Peugeot 9X8 WEC-dən Qəfivlə Çəkilə bilərmi?

Monza'da sezon finalinde 9X8 ilin ən yaxşı nəticəsini almışdı; 94 nömrəli avtomobil dördüncü sırada bayraq görmüşdü. Bir həftə sonra danışılan şey isə podyum deyil, proqramın tamamilə bağlanması. Bir neçə mənbəyə əsaslanan xəbərlərə görə Peugeot, Hypercar layihəsini sona çatdırıb FIA Dünya Dözümlülük Çempionatından dərhal çəkilməyə hazırlaşır. Stellantis hələlik nə çəkilməni təsdiqləyib, nə də inkar edib; rəsmi elanın 23 noyabr bazar ertəsi, yəni 2027 WEC qeydiyyat son tarixinin tam günü gözlənilir.
Otuz ildir bu qarajları izləyən biri üçün mənzərə tanış, amma yenə də sarsıcıdır. İstehsalçı yarışçılığında bu cür qərarlar həmişə erkən bir xəbərin, bir iş şurası toplantısının və səssiz bir qeydiyyat geri çəkilmə təqviminin ardından gəlir. İndi üçünün də eyni həftədə baş verməsi təsadüfdən ötrü bir şeydir.
İddia nədir, nə dərəcədə dəqiqdir?
İddia aydındır: Peugeot, 2026 sezonunun ardından deyil, dərhal təsir ilə WEC-dən ayrılmağa hazırlaşır. Qərar, Stellantis korporativ səviyyəsində, qısa bildiriş ilə alınmış kimi görünür; Versailles-Satory bazasındaki motorsport şöbəsinin prosesə daxil edilmədiyi bildirilir. Bu təfərrüat kiçik görünməsə də vacibdir: pilotlar elan edilmiş, 2027 üçün ciddi şəkildə yenilənmiş bir 9X8 hazırlanarkən gələn korporativ addım yarış komandasından deyil, idarəetmə mərtəbəsindən gəlir deməkdir.
Stellantis tərəfindəki yeganə rəsmi siqnal, Stellantis Motorsport işçi nümayəndələri ilə danışıqlar üçün həm yerli iş şurası (CSE), həm də mərkəzi qrup iş şurası (CSEC) üçün fövqəladə toplantılar çağrılmasıdır. Şirkət, məsləhətləşmə prosesinə hörmət tələbi ilə mövzu haqqında məlumat verə bilməyəcəyini bildirir. Fransız iş hüququ hərtərəfli strukturlu qərarlar tətbiq olunmazdan əvvəl bu şuraların rəsmən müzakirə edilməsini məcburi edir; iki şuranın birdən fövqəladə toplantıya çağrılması böyük bir qərarın qapıda olduğunun güclü əlamətidir. Xülasə: çəkilmə rəsmən elan olunmayıb, amma ortada ciddi və çoxmənbəli bir gözlənti var.
Diqqət Çəkənlər
- Peugeot-un WEC-dən dərhal çəkilmə hazırlığında olduğu bir neçə mənbəyə əsaslanır
- 9X8, beş illik WEC dövründə tək qələbə qazana bilmədi; 4 podyum və 1 pole position əldə qaldı
- Proqramın illik dəyəri 30 milyon avronu aşır; büdcə tavanı razılaşması yoxdur
- Stellantis 2025-ci ildə 22,3 milyard avro xalis zərər elan etdi, tarixindəki ilk illik zərər
- 2027 qeydiyyat son tarixi 23 noyabr; bu tarixdən əvvəl çəkilmə ACO cəzalarından qaça bilər
Beş il, tək qələbə yoxdur

Peugeot 9X8, iyul 2022-də Monza-da yarışmağa başladı. O gündən bəri keçən beş mövsümlük WEC macərasının karnesi, Le Mans Hypercar requlyasiyasını bütövlüklə seçmiş və mütəxəssislərin üstün konsept saydığı sistəmə sadiq qalmış bir istehsalçı üçün ağrılıdır: tək bir yarış qələbəsi yoxdur. Tarazlıq qaydaları (BoP) hər kəsə eyni qapını açarkən Peugeot əksərən ikinci dərəcəli rolda qaldı; beş ildə dörd podyum və bir pole position, bu layihənin ümumi hasilatıdır.
İronik odur ki, proqramın bağlanma xəbəri gəldiyində işlərin düzəlmə əlamətləri göstərməkdə idi. İyul 2026-da Peugeot performans və səmərəlilik təkmilləşdirmələri daşıyan yenidən işlənmiş bir 9X8 hazırladığını elan etmiş, sentyabrda isə Robert Shwartzman tam ştatlı pilot kimi təsdiqlənmişdi. 2027 üçün heyət də açıqlanmışdı: Shwartzman və Alex Quinn yeni tam mövsüm pilotları kimi gəlir, Jean-Eric Vergne birillik fasilədən sonra qayıdırdı; Nick Cassidy, Loic Duval və Paul di Resta da heyətdə idi. İki avtomobilin pilot quruluşları hələ dəqiqləşməmişdi. İndi isə heç biri baş verə bilmə ehtimalından çıxır.
Öncü işarələr artıq var idi
Geri baxanda bəzi ayrılıqlar fərqli oxunmağa başlayır. Stoffel Vandoorne-un Fuji sonrası komandadan ayrılacağı əvvəlcədən açıqlanmışdı; Malthe Jakobsen də mövsüm sonunda yollarını ayıracağını təsdiqləmişdi. Bunlar tək başına məna ifadə etmir; lakin korporativ bir qərarla yan-yana qoyulanda, bir proqramın sökülməsi prosesinin parçaları kimi dururlar.
Niyə 23 noyabr tarixi kritikdir?

