1968'den 2025'e Tofaş'ın Stellantis Dönemi Dönüşümü

Düşünsene: 1968'de Bursa'nın çorak bir arazisinde 600 çalışanla yola çıkan bir fabrika, 2025'te 400 milyon Euro'luk bir devir işlemiyle Avrupa'nın en büyük otomobil gruplarından birinin Türkiye operasyonlarını tek elden yönetmeye başlıyor. Kulağı biraz kurumsal geliyor, değil mi? Ama arkasında tam bir dönem hikâyesi var: Murat 124'ten Egea'ya, tek markalı montajdan çok markalı üretime uzanan bir yolculuk. Peki Tofaş neden ve nasıl bu noktaya geldi? Gelin, birlikte açıklayalım.
Aslında bu sayfada bir modelin değil, bir şirketin hikâyesini anlatıyoruz. Murat 124 ya da Egea'nın tasarım ve tarih detaylarına başka sayfalarda derinlemesine giriyoruz; burada asıl soru şu: Bursa'daki bu dev tesisin ortaklık yapısı nasıl kuruldu, Stellantis dönemine geçiş ne anlama geliyor ve 2025 rakamları ne söylüyor?
Öne Çıkanlar
- Ortaklık yapısı: %37,8 Koç Holding, %37,8 Stellantis, %24,3 halka açık pay
- Stellantis Türkiye operasyonlarının devir bedeli: 400 milyon Euro; Rekabet Kurulu onayı 18 Nisan 2025
- 2025 geliri 319,4 milyar TL, net gelir 8,3 milyar TL, çalışan sayısı 4.612
- 2013'te WCM Altın Seviye: FCA'nın 175 fabrikası arasında ilk üçten biri
- Devralma sonrası 8 marka tek çatı altında birleşti
1968'den Bugüne: Tofaş Nasıl Kuruldu, Nasıl Büyüdü?
Hikâye 1 Ekim 1968'de başlıyor. Koç Topluluğu'nun kurucusu Vehbi Koç, Fiat ortaklığıyla Türk Otomobil Fabrikası A.Ş.'yi, kısa adıyla Tofaş'ı kurar. Bursa Demirtaş'taki fabrika inşaatı 22 ayda tamamlanır ve 12 Şubat 1971'de tesis üretime açılır. İlk yıl kapasite yılda 20 bin araç, çalışan sayısı ise yaklaşık 600. Yani bugünün dev kompleksinin ilk hali, dürüst olmak gerekirse epey mütevazı.
Sonrası bildiğimiz türden bir sanayi destanı: 1971'de Fiat lisansıyla Murat 124, 1977'de Murat 131, 1981'de Şahin, Kartal ve Doğan ailesi. 1990'da Tempra ile birlikte kapasite 100.000'e çıkar; 1993'te 250.000'e ulaşır. 1994'te Uno döneminde Ar-Ge çalışmaları başlar ve aynı yıl içinde kurumsal Ar-Ge yapısı doğar; 2008'de 5746 sayılı kanun kapsamında resmen Ar-Ge Merkezi tescillenir. Bugün 17 bin m²'lik merkezde 500'den fazla mühendis çalışıyor ve son beş yılda 145 patent başvurusu yapılmış. Doblò ve Minicargo projelerinin fikri ve sınai hakları da Tofaş'a ait. Yani burası sadece üreten değil, tasarlayan bir fabrika.
Fabrikada Neler Üretiliyor?
Bursa'daki üretim alanı yaklaşık 1 milyon m² (350 bin m²'si kapalı) ve yıllık üretim kapasitesi 450.000 araç. Hattan Egea ailesi (Sedan, Hatchback, Station Wagon, Cross) ile Fiat Doblò ve Fiorino çıkıyor; ayrıca fabrikada Citroën, DS, Peugeot, Opel ve Vauxhall markaları için de üretim yapılıyor. Egea dünyada Fiat Tipo adıyla ihraç edilirken, Doblò da ABD'ye Ram ProMaster City markasıyla gidiyor. Yıllar içinde 1 milyonuncu araç Fiat Tempra, 7,5 milyonuncu araç ise Fiat Ulysse olarak banttan indi. Egea'nın üretimi 2015'te başladı ve yaklaşık 11 yılda 1 milyon 417 bin 47 adede ulaştı; model bu süre zarfında üst üste 10 yıl Türkiye'nin en çok tercih edilen otomobili oldu. Stellantis ise Egea'nın Bursa'daki üretim yolculuğunun tamamlandığını duyurdu.
