest World Champion