Test Sürüşünde Kaza: Sigorta Satıcıyı Korur mu?

İkinci el aracını satışa çıkaran herkesin kabusu aynıdır: telefonun ucundaki ses "aracı bir deneyeyim" der, anahtar el değiştirir ve yirmi dakika sonra bir de bakarsınız ki satılık otomobiliniz bir bariyere yaslanmış duruyor. Otuz yıldır bu sektörün içindeyim; test sürüşü, satış sürecinin en çok heyecan verdiği ve aynı zamanda en az kontrol edebildiğiniz anıdır. Peki kaza olduğunda kim ne kadar öder? Anahtar teslim edildiği anda sorumluluk sizden alıcıya mı geçer, yoksa ruhsat sahibi olarak masanın ortasında mı kalırsınız? Cevap, çoğu satıcının sandığından daha girift ve sigorta poliçenizin satır aralarına kadar uzanıyor.
Trafik Sigortası ile Kaskonun Görev Ayrımı
Test sürüşü kazasında iki ayrı poliçe devreye girer ve bunların işlevleri birbirine karıştırılır. Zorunlu trafik sigortası, sizin aracınızın hasarını karşılamaz; onun görevi, kazada üçüncü kişilere verilen zararları ödemektir. Karşı şeritten gelen başka bir araç, bir yay, bir direk varsa trafik sigortası o zarara bakar ve mağdur taraf sigorta şirketine doğrudan başvurma hakkına sahiptir.
Aracın kendi hasarı ise kasko işidir. Kaskolu bir aracı başka birinin kullanması, güvencenin kendiliğinden sona ermesi anlamına gelmez. Poliçede belirli bir sürücü kısıtı yoksa ve direksiyondaki kişi geçerli ehliyetle, trafik kurallarına uygun biçimde kullanıyorsa, hasar teminat kapsamında değerlendirilebilir. Buradaki kritik nokta, aracı kullanan kişinin kim olduğu ve sizin poliçenizin bu kişiye nasıl baktığıdır. Çünkü kural olarak kazadan doğan sorumluluk, araç başka biri tarafından kullanılıyor olsa bile işleten sıfatıyla ruhsat sahibine yöneltilir. Yani hasarı sigorta karşılasa bile kapıyı önce size çalarlar.
Poliçenizdeki Sürücü Kısıtı İşin Bel Kemiğidir
Bazı poliçeler primi düşürmek için yalnızca belirli sürücüleri kapsayacak şekilde düzenlenir. Poliçede yazılı iki kişi dışında biri aracı kullanıp kaza yaptığında, sigorta şirketi hasar tazminatından "çift sürücü indirimi" oranında kesinti yapabilir. Yani ödeme tamamen reddedilmez, ama tazminat belirgin biçimde kısılır. Şirket araçlarında da mantık benzerdir: kasko kural olarak öder; teminatı ortadan kaldıran şey, aracı kullanan kişinin şirket personeli olmaması gibi bir istisnai durumdur. Bireysel satıcı olarak sizin için ders nettir: test sürüşüne çıkmadan önce poliçenizi açıp sürücü kısıtı olup olmadığını okuyun.
Öne Çıkanlar
- Trafik sigortası üçüncü kişilerin zararını, aracın kendi hasarını kasko karşılar.
- 2026 teminat limitleri: araç başına 400.000 TL, kaza başına 800.000 TL, sağlık-sakatlanma-ölüm için 3.600.000 TL.
- Poliçede sürücü kısıtı varsa, başkasının yaptığı hasarda tazminattan kesinti uygulanabilir.
- 1 Temmuz 2026'dan itibaren 40.000 TL üzeri hasarlarda eksper görevlendirmesi zorunlu.
- Yargıtay'ın yerleşik yaklaşımı, tek taraflı test sürüşü kazasında satıcıyı otomatik sorumlu tutmuyor.
1 Temmuz 2026: Trafik Sigortasında Yeni Dönem

Bu konuyu güncel mevzuat düşünmeden konuşmak eksik kalır. 1 Temmuz 2026 itibarıyla düzenlenecek poliçelerde ve sonraki hasar süreçlerinde kurallar önemli ölçüde değişti. Yeni maddi zarar teminat limitleri araç başına 400.000 TL, kaza başına 800.000 TL; sağlık gideri, sakatlanma ve ölüm hallerinde ise 3.600.000 TL olarak belirlendi. Trafik sigortasının limitini aşan zararlar, varsa İhtiyari Mali Sorumluluk teminatından veya sorumlu kişilerden tahsil edilir.