Ortaklık Yapısı: Kim Ne Kadar Paya Sahip?

İşte işin kurumsal kalbi burada atıyor. Tofaş halka açık bir anonim şirket ve Borsa İstanbul'da işlem görüyor. Ortaklık yapısı neredeyse mükemmel bir denge üzerine kurulu: Koç Holding %37,8, Stellantis %37,8 ve halka açık paylar %24,3. Yani iki dev ortak eşit gücü paylaşıyor. KAP'taki güncel pay verileri bu yüzdeleri küçük farklarla veriyor: Stellantis Europe Spa 189.279.857 payla %37,86, Koç Holding 188.114.548 payla %37,62. Bu minik fark, zaman içinde yapılan pay işlemlerinden kaynaklanan olağan bir detay; büyük resim değişmiyor.
Halka açık %24,3'lük dilim BİST 30 ve BİST 100 endekslerinde işlem görüyor; şirket ayrıca BİST Kurumsal Yönetim ve Sürdürülebilirlik Endekslerinde de yer alıyor. Yönetimde Ömer Koç Yönetim Kurulu Başkanı, Cengiz Eroldu ise Genel Müdür olarak görev yapıyor. Bağlı ortaklıklar arasında tüketici finansmanı şirketi Koç Stellantis Finansman A.Ş. ve Fer Mas Oto Ticaret A.Ş. bulunuyor.
2013 WCM Altın Seviye: Bursa Fabrikasının Dünya Sınavı
2013'te Tofaş'ın kurumsal kimliğine altın harflerle yazılan bir başarı yaşanıyor. 2006'da başlanan Dünya Sınıfında Üretim, yani WCM yolculuğunda 13-15 Kasım 2013'te yapılan denetim sonucunda Bursa fabrikası Altın Seviye'ye ulaşıyor. Bunun ne demek olduğunu basit bir benzetmeyle anlatayım: WCM, bir fabrikanın verimlilik, kalite ve bakım disiplini açısından dünya çapında sınıf atlaması demek. Altın Seviye ise bu programın zirve basamaklarından biri. Tofaş, FCA dünyasındaki 175 üretim tesisi arasında bu seviyeye erişen ilk üç fabrikadan biri olmuştur. Aynı yıl şirket 160.000 araç ihraç etmiş, 1,6 milyar Euro ihracat geliri elde etmiş ve Türkiye toplam otomobil üretiminin yaklaşık %22'sini tek başına gerçekleştirmiştir.
2025'te Neler Oldu: Stellantis Türkiye Devralması
Peki asıl olay? 2020'de FCA ile PSA'nın birleşmesiyle doğan Stellantis, küresel otomotiv sahnesinde dev bir aktör olarak belirdi ve Tofaş'ın ikinci büyük ortağı oldu. Ardından 2023'te Koç Holding ile Stellantis, Türkiye'deki ortaklığı büyüterek Tofaş'ı güçlendirme kararı aldı ve Stellantis'in 2025 başında üretime başlama hedefiyle beş marka için orta boy hafif ticari araç ile binek otomobil planı açıklandı. 300 milyon dolarlık K9 Projesi kapsamında Bursa fabrikasında dört marka için üretim başladı.
Asıl kırılma ise 2025'te yaşandı: Tofaş, Stellantis'in Türkiye operasyonlarını devralmak için anlaştı ve devir bedeli 400 milyon Euro olarak gerçekleşti. Süreç sorunsuz ilerlemedi; Rekabet Kurulu ilk başvuruda doğrudan onay vermedi, ancak 18 Nisan 2025'te işlemi yatırım ve dağıtım taahhütleri kapsamında onayladı. Yani şirket, belirli yatırımları ve dağıtım yükümlülüklerini üstlenmek koşuluyla yeşil ışığı aldı. Devralmanın ardından iki gün süren bir bayi toplantısında 2025 iş sonuçları değerlendirildi ve 2026 hedefleri paylaşıldı.
