Akrabadan Araç Alırken Vergi Muafiyeti Var mı?

Aile içinden araç almak, galericiden ya da yabancı bir satıcıdan almaya göre herkesin daha rahat ettiği bir yoldur; aracın geçmişini bilirsiniz, pazarlık masasında gerilim yoktur. Ne var ki iş vergi boyutuna geldiğinde, bu rahatlık yanlış bir güvene dönüşebilir. Birinci derece akrabadan araç alırken vergi muafiyeti var mı sorusunun cevabı, sanıldığının aksine kısa bir evet ya da hayır değildir. Akrabalık derecesine, devrin bedelli mi bedelsiz mi olduğuna ve aracın taşıdığı istisnalara göre tablo köklü biçimde değişir. Üstelik 1 Ocak 2026'da yürürlüğe giren yeni noter harcı düzenlemesi, bu işlemlerin maliyet dengesini yeniden kurdu.
Akraba devrinin vergi tarafında gerçekte ne var?
Önce bir yanlış anlamayı temizleyelim. Noterde yapılan araç devrinde, alıcı ve satıcı birinci derece akraba olsalar dahi noter harçlarından otomatik bir muafiyet söz konusu değildir. 2026 itibarıyla ikinci el araç satış ve devrinde satış bedelinin binde 2'si oranında harç alınır ve bu harcın alt sınırı 1.000 TL'dir. Akraba ilişkisi bu kalemi ortadan kaldırmaz. Eskiden uygulanan sabit ücret dönemi 1 Ocak 2026 itibarıyla sona erdi; artık harç, aracın bedeline bağlı olarak hesaplanıyor. 2025'te aynı işlem için ödediğiniz tutarla 2026'nın hesabı aynı artık.
Asıl muafiyet alanı başka yerde: veraset ve intikal vergisi. Araç bir akrabaya bedelsiz olarak devredildiğinde, yani hibe yoluyla intikal ettiğinde bu vergi doğar. Ancak eş ve altsoy, yani çocuklar için kişi başı 2.907.136 TL'lik bir istisna tanınmıştır. Eş tek başına mirasçıysa bu tutar ikiye katlanır ve 5.817.845 TL'ye çıkar. İstisnanın üzerinde kalan değer, %1'den başlayan dilimler halindeki oranlara göre vergilendirilir ve beyan süresi dört aydır.
Kritik nokta şudur: bu istisna anne, baba, kardeş ve yeğen için geçerli değildir. Aracınızı kardeşinize hibe ederseniz, aracın değerinin tamamı veraset ve intikal vergisi matrahına girer. Aynı işlemi çocuğunuza yaptığınızda ise yaklaşık 2,9 milyon TL'ye kadar olan kısım verginin dışında kalır. Akrabalık derecesi sadece hukuki bir ayrıntı değil, doğrudan cebinizden çıkacak paranın belirleyicisidir.
Öne Çıkanlar
- Noter devir harcı akrabalar arasında da alınır: bedelin binde 2'si, en az 1.000 TL (2026).
- Veraset ve intikal vergisi istisnası yalnız eş ve çocuklar için: kişi başı 2.907.136 TL.
- Anne, baba ve kardeşe yapılan hibede istisna uygulanmaz, değer tamamen matraha girer.
- Devir işlemi için ayrıca 1.870-1.970 TL arası devir hizmet bedeli ödenir.
- ÖTV muafiyetli araçta ilk iktisaptan itibaren 5 yıl kuralına dikkat gerekir.
2026'da noter devri kaç para?

Yeni düzenlemeyle birlikte masraf kalemleri netleşti. Motorlu araç tescil belgesi harcı 2026'da 1.593 TL (2025'te 1.270 TL idi). Noterde ayrıca yazı ücreti ve noter ücreti gibi küçük kalemler var; bunlar 100 TL'nin altında kalıyor ve yıl içinde ufak farklar gösterebiliyor. Harç kalemlerinin tamamına 2026'da %18,95 artış uygulanmış durumda.
