Kenny Roberts'ın Üst Üste Üç 500cc Şampiyonluğu

1978 sezonunun başında Grand Prix padokunda herkes aynı şeyi düşünüyordu: bu Amerikalı, dev motor karavanıyla gelen, ağzı laf eden o adam ne yapmaya çalışıyor böyle? Avrupa'nın keskin, kusursuz viraj çizgilerinin arasına toprak pistten gelme bir "kayarak dönme" tarzı taşımıştı. Bir yıl sonra kimse gülümsemiyordu; çünkü Kenny Roberts yalnızca kazanmakla kalmamış, 500cc sınıfının gelecekte nasıl sürüleceğini de yeniden yazmıştı.
Bu sayfada Roberts'ın 1978, 1979 ve 1980 yıllarındaki üst üste üç 500cc dünya şampiyonluğunu, Yamaha ile kurduğu ortaklığı ve bugün MotoGP'de her virajda gördüğümüz sürüş stilinin doğuşunu anlatacağız. Hazırsan, "King Kenny" hikayesine dalalım; çünkü motorsiklet yarışı bu adamdan sonra asla eskisi gibi olmadı.
Toprak Pistten Gelen Çocuk: Roberts Kimdir?
Kenny Leroy Roberts, 1 Ekim 1951'de Modesto, California'da doğdu. 1965'te, daha 14 yaşındayken amatör yarışlara başladı ve kısa sürede Amerikan motorsiklet sahnesinin en çok konuşulan isimlerinden biri haline geldi. 1973 ve 1974'te üst üste iki AMA Grand National Şampiyonluğu kazandı; toprak pistte (dirt-track) üç 500 mil zaferi de cabası.
İşin ilginci şu: Roberts bu başarıları, Harley-Davidson'un güçlü makinelerine karşı belirgin şekilde daha az güçte olan Yamaha dirt-track motosikletleriyle elde etti. Yani kazanmak için motoru değil, kendi çizgisini ve tekniğini kullanıyordu. Bu detay sonradan dünya sahnesinde ne kadar önemliymiş, az sonra göreceğiz.
1978: İlk Sezonda Dünya Şampiyonluğu Nasıl Kazanılır?

Roberts 1978'de Yamaha'nın factory takımına katıldı ve Johnny Cecotto ile aynı çatı altında yarışmaya başladı. Sıra dışı olan ne biliyor musun? Bu, onun 500cc'deki ilk tam sezonuydu. Yani çaylak yılını şampiyonlukla kapatma ihtimali, sınavdan hiç çalışmadan tam not almaya benziyordu; imkansız görünüyor ama Roberts yaptı.
Öne Çıkanlar
- Roberts 1978'de ilk Amerikalı 500cc dünya şampiyonu oldu, üstelik çaylak sezonunda.
- 1978, 1979 ve 1980'de üst üste üç kez dünya şampiyonluğunu kazandı.
- Şampiyonluk makineleri: YZR500 0W35K, 0W45 ve 0W48/0W48R.
- GP kariyerinde yalnızca 60 yarış startında 24 zafer.
- Oğlu Kenny Roberts Jr. 2000'de şampiyon olarak GP tarihinin ilk baba-oğul dünya şampiyonları oldular.
Sezon boyunca dört yarış kazandı, üç kez ikinci, bir kez üçüncü oldu ve iki pole position'ı cebe indirdi. Şampiyonluk yarışında ise dikkat çekici bir olgunluk gösterdi: riske girmek yerine motoru kurtararak finişe ikinci sırada geldi ve kupayı evine götürdü. Aynı yıl yalnızca 500cc'yle de sınırlı kalmadı; 250cc'de dördüncü, Formula 750'de ise dört galibiyetle ikinci oldu. Adam resmen yorulmak bilmiyor.
YZR500 0W35K: Sessiz Katil
1978 şampiyonluk makinesi, Yamaha'nın factory yarış motosikleti YZR500 0W35K idi. Bu "OW serisi" makineler hiçbir zaman özel yarışçılara satılmadı; tam teknik özellikleri de hiçbir zaman tam olarak yayınlandı. Yani rakipler Roberts'ın ne sürdüğünü ancak yarışta, ve genelde arkadan izlerken görebiliyordu. İlk şampiyonlukta Yamaha'nın Power Valve teknolojisi de önemli rol oynadı.
1979 ve 1980: Şampiyonluk Serisini Tamamlamak
Bir şampiyonluk şans olabilir; iki şampiyonluk tesadüf olamaz; üçü ise efsane kategorisidir. Roberts 1979'da YZR500 0W45 ile beş pole position ve beş galibiyet alarak unvanını korudu. 1980'de ise 0W48/0W48R makinesiyle iki pole position, üç galibiyet ve istikrarlı finişlerle üçlemeyi tamamladı.
Rakamlar bir yana, 60 Grand Prix startında 24 zafer ve altı sezonun her birinde en az iki galibiyet istatistiği, Roberts'ın ne kadar tekrarlanabilir bir üstünlük kurduğunu gösteriyor. Yamaha ile toplam 13 yıl geçirdi; bu bir sözleşme değil, neredeyse bir evlilikti.
Serinin ardından da hikaye bitmedi: 1981'de üçüncü, 1982'de dördüncü oldu; 1983'te ise altı pole position ve altı galibiyetle Freddie Spencer'a karşı tarihi bir çekişme yaşadı ama şampiyonluğu kıl payı kaybetti. O sezon, Grand Prix tarihinin en akılda kalan kapışmalarından biri olarak anılır. Emeklilikten sonra da 1985 ve 1986'da Suzuka 8 Hours dayanıklılık yarışına çıktı; gerçek yarışçılar garaja kapanmaz demişler herhalde.
