Otomobilgi.comOtomobilgi.com
  • Türkçe
  • English
  • Deutsch
  • Français
  • Italiano
  • Español
  • Português
  • Polski
  • Magyar
  • Azərbaycanca
  • Bahasa Indonesia
  • Русский
  • 中文
  • 日本語
  • 한국어
  • हिन्दी
  • Tiếng Việt
  • ไทย
  • বাংলা
  • العربية
  • فارسی
  • Türkçe
  • English
  • Deutsch
  • Français
  • Italiano
  • Español
  • Português
  • Polski
  • Magyar
  • Azərbaycanca
  • Bahasa Indonesia
  • Русский
  • 中文
  • 日本語
  • 한국어
  • हिन्दी
  • Tiếng Việt
  • ไทย
  • বাংলা
  • العربية
  • فارسی
  • ANA SAYFA
  • HABERLER
    Türkiye Otomotiv Sektörü Haberleri
    Global Otomotiv Sektörü Haberleri
    Türkiye Motorsporları Haberleri
    Global Motorsporları Haberleri
  • OTOMOBİLLER
    İÇTEN YANMALI
    • İçten Yanmalı Modeller
    • İçten Yanmalı Motor Teknolojileri
    • Yakıt ve Tüketim
    • Emisyon ve Çevre
    • İçten Yanmalı Sahipliği
    • İçten Yanmalı Otomobil Tarihi
    ELEKTRİKLİ
    • Elektrikli Modeller
    • Elektrikli Otomobil Teknolojileri
    • Şarj ve Altyapı
    • Batarya Teknolojisi
    • Menzil ve Tüketim
    • Elektrikli Sahipliği
    • Elektrikli Otomobil Tarihi
    HİBRİT
    • Hibrit Modeller
    • Hibrit Sistemler
    • Batarya ve Şarj
    • Tüketim ve Verimlilik
    • Hibrit Sahipliği
    • Hibrit Otomobil Tarihi
    SUPERCAR
    HYPERCAR
  • TEKNOLOJİ
    Sürücü Destek Sistemleri
    Güvenlik Teknolojileri
    Aydınlatma ve Görüş Teknolojileri
    İnfotainment ve Bağlantı
    Otonom Sürüş ve Yapay Zeka
    Gelecek Teknolojileri
  • REHBERLER
    Alım Rehberleri
    Satış Rehberleri
    Bakım ve Kullanım
    Sahiplik ve Maliyetler
    Lastik ve Jant
    Sigorta ve Muayene
  • TARİH & KÜLTÜR
    Otomobil Tarihi
    İkonik Modeller
    Klasikler ve Koleksiyon
    Türkiye’nin Otomobil Serüveni
    Otomobil Tasarımı
    Otomobil ve Popüler Kültür
  • MOTOR SPORLARI
    Formula 1
    Ralli (WRC)
    Rallikros
    MotoGP
    Formula 2 & Formula 3
    Karting
    Le Mans 24 Saat
    WEC
    NASCAR
    IndyCar
    DTM
    GT Yarışları
    Drift
    Drag Yarışları
  • BİZİ TANIYIN
    HAKKIMIZDA
    İLETİŞİM
  • Türkçe
  • English
  • Deutsch
  • Français
  • Italiano
  • Español
  • Português
  • Polski
  • Magyar
  • Azərbaycanca
  • Bahasa Indonesia
  • Русский
  • 中文
  • 日本語
  • 한국어
  • हिन्दी
  • Tiếng Việt
  • ไทย
  • বাংলা
  • العربية
  • فارسی
  • Türkçe
  • English
  • Deutsch
  • Français
  • Italiano
  • Español
  • Português
  • Polski
  • Magyar
  • Azərbaycanca
  • Bahasa Indonesia
  • Русский
  • 中文
  • 日本語
  • 한국어
  • हिन्दी
  • Tiếng Việt
  • ไทย
  • বাংলা
  • العربية
  • فارسی
  1. ANA SAYFA
  2. MOTOR SPORLARI
  3. Drag Yarışları
  4. Sammy Miller, Vanishing Point Roket Arabası ve 3.58 Saniyelik Rekoru

Sammy Miller, Vanishing Point Roket Arabası ve 3.58 Saniyelik Rekoru

  • Drag Yarışları
  • Yazar: Lütfi Mete Odabaşı
  • Oluşturma: 5 Kasım 2026
1984'te Sammy Miller, Vanishing Point roket dragsterıyla çeyrek mili 3.58 saniyede bitirerek 621 km/s hızı gördü ve o rekor 42 yıldır kırılmadı.
1984'te Sammy Miller, Vanishing Point roket dragsterıyla çeyrek mili 3.58 saniyede bitirerek 621 km/s hızı gördü ve o rekor 42 yıldır kırılmadı.

