D1 Lights ve Top 24 formatı ilə D1GP-də yeni dövr

Belə bir şey düşün: dünyanın ən məşhur drift serisinin altında, az tanınan, amma bütün sistemin ürəyi olan bir liqa var. Adı D1 Lights. Və 2025-ci ildən etibarən bu liqa, 2014-cü ildən bəri heç kəsin görmədiyi bir formatla yarışır: Top 24 seçmə sistemi. Bəs niyə bir alt seriya, tərk edilmiş bir formatı geri qaytarır? Və bu dəyişiklik, D1GP adlanan nəhəng təşkilatın bugünkü quruluşunu necə formalaşdırır? Kəmərini bağla, çünki bu səhifədə driftin Yaponiyadakı məktəb sistemini - bəli, hərfi mənada bir pilləli sistem var - birlikdə açırıq.
Əvvəlcə bunu dəqiqləşdirək: D1GP qısa olsa da, D1 Lights nə idi, Top 24 niyə vacib idi? Bu sualların cavabı, 2005-ə uzanan bir alt seriya tarixində, 2016-cı ildəki kədərli bir qəzada və 2025-ci ildə çempionluğu geri qazanaraq dəyişdirən Hideyuki Fujinoda gizlidir. Ardıcıl gedirik.
D1 Lights Nədir və Haradan Gəlir?
D1 Grand Prix, 2001-ci ildə ilk mövsümünü keçirən, Yaponiya mərkəzli peşəkar drift seriyasıdır. Daijiro Inada və Keiichi Tsuchiyanın 1999-2000-ci illərdə təşkil etdiyi yarışlardan doğdu; ilk tədbir 2000-ci ilin oktyabrında Fukusimadakı Ebisu Circuitdə, 40 avtomobil və təxminən 3.000 tamaşaçı ilə keçirildi. Yəni işin əvvəlindən belə bu seriya təklik hekayəsi deyil - hələ qurulduğu gündə böyük bir icmanın çıxdığı bir təşkilat idi.
Amma hər böyük liqanın bir şəkildə gənc istedadlara ehtiyacı var, elə deyilmİ? D1GP-nin bu ehtiyacı qarşılayan alt pillə, uzun müddət D1 Street Legal (D1SL) adını daşıdı. 2005-ci ildə Odaybada təqdim edilən bu seriya, nişanı olan, yola uyğun avtomobilləri səhnəyə çıxarırdı - üstəlik sərt qaydalarla: orijinal mühərrik, orijinal idarə paneli və qapılar, steril sistem və Yaponiya shaken müayinə sertifikatı mütləq idi. Avtomobillər yarışlar arasında çəkici ilə daşınırdı; yəni bunlar həqiqətən küçədə yaşayan avtomobillər idi.
D1SL, 2006-cı ildə şimal, cənub, şərq və qərb olmaqla dörd bölgədə regional seriyaya çevrildi və D1 License tələb olunmadan hər kəs iştirak edə bilirdi. Bölgə çempionu D1 License qazanırdı, yəni əsas seriyanın qapısı aralanırdı. Gözəl bir sistem kimi səslənir, elə deyilmİ? Səslənirdi də - ta ki 2016-cı ilə qədər.
2016-cı ildəki Qəza və D1 Street Legal-in Sonu

2016 D1 Street Legal final raundunun məşqdə qopan bir təkər bir işçinin həyatını itirməsinə səbəb oldu; raund ləğv edildi və seriya 2017-ci ilə girmədi. 2017-ci ildə təşkilatçılar D1SL-nin sonunu rəsmi olaraq elan etdilər. Bir alt seriyanın bağlanması, hər zaman yalnız bir ad dəyişikliyi deyil - təhlükəsizlik müzakirələrinin, məsuliyyətlərin və yenidən qurulmanın bir araya gəldiyi bir qırılma nöqtəsidir.
2018-ci ildə səhnəyə D1 Lights çıxdı və fərq yalnız adda deyildi. D1SL-də avtomobillərin yola uyğun olması, hətta nişanlı olması lazım idi; D1 Lights-da isə avtomobillər artıq saf yarış avtomobili olmalı idi, yol qeydiyyatı tələb olunmırdı. Bu bir cümləlik dəyişiklik çox şey deyir: alt seriya ilə əsas seriya arasındakı avtomobil fərqi bağlanırdı. D1GP güclənmiş avtomobillərlə kiçik trassalardan uzaqlaşarkən, D1SL və D1 Lights kiçik trassalarda qalmağa davam etdi - məsələn Ebisu Circuit'in Enishi West trassası 2020-ci ildən bəri D1 Lights'ın uğramalı yerlərindən biridir.