Bir de tarifede görünmeyen kalem var: devir hizmet bedeli. Bu tutar 1.870 ile 1.970 TL arasında değişiyor ve aracın türünden, yaşından bağımsız olarak sabit alınıyor. Örnek bir hesap yapalım: 500.000 TL bedelli bir araçta binde 2 harç 1.000 TL'yi aştığı için 1.000 TL olarak uygulanır; buna devir hizmet bedeli eklendiğinde toplam masraf yaklaşık 2.870 TL'den başlar. Düşük bedelli araçlarda harç asgari tutarda kalır, yüksek bedelli araçlarda binde 2 oranı devreye girer. Yani akrabadan alım, noter harcı tarafında dışarıdan almaktan daha ucuz değildir; fark, vergi tarafında oluşur.
Noter devri için gereken belgeler ve süreç nasıl işler?
Akraba devri, belge tarafında dışarıdan bir alımdan farklı değildir. Notere giderken aşağıdakiler eksiksiz olmalıdır:
- İki tarafın da kimlik belgesi
- Aracın tescil belgesi, halk dilindeki adıyla ruhsat
- Alıcı adına düzenlenmiş zorunlu trafik sigortası poliçesi
- Geçerli muayene kaydı
- Aracın üzerinde şerh, rehin ya da haciz bulunmaması
Noter huzurunda kimlik doğrulaması yapılır ve satış beyanı düzenlenir; kimlik tespiti MASAK kapsamında zorunludur. Satıcı notere gelemiyorsa, noter onaylı bir satış vekaleti de iş görür. Vekaletname için güncel kimlik ve son altı ayda çekilmiş iki biyometrik fotoğraf yeterlidir; tek imzalı, tek sayfalık genel vekaletname 2026'da yaklaşık 780 TL, daha kapsamlı vekaletnameler ise 1.170 ile 2.500 TL arasında değişir. Araç bir şirkete kayıtlıysa imza sirküleri ve vergi levhası da istenir. Masrafları alıcı mı satıcı mı öder sorusunun kanuni bir cevabı yoktur; pratikte aile içi devirlerde taraflar anlaşarak belirler.
Bedelli mi bedelsiz mi devir: hangisi ne kadar vergi doğurur?
Bedelsiz devirde neler olur?
Kardeşe, çocuğa ya da eşe araç hibe edilebilir; bu tamamen geçerli bir işlemdir. Ancak iki noktaya dikkat gerekir. Birincisi, hibe veraset ve intikal vergisi doğurur ve yukarıda anlatılan istisna kuralları işletilir. İkincisi daha az bilinir: devri yapan kişinin üzerinde borç varsa, alacaklılar bu devri iptal davasına konu edebilir. Değerli bir varlığın borçlunun malvarlığından çıkması, alacaklıların hakkını zayıflatıyorsa mahkeme bu işlemi geri alabilir. Aile içi devirde bile aracın üzerinde icra takibi ya da rehin olup olmadığını sorgulamadan imza atmamak gerekir.
ÖTV ve MTV muafiyetli araçlarda 5 yıl kuralı
Engelli istisnası ya da benzeri bir ÖTV muafiyetiyle alınmış araçlar özel bir durumdur. Böyle bir aracın miras yoluyla intikalinde ek ÖTV gerekmez. Ama aracın ilk iktisabından itibaren beş yıl içinde, istisnadan yararlanma hakkı olmayan birine devredilmesi halinde ÖTV tahsil edilir. 2026 kapsamında %90 ve üzeri engelli raporu olan kişiler veya yakınları adına, 2.873.900 TL üst sınıra kadar, beş yılda bir araç olmak üzere istisna uygulanır. Birinci derece yakını adına kayıtlı tek araç için %100 MTV muafiyeti de mümkündür. Yani muafiyetli bir araç söz konusuysa, akraba devri ek vergi doğurabilir; devirden önce bu durum mutlaka netleştirilmelidir.