Diyelim ki bir çeyrek mil uzunluğunda düz bir pist var ve sen o mesafeyi gözünü kırpmadan geçmek istiyorsun. Tamam, göz kırpmak biraz abartı olabilir ama Sammy Miller için değil: 1984'te İngiltere'deki Santa Pod Raceway pistinde, Vanishing Point adlı roket gücüyle çalışan Funny Car'ıyla çeyrek mili 3.58 saniyede tamamladı ve bitişte 386.26 mph, yani yaklaşık 621 km/s hızı ölçüldü. O günden bu yana tam 42 yıl geçti ve bu süre hâlâ dünya üzerindeki herhangi bir drag pistinde kaydedilmiş en hızlı ET, yani geçen süre rekoru olmaya devam ediyor. Evet, doğru okudun: 1984 teknolojisiyle kurulmuş bir rekor, 2026'da hâlâ duruyor. Peki nasıl?

İşin ilginç tarafı şu: Bugünün pistonlu Top Fuel efsaneleri inanılmaz hızlı, teknik olarak çığır açan araçlar. Ama Sammy Miller'ın aracında pistonlu bir motor bile yoktu. Hidrojen peroksitle çalışan bir roket motordu ona bu hızı veren. O zaman bu sayfanın sorusu net: Roket dragsterlar neydi, nasıl bu kadar hızlıydı ve neden bugün pistlerde yoklar? Hadi başlayalım, çünkü bu hikaye hem teknik bir ders hem de drag tarihinin en garip bölümlerinden biri.

Öne Çıkanlar

  • Sammy Miller, 1984'te Vanishing Point ile çeyrek mili 3.58 saniyede tamamladı
  • Bitiş hızı 386.26 mph (yaklaşık 621 km/s) olarak kaydedildi
  • Rekor, dünyanın herhangi bir drag pistindeki mutlak ET rekoru olarak hâlâ geçerli
  • Vanishing Point, hidrojen peroksit yakıtlı bir roket motoruyla güç alıyordu
  • Roket sınıfı, yakıt maliyeti ve güvenlik kuralları nedeniyle pistlerden çekildi

Roket Dragster Nedir, Top Fuel'den Farkı Ne?

Önce işin fiziğine bir göz atalım, korkma, sınıfta anlatılandan çok daha eğlenceli. Pistonlu bir motor, ister Top Fuel'in dev 500 cubic inch Hemi'si olsun ister kendi arabanın motoru, tek başına aracı ileri itemez. Vites kutusu, şaft, diferansiyel ve lastikler üzerinden gücü yola aktarması gerekir. Jet ve roket motorları ise tamamen başka bir mantıkla çalışır: İçlerindeki basınç artışını doğrudan itkiye çevirirler, yani aracı itmek için lastiklere ihtiyaç duymazlar, arkadan püskürttükleri gazla iterler.

Jet ile roket arasındaki fark da burada gizli. Jet motoru yanma için gerekli oksijeni havadan alır. Roket ise kendi oksijenini, aslında kimyasal olarak içinde barındırdığı oksitleyiciyi, birlikte taşır. Bu yüzden jet arabalar ile roket arabalar drag dünyasında ayrı kategorilerdir ve asla birbirine karıştırılmamalıdır. Roket kendi yakıtını da oksijenini de sırtında taşır; bu ona müthiş bir güç yoğunluğu verir ama aynı zamanda o ünlü maliyet ve güvenlik sorunlarının da kapısını aralar.

Top Fuel tarafına bakacak olursak manzara şu: 500 cubic inch'lik bir Hemi motor, yaklaşık 7000-8000 beygir güç üretir ve kalkışta lastikler üzerinden 12.000 ila 13.000 pound ileri itki aktarır. Bir Top Fuel motoru tek bir koşuda ışıktan ışığa yalnızca yaklaşık 540 devir döner; burnout dahil motorun hayatta kalması gereken toplam devir sayısı 900 civarındadır. Bu motorlar çeyrek milin büyük bölümünde yaklaşık 1,5 galon nitrometan içer. Rakamlar yeterince çılgın değil mi? Öyledir, ama roket başka bir lig.

