Avrupa'da İçten Yanmalı Motorlara Süre Uzatıldı

Avrupa Parlamentosu Çevre Komisyonu, otomobil ve hafif ticari araçların CO2 hedeflerini revize eden tasarıyı kabul etti. 48 lehte, 30 aleyhte ve 2 çekimser oyla geçen kararla, 2035 yılına kadar içten yanmalı motorun fiilen sonunu getirecek olan %100 azaltım hedefi otomobillerde %87,5'e çekildi. Üç yıldır Avrupa otomotivinin üzerine asılı duran bu sorunun cevabı artık şekilleniyor: 2035'ten sonra da benzinli, dizel ve hibrit araçlar Avrupa'da satılabilecek. Peki bu yeni dengeyi kuran mekanizmalar tam olarak nasıl işleyecek ve sürecin önünde hangi adımlar var?
Komisyon Oylamasında Neler Karara Bağlandı
Çevre Komisyonu'nun (ENVI) oylaması, aslında Ekim ayında üç büyük grup arasında varılan uzlaşmanın Parlamento düzeyinde onaylanması anlamına geliyor. Muhafazakar EPP, sosyal demokrat S&D ve liberal Renew Europe'un oluşturduğu merkez platform, Avrupa otomotiv sanayiinin içinde bulunduğu baskıyı göz önünde bulundurarak mevcut hedeflerde esneme yönünde ortak noktada buluşmuştu. Bu uzlaşmanın ardında Endüstri Komisyonu'nun 22 Ekim'de 49 lehte, 27 aleyhte ve 5 çekimser oylıyla, Ulaştırma Komisyonu'nun da yine 22 Ekim'de 27 lehte, 18 aleyhte ve 1 çekimser oylıyla verdiği destek vardı.
Bu işin tozunu yutmuş herkesin bildiği gibi, Parlamento'nun üç uzman komitesinin aynı metne aynı hafta içinde evet demesi tesadüf değil, siyasi ritmin işlemiş olduğunun işareti. Merkez platform anlaşması, bağışıklık sistemini yavaş yavaş elektrikli olmaya alıştırmaya çalışan bir pazarın gerçekleriyle, iklim hedeflerinin siyasi bağlılığı arasında kurulmuş bir köprü.
Öne Çıkanlar
- 2035 otomobil hedefi %100'den %87,5'e düşürüldü; düşük karbonlu çelik kredileriyle %95'e tamamlanıyor
- Vanlarda 2030 hedefi %35'e, 2035 hedefi %80'e çekildi
- AB'de üretilen 4,2 metreye kadar elektrikli araçlar için 1,4 ve 1,2 çarpanlı süper krediler geliyor
- Sıfır emisyon tanımı, uygun yenilenebilir ve düşük karbonlu yakıtlarla çalışan araçları kapsayacak şekilde genişliyor
- Sıradaki adım: Aralık 2026'da genel kurul oylaması ve ardından AB Konseyi müzakereleri
Otomobillerde Yeni Hedef: %87,5 ve Çelik Kredisi Mekanizması

Tasarının merkezinde, 2035 için belirlenen yeni azaltım oranı duruyor. Üreticiler 2021 baz yılına kıyasla CO2 emisyonlarını %95 oranında azaltmak zorunda; kalan 7,5 puanlık fark ise AB üretimi sertifikalı düşük karbonlu çelik kullanımıyla telafi edilebilecek. Yani tampon bölgesi, AB'deki hidrojenli çelik üretiminden gelecek karne puanlarıyla doldurulacak.
Bu mekanizma iki yönlü bir kumar. Bir yanda talebi zorlayan otomotiv sanayiine nefes payı tanıyor, diğer yanda Avrupa'nın yeşil çelik yatırım yapmış çelik üreticilerine garantili bir pazar yaratıyor. Revize tüzüğün yürürlüğe girmesinden 2034 sonuna kadar geçecek dönemde çelik kredileri sayılabilecek; bu dönem için konuşulan üst sınır 3 puan seviyesinde tutuluyor. 2035 öncesi krediler hedeflerin %3'ünü, 2035'ten itibaren ise %7,5'ini oluşturabilecek.