Diqqət çəkən məqamlar
- D1 Lights, 2018-ci ildə D1 Street Legal'ın yerini aldı və D1GP'nin rəsmi alt kateqoriyası oldu
- Top 24 formatı 2024-cü ilin son iki raundunda sınaqdan keçirildi və 2025-ci ildən etibarən seçilmiş raundlarda daimiləşdirildi
- Hideyuki Fujino, 2025 D1GP çempionu; Team Toyo Tires Drift komandalar çempionu
- 2026-cı il etibarilə bütün D1 Lights çempionları D1GP-yə yüksəldi
- 2026 D1GP təqvimi 10 raund; yeni trassa Aichi Sky Expo təqvimə əlavə edildi
Tanso və Tsuiso: Formatı Anlamadan Top 24 Anlaşılmaz
İndi işin texniki hissəsinə keçək, amma qorxma - sadə bənzətmələrlə izah edəcəyəm. D1 dünyasında iki əsas yarışma forması var. Tanso, tək nəticə turudur: pilot tək sürür, DriftBox cihazının köməyi ilə bucağı, xətti və sürəti qiymətləndirilir; maksimum 100,0 xal almaq mümkündür. Bir növ imtahan kimi düşün, orta balı müəyyən edir.
Tsuiso isə işin əsl şou hissəsidir: iki avtomobil eyni anda trassada, bir-birinə metrlərlə yaxın məsafədə drift edir. Tōge, yəni dağ keçidi yarışlarının ənənəvi tətbiqi olan bu duel formatı, dünyanın drift tədbirlərinə də əks olundu. Öndə gedən avtomobil mümkün olan ən böyük bucaqla daxili xətti bağlayarkən, onu izləyən avtomobil daha az bucaqla, amma mümkün qədər yaxında qalmağa çalışır. Fırlanmaq (spin), understeerə girmək və ya toqquşmaq o dueldə sıfır xal, hətta diskvalifikasiya deməkdir. Yəni tsuiso bir imtahan deyil - qarşılıqlı şahmat, amma səs-küylü və təkər tüstülü versiyası.
Top 24 Seçmə Formatı Necə İşləyir?
Bəs Tanso və tsuiso varkən, bu Top 24 haradan çıxır? Köhnə D1GP sistemində - 2015-ci il metoduna görə - Tanso finalında 9-24-cü sıradakı ilk 16 pilot tsuiso seçmə turuna alınırdı; yəni Top 16. 2014-cü ildə ikinci dərəcəli (minor) tsuiso da ləğv edilmişdi və Top 24 turniri həmin mövsüm son dəfə görünmüşdü. Uzun fasilədən sonra, 2024 mövsümünün son iki raundunda D1 Lights bu Top 24 turnirini yenidən sınadı və məqsəd aydın şəkildə qoyuldu: 2025 və sonrasında bu formatı istifadə etmək. Belə də oldu; sistem 2025 mövsümündən etibarən seçilmiş raundlarda D1 Lights-a inteqrasiya edildi.
Məntiq belədir: Tanso seçməsindən çıxan ən yaxşı 24 pilot, sıralamaya uyğun cütləşir və tək eliminasiyalı tsuiso duellərində yarışır. Nə üçün vacibdir? Çünki daha çox pilot mərhələyə qalır, bu həm izləyiciyə, həm də gənc pilotlara daha çox səhnə deməkdir. Əsas serial hələ də klassik Top 16 + seed strukturunu istifadə edərkən, alt serialın fərqli bir seçmə formatı ilə hərəkət etməsi D1GP ilə D1 Lights arasındakı ayrılığı dərinləşdirən bir seçimdir. Nə ki, alt serialın varlıq səbəbi məhz bu deyilmi: sınamaq, inkişaf etdirmək, hazırlamaq?
Mərhələ Sistemi: D1 Lights Çempionları D1GP-yə Necə Çıxır?
İşte bu səhifənin bəlkə də ən şirin statistikası: 2026-cı il etibarilə bütün D1 Lights çempionları D1GP-yə yüksəlib. 2024 mövsümündə 2023-cü ilə qədərki bütün köhnə Lights çempionlarının əsas seriyada yarışması bunun sübutudur. D1SL dövründə belə mexaniki bir işləmə yox idi; bu, D1 Lights ilə gələn əsl pilləli sistemdir.
Adlar da boş deyil: ilk D1 Lights yarış qalibi Daisuke Saito, ilk seri çempionu Junya Ishikawa (növbəti il D1GP-yə yüksəldi) və iki dəfə yarış qazanan Naoki Nakamura, D1GP lisenziyasını geri qazanaraq əsas seriyyə keçdi. 2025 çempionu Genki Mogaminin hekayəsi isə bir az fərqlidir - Lights çempionu olmadan iki il əvvəl, 2023-cü ildə D1GP-də tək mövsüm keçirmişdi. Yəni yuxarı qalxma yolu tək zolaqlı deyil; amma çempionluq, ən zəmanətli bilet.