Yarış açısından kritik bir detay daha var: Top Fuel dragster, özellikle mesafenin ilk bölümünde, ivmelenmede roketten daha etkileyicidir. Lastiklerin tutuşu ve vites geçişleri kalkışta muhteşem bir kontrol sağlar. Roket ise üst hızda kaçışmaz olur; hız bir kez tırmandığında durdurmak imkansız gibidir. Drag pistinin kısa mesafesinde bu iki karakterin kapışması, 1970'lerin en heyecan verici teknik tartışmalarından biriydi.

Sammy Miller ve Vanishing Point Nasıl Bir Efsaneydi?

Hidrojen peroksitle beslenen bir roketle Sammy Miller, 3.58 saniyelik rekorunu kırılması için neredeyse kırk yıl boyunca kimselere bırakmadı.

Sammy Miller, takma adıyla Slam'n Sammy, 1970'lerin hem dragster hem Funny Car yapan, hem de bunları süren nadir isimlerinden biriydi. 1974'te pistonlu yarışlardan roketlere geçti. İlk aracı Spirit of '76, ABD'de roketle yarışan ilk Funny Car oldu ve çıktığı pistlerde rekorları peş peşe kırdı. Onu izleyen araç, hikayemizin kahramanı olan Vanishing Point oldu: Vega gövdeli bir Funny Car ve hidrojen peroksitle çalışan bir roket motoru.

Miller bu araçla İngiltere'nin efsane pisti Santa Pod Raceway'e geldi ve 1979'da Birleşik Krallık'ta ilk 300 mph altındaki, pardon, üstündeki koşuyu gerçekleştirdi: 307 mph'yi, yani yaklaşık 494 km/s'yi 4.20 saniyede yakaladı. Daha sonra 1981 World Finals'da hidrojen peroksit roketli Oxygen adlı LSR Dragster'ıyla dört saniye altı koşular için hazırlanıyordu. Adam tam bir hız hastasıydı, hem de sevimli türden.

Ve 1984'te o an geldi. Vanishing Point, Santa Pod'da çeyrek mili 3.58 saniyede bitirdi, bitiş hızı 386.26 mph olarak kaydedildi. Bu koşu hem dünya mutlak ET rekoru hem de Santa Pod pist rekoru oldu ve British Drag Racing Hall of Fame'e göre dünyanın herhangi bir drag pistindeki mutlak ET rekoru olarak hâlâ ayakta. Ayrıca söyleyelim, Miller rekoru kırıp keyfine bakmadı; yaklaşık 10 yıl sonra, 1994 civarında İngiltere'ye geri dönüp kendi 3.58'ini iyileştirmeye çalıştı. Yani kendi rekorunun en büyük rakibi yine kendisiydi.

Günümüz Rekorlarıyla Karşılaştırınca Ne Ortaya Çıkıyor?

Burada durup net bir tablo çizmekte fayda var, çünkü rakamlar havada uçuşurken insanların kafası karışabiliyor. Aşağıdaki karşılaştırma, roket çağının pistonlu çağla olan farkını tek bakışta gösteriyor.

KayıtSahibiDeğer
Mutlak çeyrek mil ET rekoru (1984)Sammy Miller, Vanishing Point3.58 sn, 386.26 mph
Top Fuel ET, 1000 feetBrittany Force (2019)3.623 sn
Top Fuel hız, 1000 feetShawn Langdon (2026)346.95 mph
Funny Car ET, 1000 feetRobert Hight (2017)3.793 sn

Gözüne bir şey çarptı mı? Brittany Force'un 3.623 saniyelik Top Fuel rekoru Miller'ın 3.58'ine epey yakın. Ama dikkat: NHRA, güvenlik tadilatlarından sonra yarış mesafesini kalıcı olarak 1000 feet'e, yani 305 metreye indirdi. 1000 feet, tam çeyrek milden yani 1320 feetten kısadır. Yani modern Top Fuel araçlar, Miller'ın koştuğundan daha kısa bir mesafede bu süreleri yakalıyor; tam çeyrek milde ne yapacakları bir tahmin meselesi. Bu yüzden 3.58, kendine has bir kategoride, karşılaştırılamaz bir zirve gibi duruyor.

Bir not da viral içerikten: İnternette dolaşan 580 km/s gibi rakamlar tahmini yuvarlamalardan ibaret; kayıtlı bitiş hızı 386.26 mph, yani yaklaşık 621 km/s. Yani gerçek söylendiğinden bile daha çılgın. 2026 Eylül'ünde Shawn Langdon 345-346.96 mph ile drag tarihinin en hızlı resmi hızını kaydetti, ama o da 1000 feet koşusundaydı.