Vanlarda Daha Derin Esneme
Hafif ticari araç tarafında kıyaslama daha da sert. 2030 için yürürlükteki %50 azaltım hedefi %35'e iniyor; Komisyon'un kendi taslağında bile %40 öngörülmüştü. 2035'e gelindiğinde ise %100 yerine %80 azaltım yeterli sayılacak. Vanlarda da çelik kredisi uygulanabilecek, ancak tavan %7,5 ile sınırlandırılmış durumda. Ticari filo işletmelerinin elektrikli geçiş maliyetlerine duyduğu endişe, kâğıt üzerindeki bu kaygının ana nedeni.
| Kategori | Eski hedef | Yeni hedef | Çelik kredisi |
|---|---|---|---|
| Otomobil 2035 | %100 | %87,5 | 7,5 puan (%95'e tamamlar) |
| Van 2030 | %50 | %35 | - |
| Van 2035 | %100 | %80 | %7,5 tavan |
Süper Krediler ve Sıfır Emisyon Tanımının Genişlemesi
Tasarının sanayi politikası ayağında iki önemli düzenleme daha var. Birincisi, AB sınırları içinde üretilen ve uzunluğu 4,2 metreyi geçmeyen elektrikli otomobillerin 1,4 araç olarak sayılacağı süper kredi uygulaması; yüksek verimli modeller için bu çarpan 1,2 seviyesinde olacak. Sosyal leasing programı kapsamında kaydedilen araçlarda çarpanlar daha da artıyor. İkincisi ise sıfır emisyonlu araç (ZEV) tanımının genişletilmesi: yalnızca Yenilenebilir Enerji Direktifi'ne uygun yenilenebilir ve düşük karbonlu yakıtlarla çalışan araçlar da sıfır emisyon sayılacak. Bu, sentetik yakıt ve biyoyakıt tarafında uzun süredir beklenen bir kapının aralanması anlamına geliyor.
Üretim tarafında 4,2 metre sınırının kimileri için kısıtlayıcı görünmesi normal; amaç açıkça Avrupa'nın küçük otomobil segmentindeki üretim kapasitesini korumak ve fiyat erişimini kolaylaştırmak. Çoğu Asya menşeli kompakt elektrikliye karşı yerli üretim tabanını ayakta tutmak, bu çarpanların arkasındaki asıl hesap.
Komisyon'un %90 Önerisinden Daha Esnek Bir Çizgiye
Buradaki derinlik farkını kaçırmamak lazım. Avrupa Komisyonu, Aralık 2025'te açıkladığı otomotiv paketinde 2035 için %90 azaltım önermiş, kalan %10'un ise AB üretimi yeşil çelik ve e-yakıt/biyoyakıt ile tam olarak telafi edilmesini şart koşmuştu. Parlamento komitesinin kabul ettiği metin ise hem %87,5 ile daha aşağı iniyor hem de tam telafi şartını kaldırıyor. Yani Komisyon'un çizgisinden bile bir adım öteye geçilmiş durumda.
Almanya ile Fransa'nın Ekim başında vardığı uzlaşının bu sonucun mimarisinde payı büyük. İki ülke, 2035 için telafisiz %90 azaltım formülü üzerinde anlaşmıştı; Fransa'nın bu ortak pozisyona geçişinde, Avrupa içi üretim şartlarına dair Alman desteğinin belirleyici olduğu biliniyor. Konsey oylamasında bu iki büyük ülkenin aynı tarafta durması, nitelikli çoğunluk aritmetiğini ciddi biçimde kolaylaştırıyor.