Hasar süreçlerinde iki yenilik satıcıyı doğrudan ilgilendiriyor. Birincisi eksper zorunluluğu: hasar bedeli 40.000 TL'yi aşıyorsa hasar tespiti eksperler tarafından yapılacak. İkincisi değer kaybı: artık mağdur aracın trafik sigortasına yapılan maddi hasar başvurusu değer kaybını da içeriyor ve bu tutar eksper tarafından hesaplanıyor. Test sürüşünde aracınıza çarpan kusurlu bir alıcı varsa, onarım bedelinin yanında aracınızın piyasa değerindeki kaybı da bu mekanizmayla gündeme gelir. 1 Temmuz 2026 öncesindeki kazalarda ise eski kurallar uygulanmaya devam ediyor; hangi tarihte kaza yapıldığı bu yüzden belirleyici.
Ehliyet, Ceza ve Ruhsat Sahibinin Riski
Test sürüşü öncesi alıcının ehliyetini görmek nezaket değil, hukuki gerekliliktir. Ehliyetsiz ya da yetersiz ehliyetle araç kullanmanın 2026'daki idari para cezası 11.631 TL; ancak asıl ağır sonuç, aracını yetersiz ehliyetli sürücüye teslim eden kişiye uygulanan cezadır. Yani direksiyonu ehliyeti geçersiz birine bırakırsanız, ceza yalnızca ona değil size de kesilir. Zorunlu trafik sigortası yaptırmamanın cezasının 1.246 TL idari para cezası, aracın trafikten men edilmesi ve çekici işlemi olduğunu da unutmayın; satılık aracın sigortası aksamışsa test sürüşü tartışmasız yasaklanmalıdır.
Sorumluluk tarafında tablo üçlüdür: sürücü kendi kusuruna göre sorumlu tutulur; işleten ve teşebbüs sahibi ise kendi kusurları olmasa bile sorumlu olabilir. Bayiler ile bireysel satıcı arasındaki fark da burada belirginleşir. Yetkili bayilerin çoğu test sürüşleri için özel sigorta poliçesi, yani filo sigortası yaptırır; galerilerde mesleki sorumluluk sigortası devreye girebilir. Bayi pratiğinde sürücüden ehliyet fotokopisi alınır ve test sürüşü şartlarını belirten bir evrağa imza atılır. Bireysel satıcı olarak bu disiplini evde, kendi satışınızda uygulamanız için hiçbir engel yok.
Yargıtay Test Sürüşü Kazasına Nasıl Bakıyor?
Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin yerleşik yaklaşımı satıcıya nefes aldırıcı: sigortalı aracın deneme sürüşü sırasında meydana gelen tek taraflı kazada, sürücünün tam kusuru değerlendirilerek sorumluluk tespit edilmeli; araç sahibini, yani satıcıyı sorumlu tutmak doğru bulunmamıştır. Bu karar, satıcının her koşulda kurtulduğu anlamına gelmez; somut olayın şartlarına, aracın teslim biçimine ve sürücünün durumuna bakılır. Ama "ruhsat bende, her halükârda ben öderim" varsayımı hukuki dayanaktan yoksundur. Öte yandan servis veya tamirci bağlamında tablo daha katıdır: serviste çalışan usta test sürüşünde kaza yapsa da, oluşan tüm maddi zarardan servis doğrudan sorumlu tutulabilmektedir. Aracını servise bırakan satıcı ile alıcıya anahtar veren satıcı, hukuk gözünde aynı durumda değildir.
Test Sürüşü Öncesi Alınacak Pratik Önlemler
Kural şudur: test sürüşü kısa, sınırlı ve kontrollü olmalıdır. Alıcı aracı denemek istediğinde araçta mutlaka siz de bulunun; gösterim ve sürüş için kalabalık, gözlenebilir yerler tercih edin. Ehliyeti olmayana, ehliyet sınıfı araca uygun olmayana veya içtiği belli olan birine direksiyonu teslim etmeyin. Ehliyet fotokopisi almak ve test sürüşünün şartlarını yazılı olarak karşılıklı imzalamak, bayilerin yıllardır uyguladığı ve bireysel satıcıya da son derece uygun bir yöntemdir.