Roket Dragsterların Kısa ve Ateşli Dönemi

Roket dragsterlar Sammy Miller'la başlayıp biten bir marifet değildi. 1977'de Teksaslı dublör Kitty O'Neil, Rocket Man lakaplı Ky Michaelson'un hidrojen peroksit gücüyle çalışan aracıyla pistlerde sürüş yaptı. O'Neil'in asıl şöhreti başka yerden gelir: 6 Aralık 1976'da Alvord Çölü'nde, Oregon'da, üç tekerlekli SMI Motivator roket aracıyla 512.710 mph ortalama hız yakalayarak kadınlar kara hızı rekorunu kırdı. Üstelik o denemede aracın itkisinin tahminen yalnızca yüzde 60'ını kullanıyordu. Kadrajdaki diğer isimler: Larry Nagel'in Pocket Rocket'i 1981-1983 arasında yarıştı ve hidrojen peroksit motoruyla 247 mph üzeri hızlara çıktı. Fearless Fred Goeske ise pickup'ında 3500 pound itki üreten bir roket motoru ve hidrojen peroksit tankları taşıyordu. Evet, bir pickup'ta roket. Bu adamların ortak noktası, hızın sınırını değil, aklın sınırını zorlamaktı.

Peki bu kadar eğlenceli bir kategoriyi pistlerden ne aldı? İki cevap var ve ikisi de birbirine bağlı. Birincisi hidrojen peroksit yakıtının aşırı pahalı hale gelmesi. İkincisi güvenlik. Roket araçlar çoğu etkinlikte güvenlik gerekçesiyle yasaklandı. Aslında bu tutum yeni de değildi: NHRA jet araçlarını çok daha erken bir dönemde, Kasım 1961'de, bir teknik arızanın yaratacağı tehlike korkusuyla ve çok tehlikeli oldukları gerekçesiyle men etmişti. 1960'larda supaplı içten yanma motorları dışındaki neredeyse tüm güç üniteleri kurallar dışı bırakıldı. Yani roket dragsterların kaderi, daha ilk günden yazılmıştı; sadece birkaç cesur isim bu kaderi on yıl boyunca rekorlara çevirdi.

Organizasyon tarafında da bir dinamik vardı: Jet ve roket gösteri araçlarının pistlerde kalıcı hale gelmesi, yarışan sınıfların gölgesinde kalması anlamına gelebilirdi. Efsane Top Fuel araçlar kimsenin gölgesinde kalmayı sevmez. Sonuçta roket sınıfı, resmi kural kitaplarının dışına itildi ve pist rekorları birer birer pistlerin tarih defterine yazıldı.

3.58 Saniye Neden Hâlâ Kırılamıyor?

Artık cevabın tüm parçalarına sahibiz. Kısaca ve net bir şekilde toparlayalım: Sammy Miller'ın 3.58 saniyelik çeyrek mil rekoru, roket sınıfının yarıştan men edilmesi ve hidrojen peroksit yakıtının maliyeti yüzünden kırılamıyor; ayrıca NHRA'nın yarış mesafesini kalıcı olarak 1000 feet'e indirmesi, tam çeyrek mildeki rekorların karşılaştırılabilirliğini tamamen ortadan kaldırdı. Bugün pistte resmi olarak yarışan hiçbir araç sınıfı, tam 1320 feet mesafede Miller'ın koşusunu tekrarlama şansına bile sahip değil; roketler yasaklı, pistonlular ise daha kısa mesafede yarışıyor.

Bir de pratik gerçek var: Son yıllarda rekoru denemek isteyenler oldu ve girişimler kaza ile sonuçlandı. Roketle çeyrek mil koşmak, 1984'te bile sınırda bir meydan okumaydı; bugün o sınırları zorlamak için hem teknoloji hem cesaret hem de kuralların izni gerekiyor ve üçünden ikisi yok.

Benim yorumum şu: 3.58, sadece bir zaman değil, bir çağın imzası. Roket dragsterlar drag tarihinin belki en kısa, en parlak ve en kontrollü olmayan döneminin kahramanlarıydı. Sammy Miller 2002'de aramızdan ayrıldı ama Santa Pod'daki timing kulelerine işlemiş o 3.58, her pist gecesinde, her Top Fuel kalkışında sessizce hatırlatıyor: Hızın bir sınırı vardı ve bir gün bir roket o sınırı 42 yıl önce görmüştü. Sence bu rekor bir gün kırılır mı? Ben içimden bir ses bunun ancak başka bir roketle olabileceğini söylüyor, o roketin de pistte yarışmasına izin verilirse tabii.