2027 WEC qeydiyyat son tarixi 23 noyabr 2026, günorta saatlarına qədərdir. Bu tarixdən əvvəl qeydiyyatını geri çəkən istehsalçı ACO-ya ödəyəcəyi maddi cəzalardan azad ola bilir. Elanın tam da bu günə təsadüf etdirilməsi gözlənilir; təsadüf deyil, təqvim idarəetməsidir. Mövsüm finalı olan 6 Saatlıq Monzadan dərhal sonra gələn bu proses, maliyyə baxımından ən az zərərlə çıxış pəncərəsini tutmaq cəhdi kimi oxunur.
Stellantis-in balansı: 22,3 milyard avro zərər

Qərarın maliyyə fondu heç gizli deyil. Stellantis fevral 2026-da açıqladığı 2025 tam il nəticələrində 22,3 milyard avro net zərər bildirmişdi; bu, şirkət tarixindəki ilk illik zərərdir. 2024-də 5,5 milyard avro mənfəət var idi. Zərərin mənbəyi böyük ölçüdə tək təyinatlı yazılışlardır: tam ildə 25,4 milyard avro yazılış edilib, bunun 22,2 milyard avrosu yalnız 2025-in ikinci yarısına aiddir və şirkətin açıqlamasına görə müştəri üstünlüklərini mərkəzə qoyan strateji dönüşlə əlaqəlidir. Net gəlir isə 153,5 milyard avro səviyyəsindədir.
Bu mənzərədə ildə təxminən 30 milyon avrodan çox puluna başa gələn, üstəlik istehsalçılar arasında büdcə tavanı üzərində hələ də sazişə nail olunmamış bir davamlılıq proqramı, idarə heyəti masasında müdafiəsi ən çətin maddələrdən biridir. Peugeot-un digər bütün istehsalçılardan daha çox Evo jokeri istifadə etməsi də maliyyə gərginliyini ayrıca göstərir.
İdarəetmə dəyişikliğinin təsiri
Köhnə CEO Carlos Tavares həvəskar yarışçı kimi WEC dönüşünün ən güclü dəstəkçilərindən idi; 2024 sonunda ayrıldı. Xələfi Antonio Filosa isə transformasiya (turnaround) mütəxəssisi kimi tanınır və motorsportlara yaxın durmur. Qrupun başındakı John Elkann-ın Ferrari sədri olması da işləri mürəkkəbləşdirir: Exor vasitəsilə Stellantis-in 15,48 faizlik səhminə sahib olan Elkann səyahət edərkən, Peugeot-un beşillik uğursuzluğu ilə Ferrari-nin ardıcıl üç Le Mans qələbəsi yan-yana oxunduqda qrupun motorsport prioritetləri sorğulanabilir hala gəlir.
WEC qatarına təsiri: Fransız markası qalmayacaq
Peugeot geri çəkilsə, Alpine-dən sonra 2026-cı ildən sonra çempionatdan ayrılan ikinci Fransız markası olacaq və 2027 WEC qatarında heç bir Fransız istehsalçısı qalmayacaq. Le Mans üçün simvolik çəkisi mübahisəsiz bir nəticədir. Ancaq sinfin ümumi sağlamlığı baxımından vəziyyət o qədər də qaranlıq deyil: Ford və McLaren-in iştirakı ilə 2027-də səkkiz Hypercar markası qorunacaq. Davam edən adlar Aston Martin, BMW, Cadillac, Ferrari, Genesis və Toyota.
Bəs Peugeot həqiqətən geri çəkilir?
Qısa və dürüst cavab: böyük ehtimalla bəli, amma hələ dəqiq deyil. Bir neçə müstəqil mənbə eyni istiqamətdə məlumat verir, elanın qeydiyyat son tarixi günü gözlənilir və Fransız əmək hüququnun tələb etdiyi iş şurası məsləhətləşməsi prosesi işə düşmüş vəziyyətdədir. Stellantis nə geri çəkilməni, nə də proqramın sonunu təsdiq etdi və ya təkzib etdi; bəzi nəşrlər hadisəni dərhal geri çəkilmə kimi təqdim edir, bəziləri isə proqramın ciddi təhlükə altında olduğu çərçivəsində saxlayır. İnternetdə Peugeot-nun 2027 üçün layihəni böyütdüyünü deyən köhnə məzmunlar dövriyyədədir; bunlar qərardan əvvəlki vəziyyəti əks etdirən, aktuallığını itirmiş xəbərlərdir.
Bu işin təbiəti üzündən, rəsmi elan gələnə qədər hər şey gözlənti kateqoriyasında qalır. Amma işin mahiyyətinə baxanda, Monza-da mövsüm finalı 9X8-in start verdiyi pistedə bitən bir vida ola bilər: 94 nömrəli avtomobil Duval, Pourchaire və Jakobsen-lə dördüncü olmuş, 93 nömrəli avtomobil səkkizinci yerdə tamamlamışdı. Bəzi filmlərin sonunda ən yaxşı səhnə, fərqinə varmadan keçib gedən səhnə olur.
Mənbələr
- Is Peugeot ending its WEC Hypercar programme with immediate effect? - Motorsport.com
- Peugeot Poised for Shock WEC Withdrawal - Sportscar365
- Is Peugeot Set For A Sudden WEC Exit? - DailySportscar
- Peugeot's WEC Programme Under Serious Threat - The Stint
- Stellantis Reports Full Year 2025 Financial Results - Stellantis (rəsmi)
- Peugeot teases 9X8 upgrades as it prepares for 'next chapter' - FIAWEC (rəsmi)