8 Marka Tek Çatı Altında
Bu devralmanın en görünür sonucu şu: Fiat, Peugeot, Opel, Citroën, Jeep, Alfa Romeo, Maserati ve DS markalarının Türkiye distribütörlüğü tek çatı altında, yani Tofaş'ta birleşti. Üstelik bu Tofaş için yepyeni bir durum değil; şirket zaten yıllardır iç pazarda Fiat, Fiat Professional, Alfa Romeo, Jeep, Maserati ve Ferrari temsilciliğini yürütüyordu. 2007'deki Minicargo projesinde PSA için Peugeot Bipper ve Citroën Nemo üretilmiş, 2011'de Doblò'nun Opel ve Vauxhall için üretimi başlamıştı; çok markalı üretim Tofaş'ın DNA'sına o yıllarda yazılmıştı.
Tofaş 2025 Rakamları Ne Söylüyor?
Kurumsal dönüşümü somutlaştırmak için sayılara bakmak en doğrusu. İşte Tofaş'ın 2025 künyesi:
| Gösterge | 2025 Verisi |
|---|---|
| Gelir | 319,4 milyar TL |
| Net gelir | 8,3 milyar TL |
| Çalışan sayısı (Aralık 2025) | 4.612 |
| Yıllık üretim kapasitesi | 450.000 araç |
| Koç Holding payı | %37,8 |
| Stellantis payı | %37,8 |
| Halka açık pay | %24,3 |
| Stellantis Türkiye devir bedeli | 400 milyon Euro |
Finansal seyir de dikkat çekici: 2025'in ilk yarısında konsolide net kâr 6 milyar 291 milyon TL oldu ve bu, bir önceki yılın aynı dönemine göre %197,2 artış demek. İkinci çeyrekte gelir 69,4 milyar TL ile yıllık bazda %116 arttı. Çalışan sayısına gelince: 2025 Aralık itibarıyla 4.612 olan kadro, şirket tarihindeki personel düzenlemelerinin son adımı; veriler farklı dönemlerde yakalanmış olsa da yönetim bu sayıyı resmi künye olarak açıklıyor.
Bu Dönüşüm Neden Önemli?
Kısa cevabı verelim: Tofaş, 2025'te Stellantis'in Türkiye operasyonlarını 400 milyon Euro karşılığında devralarak yalnızca bir üretici olmaktan çıkıp üretim ve distribütörlüğü aynı çatıda birleştiren, Koç ve Stellantis'in eşit (%37,8) paylarla kontrol ettiği, borsada işlem gören entegre bir otomotiv şirketine dönüştü. 2025'te 319,4 milyar TL gelir ve 8,3 milyar TL net gelirle 4.612 kişiye istihdam sağlayan bu yapı, sekiz markanın Türkiye operasyonlarını tek elden yürütüyor.
Bu dönüşümü Türkiye otomobil sanayiinin geniş fotoğrafına koyduğunuzda anlamı daha da büyüyor. 1960'larda yılda 11 bin adetlik montajdan bugün 1,2 milyonluk üretime ulaşan bir sanayiden söz ediyoruz; bu yolculuk Ford'un İstanbul'daki ilk montaj hattından Devrim ve Anadol'a, Tofaş ve Renault'dan Togg'a uzanıyor. Tofaş'ın Stellantis dönemine geçişi, bu uzun yolculuğun son durağı değil; küresel otomotiv gruplarının yerel ortaklıklarını nasıl yeniden kurduğunun güncel bir örneği. Bursa'daki hatlar dönmeye devam ediyor, şimdi sekiz markanın ağırlığıyla birlikte.
Kaynaklar
- Tofaş - Vikipedi
- Tofaş Türk Otomobil Fabrikası - OSD
- Tofaş/Stellantis devralma işlemine taahhütler kapsamında onay - Rekabet Kurumu
- Stellantis ve Koç Holding, Tofaş'ı Güçlendiriyor - Koç Holding
- Koç Holding ve Stellantis Ortaklığında Yeni Bir Dönüm Noktası - Stellantis Media
- Sertifika ve Ödüller - Tofaş resmi site
- TOFAŞ'tan yılın ilk yarısında 6,3 milyar lira konsolide net kâr - Anadolu Ajansı
- Tofaş ve Stellantis anlaştı - Ekonomim
- 8 marka tek çatı altında - Dünya
- Fiat Egea'nın Tofaş'taki üretim yolculuğu - Stellantis Media