Kaynaklar

  • Rocket car - Wikipedia
  • Sammy Miller (engineer) - Wikipedia
  • National Records - NHRA
  • Sammy Miller - British Drag Racing Hall of Fame
  • Remembering Slammin' Sammy Miller - Drag Race Central
  • Rocket Man Slam'n Sammy Miller
  • Sammy Miller Vanishing Point 3.58s Santa Pod Track Record
  • Trakbytes Hall Of Fame; Sammy Miller
  • 346.96 MPH: Top Fuel Dragster Breaks All-Time NHRA Speed Record - The Drive
  • 3 ways Kitty O'Neil defied death - PBS American Masters

Bu Sayfayı Paylaşın

Kategori Editörü

Lütfi Mete Odabaşı

Lütfi Mete Odabaşı

Genç, dinamik, araştırmayı ve öğrenmeyi seven bir otomobil ve motor sporları tutkunu. Mete, otomobil haber, bilgi ve kültür platformumuza gençlerin bakış açısı ile değer katıyor. Otomobil teknolojilerindeki yenilikleri ve motor sporlarındaki gelişmeleri yakından takip ediyor, öğrendiklerini otomobilgi.com için faydalı, dolu dolu içeriklere çeviriyor.

İlgili İçerikler

Kimseye yararı dokunmayan bir savaş uçağı pisti, 1966'da Avrupa'nın ilk kalıcı drag pistine dönüşerek kıtaya çeyrek mil çılgınlığını taşıdı.
Drag YarışlarıSanta Pod Raceway: Avrupa'nın İlk Kalıcı Drag Pisti
Emory Cook'un 9.28 saniyelik rekor koşusundan on gün sonra nitrometan yasaklandı; drag yarışçılığı hiçbir zaman eskisi gibi olmadı.
Drag YarışlarıNitrometan Yasağı Drag Tarihini Nasıl Değiştirdi?
Scott Kalitta'nın 2008'deki ölümünden sonra drag yarışının kalbi çeyrek mil değil, 1.000 feet oldu; bitiş çizgisi artık pistin ilk yarısında bitiyor.
Drag YarışlarıDrag Yarışlarında Çeyrek Mil Neden 1.000 Feet'e Kısaltıldı?
Pro Modified'da motoru güçlendirmenin yolunu kurallar değil sen seçersin; blower, turbo ya da nitrous ile altı saniyede çeyrek mil biter.
Drag YarışlarıPro Modified Kuralları: Hacim, Ağırlık ve Parite Savaşı
Haziran 2015'te üç büyük pistin federasyona dayattığı ültimatom, Avustralya drag yarışçılığının kırk yıllık tek çatı düzenini çökertti.
Drag YarışlarıANDRA: Avustralya Drag Sahnesinin Yeniden Kuruluşu
John Force, 1993'ten 2002'ye kadar arka arkaya on sezon boyunca Funny Car dünya şampiyonluğunu kimseye bırakmadı.
Drag YarışlarıJohn Force Racing: 24 Şampiyonluklu Yarış İmparatorluğu
Çeyrek milde 190 milden hızlanan bir delikanlıya önce Yılan dediler, sonra drag yarışı tarihi ona efsane demeye başladı.
Drag YarışlarıDon Prudhomme Nasıl Funny Car Efsanesi Oldu?
1950'lerin New York'unda hot rod'una binen genç bir kız, drag yarışını kimseye sormadan üç kez dünya şampiyonluğuyla sarsacaktı.
Drag YarışlarıShirley Muldowney: Drag Tarihinin İlk Kadın Şampiyonu
Aynı hızda uçakları kaldıran hava, bu kanatları ters çevirip 480 km/s'lik dragster'ı yere çivileyen şeydir.
Drag YarışlarıBir Top Fuel Dragster'ı Nasıl Oluyor da Uçmuyor?
İlk 18 metrede kazanılan 0,1 saniye, bitiş çizgisinde sürücüye yarım metre değil, tam bir fark olarak döner.
Drag Yarışlarıİlk 60 Feet: Drag Yarışını Kazandıran Başlangıç Fiziği

Etiketler

  • drag yarışı
  • çeyrek mil
  • nhra
  • top fuel
  • funny car
  • sammy miller
  • vanishing point
  • roket dragster
  • hidrojen peroksit
  • santa pod raceway
  • dunya rekoru
  • 1000 feet

Bizi Sosyal Medyada Takip Edin

  • Hakkımızda
  • KVKK Aydınlatma Metni
  • Gizlilik Politikası
  • İletişim
Otomobilgi.com
BAĞIMSIZ OTOMOBİL KÜLTÜRÜ PLATFORMU
Virgo CMS ile güçlendirilmiştir