Yayım tərəfi də düşünülmüşdür: D1 Lights 2018-ci ildən bəri pulsuz YouTube yayımındadır. 2023-cü ildə yayım D1GP Movie Channel-dan Video Option kanalına köçürüldü; İngiliscə yayım Noriyaro, yəni Alexi Smithin şərhi ilə aparılır. Yaponiyadakı bir alt seriyanın dünyada izlənilə bilməsi, bu pilləli sistemin beynəlxalq bir istedad hovuzuna çevrildiyinin ən aydın göstəricisidir.
2025 Mövsümü: Fujino və Team Toyo Tires Drift İli
2025 Gran Turismo D1GP seriyası serinin 25. mövsümü idi və finalı Odaibadakı Tokyo Drift tədbirində keçirildi. Çempionluq hekayəsi isə həyəcanlı idi: Hideyuki Fujino, 19 xallıq geri qalmasını aşaraq çempionluğu çevirdi və üçüncü D1GP çempionluğunu qazandı. Əvvəllər 2017-ci ildə də çempion olan Fujino, mövsümün son raundunda Toyota GR86 ZN8 ilə zəfər çatarkən, solo (Tanso) tərəfində Tetsuya Hibino öndə oldu. Komanda tərəfində də mənzərə aydın idi: Team Toyo Tires Drift komandalar çempionluğunu qazandı.
Fujinonun hekayəsi əslində bu səhifənin açarlarından biridir, çünki Toyo Tires onu 2021-ci ildə Masato Kawabata ilə birlikdə komanda sürücüsü kimi heyətə qatmışdı - və Fujino o tarixə qədər D1 Lights-ı bir dəfə qazanmışdı. Yəni bu günün çempionu, dünən pilləli sistemin məhsuludur. Gözəl bir dairə, elə deyilmi?
2026 Təqvimi və Yeni Trassa: Aichi Sky Expo
Bəs indi harada dayanırıq? 2026 D1GP seriyası 10 raund üzrə planlaşdırılır: 24 mart 2026-da açıq elan edilən təqvim, 15 noyabr 2026-da Odaibada nöqtələnir. Və işin ən həyəcanlı hissəsi: Aichi Sky Expo (Aichi Beynəlxalq Sərgi Mərkəzi), D1GP üçün xüsusi hazırlanmış yeni bir drift trasası kimi təqvimi daxil oldu. Raund 1&2, 9-10 may 2026-da burada keçirildi. Təqvimin qalan hissəsində Tsukuba Circuit, Ebisu Circuit və Autopolis kimi klassik məkanlar yer alır.
D1 Lights tərəfi də boş durmadı: 2026 mövsüm açılışı Nikko Circuit-də yapıldı və Raund 9&10, 10-11 oktyabr 2026-da Tsukuruma Circuit Nasu-da keçirildi. Kiçik pistlərdə qalmağa davam edən alt seriya, yəni əsas seriyaın sürətlə böyüyən dünyası ilə öz ölçüsündə görüşən yeni pilotlar. Məhz buna görə bu ikisi ayrılmaz bir bütövdür.
Nəticə: Niyə Bu Yeni Dövr Vacibdir?
Qisaca yekunlaşdıraq, çünki bu sehifənin vədi aydın cavab idi: D1 Lights, D1GP-nin rəsmi alt kateqoriyasıdır; 2018-ci ildə yola uyğun avtomobillərin yarışdığı D1 Street Legal-in yerini aldı və yalnız yarış avtomobilləri ilə keçirilən, çempionlarını sistematik olaraq əsas serialə daşıyan həqiqi bir pilləli liqaya çevrildi. 2025-dən etibarən seçilmiş raundlarda istifadə olunan Top 24 seçmə formatı isə 2014-cü ildən bəri görülməyən bir sistemi geri qaytararaq alt serialə öz xarakterini verdi. 2025 çempionu Hideyuki Fujino və Team Toyo Tires Drift-in dublüörü, 2026 təqvimindəki Aichi Sky Expo yeniliyi və bütün Lights çempionlarının D1GP-yə yüksəlmiş olması, bu strukturun artıq kağız üzərində deyil, pistdə işlədiyini göstərir.
Sənin üçün də dərs nədi? Driftin Yaponiyadaki dünyasında çempionluq bir gecəlik şou deyil - D1 Lights-dan D1GP-yə uzanan, hər pilləsində formatın, avtomobilin və pilotun birlikdə yetişdiyi uzun bir yol. Və o yolun son halqası Odaibada, Noyabr ayında, hər zamanki kimi duman içində yekunlaşır.