Arka Tekerleği Kaydırarak Dönme Stili Nasıl Doğdu?
İşte bu sayfanın kalbi burası. Roberts Avrupa'ya geldiğinde getirdiği en büyük silah motor değildi; toprak pistlerde öğrendiği viraj tekniğiydi. Dirt-track'te arka tekerleği kasıtlı olarak kaydırarak motosikleti viraja döndürürsün; lastiğin tutuşunu bir bıçak gibi değil, bir fırça gibi kullanırsın. Roberts bu yaklaşımı asfalt Grand Prix pistlerine taşıdı ve kontrollü arka tekerlek kaymasıyla motosikleti viraja yerleştirme tekniği kısa sürede padokta konuşulan şey haline geldi.
Ayrıca 1978'de dizini yere değdirme tekniğini popülerleştirdi. Evet, bugün MotoGP izlerken normal karşıladığımız o dizinin asfalta sürtünmesi hali. Roberts'tan önce Grand Prix pilotları dizlerini asfalta sürtmüyordu; içine yatma (hang-off) duruşu ve dizle mesafe ölçme, bu adamın Avrupa'ya getirdiği yenilikler arasındaydı. Bugün standart haline gelen o agresif, arka lastik yönlendirmeli sürüşün kökleri oraya, 1978 sezonuna dayanıyor.
Sonucu ne oldu? Spor bir daha asla aynı olmadı. Roberts'ın açtığı kapıdan 80'lerin büyük Amerikalı dalgası geldi geçti: Randy Mamola, Freddie Spencer, Eddie Lawson. Toprak pist kültürü ile Avrupa pist disiplini birleşti ve modern Grand Prix sürüşü doğdu. Bir dahaki MotoGP yarışında viraj öncesi motosikletin arka tarafını kaydıran bir pilot gördüğünde, o sahnenin 1970'lerin California toprak pistlerinde prova edildiğini bil.
Şampiyonluk Makineleri: OW Serisi Neden Gizemli?
Roberts'ın şampiyonluk motosikletleri sırasıyla şöyleydi:
- 1978: YZR500 0W35K - 2 pole position, 4 galibiyet
- 1979: YZR500 0W45 - 5 pole position, 5 galibiyet
- 1980: YZR500 0W48/0W48R - 2 pole position, 3 galibiyet
OW serisi, sıralı dört silindirli iki zamanlı yarış makineleriydi ve asla satışa çıkmadı; bu yüzden de GP tarihinin en çok incelenen ama en az anlaşılan motosikletleri arasında sayılırlar. 1982'de Yamaha, ilk V4 GP500 motorunu taşıyan 0W61 ile daha hafif bir yöne geçti; bu motorun soyundan gelen gelişim çizgisi yıllar içinde YZR-M1'e, yani bugünün MotoGP Yamaha'sının atasına uzanıyor.
Güzel bir detay daha: 1980 şampiyonluk motosikleti 0W48, Barber Vintage Motorsports Museum tarafından Roberts'ın kendisinden satın alındı ve efsane pilot bu makineyi yıllar sonra Goodwood Festival of Speed'te yeniden sürecek. Tarihin tozlu raflarında değil, yaşayan bir efsane olarak.
Yarış Sonrası: Takım Patronu Roberts
Kaskını askıya aldığında Roberts spordan kopmadı. Team Roberts'ı kurdu ve Wayne Rainey ile John Kocinski'yi dünya şampiyonluğuna taşıdı; yani pilot olarak üç, takım patronu olarak da üç şampiyonluk biriktirdi. 1997'den itibaren ise kendi ürettiği özgün motosikletiyle KR takımıyla MotoGP'ye giriş yaptı. Motorsports Hall of Fame üyeliği de dolu dolu bir kariyerin resmi mühürlerinden biri.
Ve madalyonun tatlı yüzü: oğlu Kenny Roberts Jr. 2000 yılında 500cc dünya şampiyonu olduğunda, Grand Prix tarihindeki ilk baba-oğul dünya şampiyonları unvanını kazandılar. Bazı ailelerde yarış geni gerçekten geçiyor demek.
Kenny Roberts Neden Hâlâ Önemli?
Kısaca ve net cevap vereyim: Kenny Roberts, 1978'den 1980'e kadar üst üste üç 500cc dünya şampiyonluğunu kazanan, bunu ilk 500cc sezonunda başlatan ilk Amerikalı pilottur ve arkadan kaydırarak viraj dönme ile dizi yere değdirme tekniklerini Avrupa'ya taşıyarak bugünkü MotoGP sürüş stilinin temellerini atmıştır.
Yani Roberts yalnızca bir istatistik değil, bir kırılma noktası. Öncesinde Avrupa tarzı bir Grand Prix vardı; sonrasında toprak pist agresifliğiyle harmanlanmış, modern, dinamik bir sürüş anlayışı. Her MotoGP yarışında, viraja kayarak giren her pilotta King Kenny'nin imzası var. Devletler futbolu gibidir motorsiklet yarışı; kuralları değiştirenler asla unutulmaz, Roberts da onlardan biri.
Kaynaklar
- Kenny Roberts - Racing Information - Yamaha Motor Global
- 1978 Sezon Arşivi - Yamaha Motor Co., Ltd.
- Kenny Roberts Had A Special Weapon That Helped Him Win - Cycle World
- Three-Time 500cc Grand Prix World Champ Kenny Roberts to Ride His 1980 YZR500 at Goodwood - MotoAmerica
- Kenny Roberts didn't just win races, he changed Grand Prix motorcycle racing forever