Miras kalan araç farklı bir rejime tabidir
Canlı bir akrabadan hibe ile alınan araç ile miras yoluyla intikal eden araç, aynı vergi kanununun iki ayrı kapısıdır ve karıştırılmamaları gerekir. Miras kalan araçta veraset işlemleri için vergi dairesiyle yazışma süreci yürütülür; istisna tutarları eş ve altsoy için yukarıdaki gibidir. Mirasçılardan birinin diğerlerinin paylarını bedelsiz devralması gibi senaryolar da bazı hallerde veraset kapsamında değerlendirilebilir. Özetle, aracın sahibi hayattayken mi devrediliyor, yoksa vefat sonrası mı intikal ediyor sorusu, hangi verginin ne kadar doğacağının ilk belirleyicisidir.
Akrabadan alımda pratik kontrol listesi
Aracın tanıdık birinin olması, kontrol adımlarını atlamayı gerektirmez. Tramer ve hasar kaydı sorgulama, kilometre odometre sorgusu ve şasi kontrolü, akraba devrinde de standart prosedürdür. Devre hazırlanırken şu liste işinizi kolaylaştırır:
- Kimlikler, ruhsat, alıcı adına trafik sigortası ve muayene kaydını önceden hazırlayın; gerekiyorsa vekaletname çıkarın.
- Maliyeti baştan hesaplayın: binde 2 harç (en az 1.000 TL) + 1.870-1.970 TL devir hizmet bedeli + 1.593 TL tescil belgesi harcı.
- Devir bedelsizse kimden kime olduğuna göre veraset ve intikal vergisi durumunu netleştirin: eş ve çocukta 2.907.136 TL istisna, anne-baba-kardeşte istisna yok.
- Aracın üzerindeki şerh, rehin ve icra kayıtlarını sorgulayın; devri yapan kişinin borçları varsa alacaklı iptal riskini değerlendirin.
- Araç ÖTV muafiyetli ise ilk iktisaptan bugüne geçen süreyi ve 5 yıl kuralını kontrol edin.
- Ekspertizi atlamayın: hasar kaydı, kilometre orijinalliği ve şasi kontrolü akraba devrinde de geçerlidir.
Peki kısa cevap ne?
Birinci derece akrabadan araç alırken noter harçlarında muafiyet yoktur; harç ve hizmet bedelleri dışarıdan bir alımdaki gibi ödenir. Gerçek avantaj veraset ve intikal vergisi tarafındadır: eş ve çocuklara yapılan bedelsiz devirlerde 2.907.136 TL'ye kadar olan kısım istisnadır, anne-baba ve kardeşe yapılan devirlerde ise bu istisna hiç uygulanmaz. Aracın ÖTV muafiyetli olması durumunda da 5 yıl kuralı devreye girer. Akrabadan araç almak, süreç kolaylığı bakımından mantıklı bir yoldur; ama vergi tarafında tanıdıklığın sağladığı hiçbir indirim yoktur. Bilinçli hesap yapan, listesinden şaşmayan, işlemini belgeye döken taraf her zaman önde kalır. Bu işin kuralı otuz yıl önce de buydu, bugün de öyle.
Kaynaklar
- Veraset ve İntikal Vergisi - Antalya Vergi Dairesi (GİB)
- 2026 MTV, Damga Vergisi ve Harç Artışları - 10783 Sayılı Karar
- Noter Ücretleri 2026 - Ayboğa Hukuk
- Noter Araç Satış Ücreti ve İşlemleri 2026 - HesapKurdu
- Vergi ve Harç Düzenlemeleri 2026 - Sigortaladım
- Veraset ve İntikal Vergisi Hesaplama - Av. Hilal Türkoğlu
- Kardeşe Bedelsiz Araç Devri - Türkyılmaz Hukuk
- Vergi Muafiyetli Araçların Mirasçılara İntikali - hukukif
- 2026 İstisna ve Muafiyetler Kapsamlı Rehberi - Vergi Mevzuat
- Noter Ücretleri 2026: Araç Satış ve Vekalet - Tahancı Hukuk