Kısa bir kontrol listesi işinizi kolaylaştırır:
- Alıcının ehliyetini görün, fotokopisini alın; geçerlilik ve sınıf kontrolünü yapın.
- Rota önceden belirleyin; trafik yoğunluğu düşük, tanıdık bir güzergâh seçin.
- Tüm sürüş boyunca araçta kalın; alıcıyı araçla baş başa bırakmayın.
- Satış öncesi fenni muayenenin yapılmış olduğundan emin olun; Karayolları Trafik Kanunu gereğidir.
- Poliçenizdeki sürücü kısıtı ve İhtiyari Mali Sorumluluk teminatını satış görüşmesinden önce kontrol edin.
Yıllar önce bu işler şeftali gazozu ve el sıkışmayla yürürdü; şimdi ise tek bir tutanak, tek bir fotokopi, kaza anında satıcı ile alıcı arasındaki farkı belirliyor. Bayiler bu disiplini maliyet olarak değil sigorta olarak görüyor. Bireysel satıcının da aynısını yapması için servet harcaması gerekmiyor.
Kaza Olduktan Sonra Ne Yapmalı?
Önce insan: yaralı varsa 112 aranır. Ardından sürecin iskeleti eksiksiz kurulur: kaza tespit tutanağı düzenlenir, olay yerinin ve hasarların fotoğrafları çekilir, varsa tanık bilgileri not edilir. Kusur oranı tespiti için gerekli bildirimler yapılır, hasar ihbarı sigorta şirketine iletilir ve değer kaybı süreci takip edilir. Alkollü sürücü kusurlu olsa bile trafik sigortası karşı tarafın zararını karşılayabilir; ancak poliçe şartlarına göre sigorta şirketinin sürücüye rücu etmesi gündeme gelir. Yani sigortanın ödemesi, kusurlunun sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
Süreçte iki pratik detayı da not edin: 40.000 TL'nin üzerindeki hasarlarda eksper görevlendirmesi artık zorunludur ve dosyanız eksper raporuyla yürür. Ayrıca hasar ihbarını geciktirmemek sizin lehinizedir; ihbar ve tespit zinciri ne kadar sağlamsa, satıcı sıfatıyla sürücünün kusurunu belgelemeniz o kadar kolay olur.
Net Cevap: Satıcıyı Sigorta Korur mu?
Sorunun doğrudan cevabı şudur: Üçüncü kişilerin zararını trafik sigortası, aracın kendi hasarını sürücü kısıtı yoksa kasko karşılar; kısıt varsa tazminattan kesinti yapılır, limit aşan ve karşılanmayan kısımlardan ise kusura göre sürücü ve işleten sorumludur. Yani sigorta sizi büyük ölçüde korur, ama körü körüne değil. Korumanın şartları test sürüşü başlamadan önce sizin elinizdedir: ehliyet kontrolü, refakat, kontrollü rota, yazılı şartlar ve güncel poliçe. Bu beş adım atıldığında, Yargıtay'ın çizdiği çerçevede tek taraflı bir kazada sorumluluk tam kusurlu sürücüye yüklenir. Anahtar teslim etmenin riskini sıfırlayamazsınız; ama bir fotoğraf karesi ve bir imza kadar düşürebilirsiniz.
Kaynaklar
- test sürüşünde kaza olursa sigorta hasarı kim öder?
- Yargıtay 17. Hukuk Dairesi Kararı
- Trafik Sigortasında Yeni Dönem: 1 Temmuz 2026
- 1 Temmuz 2026'da Araç Hasar ve Değer Kaybında Ne Değişiyor
- Trafik Kazası ve Tazminat Hukuku Rehberi 2026
- Aracı başkası kullanırsa kasko hasarı karşılar mı?
- Başkasının Aracıyla Yapılan Kazayı Kasko Karşılar mı?
- Ehliyetsiz Araç Kullanma Cezası 2026
- Araba Satışında Nelere Dikkat Edilmeli?
- Trafik Kazası Sonrası Ne Yapılmalı?