Yürürlükteki Kuralın Anlamı Neredeydi
2023'te Fit for 55 çerçevesinde kabul edilen mevcut düzenleme, 2035'ten itibaren yeni otomobillerde ve vanlarda %100 azaltım öngörüyordu. Pratikte bu, yeni benzinli ve dizel araç satışlarının Avrupa'da fiilen sona ermesi demekti. Şimdi bu tablo değişiyor: %87,5 (çelik kredisiyle %95) azaltım hedefi altında 2035 sonrasında da içten yanmalı ve hibrit araçların tescili mümkün kalacak.
Sanayi Tepkileri: Esneme Yetmedi
Tedarikçi sanayiini temsil eden CLEPA uzlaşmayı olumlu karşılarken, gerçek esneklik için ek ayarlamalar gerektiği görüşünü dile getirdi. Üreticilerin şemsiye kuruluşu ACEA ise otomobiller tarafındaki esnemenin kapsam ve süre açısından yetersiz kaldığını savunuyor. Kısacası bu yeni denge, kimileri için çok fazla, kimileri için ise hiç yeterli değil.
Üreticileri bu noktaya getiren süreç de önemli. Otomotiv sanayii, elektrikli araç talebinin beklenenden yavaş kalması ve ABD'nin elektrikli araç politikasından uzaklaşması nedeniyle hedeflerin gerçekçi olmadığı uyarısını yıllardır yapıyordu. Talep tarafı zorlandıkça, ihracat pazarlarında rakipler farklı kurallarla yarıştıkça, siyasi sistemin cevabı bu yönde şekillendi.
Taraftarların itirazı da ortada: Sıfır emisyon satışları %100 seviyesine çıksa bile, eleştirenler 2050'de Avrupa filosunun ancak %83'ünün sıfır emisyon olabileceği hesabını yapıyor. Yenilenebilir yakıt kredilendirmesinin ise standartların işleyişini zayıflatma riski taşıdığı belirtiliyor. Bu itirazlar, Aralık ayındaki genel kurul oylamasında ve Konsey müzakerelerinde masaya geri gelecek.
Süreç Nereye Gidiyor: Aralık Genel Kurulu ve Konsey Müzakereleri
Komisyon oylaması bitmiş değil, sadece ilk büyük kapıdan geçildi. Aralık 2026'da Parlamento Genel Kurulu, müzakere yetkisini belirleyecek oylamayı yapacak. Ardından, en az 15 ülkenin ve AB nüfusunun en az %65'inin onayını gerektiren nitelikli çoğunlukla AB Konseyi süreci gelecek. Bu aşamalarda metinde değişiklikler olması hâlâ mümkün.
Ayrıca aynı oylamada kurumsal filoları düzenleyen temiz kurumsal araçlar tüzüğü de gevşetildi. Parlamento, Komisyon'un elektrikli araçlar ve plug-in hibritler için birlikte çalışabilirlik teknik gereksinimlerini 31 Aralık 2027'ye kadar benimsemesini de öneriyor. Düzenleme, hidrojenli çelik üretimi için de umut olarak okunuyor.
Bu noktanın özeti şu: 2035 tarihi hâlâ masada, ama artık %100'e değil %87,5'e bağlanmış durumda. Otuz yıldır bu sektörün dönüşümlerini izleyen biri için asıl çarpıcı olan, hedefin kendisinden çok, Avrupa'nın telafi mekanizmalarıyla kendi sanayi politikasını doğrudan emisyon kuralına gömmüş olması. Sürecin bitişi Konsey oylamasıyla kesinleşecek; o zamana kadar her rakam müzakereye açık.
Kaynaklar
- CO2 emissions: adjusted targets, more incentives for clean vehicles - European Parliament
- European lawmakers push to ease car CO2 emission targets - Reuters
- EU Parliament: Environment Committee votes to relax CO2 rules - electrive
- EU Parliament committee backs lowering 2035 car emissions reduction target to 87.5% - Anadolu Ajansı
- ENVI vote marks another step towards a more pragmatic CO2 framework - ACEA
- EU automotive proposal offers hope for hydrogen steelmaking - gasworld
- EU lawmakers back weaker 2035 car emissions target - Automotive News Europe