Hibrid avtomobildə Eco, EV və B rejimləri

Hibrid avtomobillərdə Eco, EV və B rejimi sərfiyyatını dəyişir; amma əksər sürücünün gözlədiyi istiqamətdə və gözlədiyi qədər yox. Ölçmələr göstərir ki, Eco rejimi Normal rejimə görə %0-2 bandında, yəni praktiki olaraq əhəmiyyətsiz fərq yaradır, EV rejimi yalnız batareya doluluğu və aşağı sürət mövcud olduqda işə yarayır, B rejimi isə düz yolda deyil, yalnız dik yamaclardan enişlərdə məna daşıyır. Həqiqi qənaətin mənbəyi rejim düyməsi deyil, avtomobilin hansı ssenaridə istifadə olunmasıdır.

Eco rejimi həqiqətən yanacaq qənaəti təmin edir?

Qısa cavab: əksər hallarda xeyr. Eco rejiminin etdiyi üç şey aydındır: tapışın pedalının reaksiyasını yumşaltmaq, iqlim sistemi tərəfindən çəkilən gücü azaltmaq və hibrid sistemin batareyadan çəkə biləcəyi gücü məhdudlaşdırmaq. Bunlar kağız üzərində səmərəlilik tədbirləridir. Amma yol sınaqları bu tədbirlərin sərfiyyatla birbaşa ödənilmədiyini üzə çıxarır.

Tapışın reaksiyasının ləngiməsi, trafik axınına uyğunlaşmaq məcburiyyətində qalan sürücünün eyni sürətlənməni daha dərin pedal əmrləri ilə kompensasiya etmesinə səbəb olur. Nəticə: batareyadan çəkilən gücü məhdudlaşdırmağa çalışan bir rejim, sürücünün öz davranışı ilə yenidən eyni gücü tələb edir. Sabit sürətlə gedən avtomobildə isə sürətlənmə və ötürücü seçimi artıq nəzərə alınmadığı üçün Eco müdaxilə edəcək bir şey tapmır. Buna görə də həm şəhərdaxili dur-getsiz həm də sabit magistral sürətində Eco rejiminin ölçülə bilən faydası ölçmələrdə görünmür.

Sahib sınaqları da eyni mənzərəni çəkir. Eyni marşrut üzərində aparılan müqayisələrdə Eco ilə Normal arasındakı fərq tipik olaraq %2-dən aşağı qalır; bəzi nümunələrdə Eco, Normal-dan bir neçə onda bir daha pis nəticə belə verir. Hibrid sahiblərinin bir qismi bunun səbəbini Eco-nun batareya istifadəsini məhdudlaşdırmasına bağlayır: hibrid sistem EV rejiminə daha teç keçməsinə baxmayaraq, batareyadan aldığı güc məhdudlaşdırıldığı üçün benzinli mühərrikə daha tez qayıdır. Digər tərəf isə Eco-nun elektrik mühərrikinə daha teç keçirdiyini və bununla tarazlığı qoruduğunu iddia edir. İki düşərgənin ortaq nöqtəsi budur: fərq varsa belə kiçikdir, %0-5 bandının içindədir və əsas amil sürücü davranışıdır.

Müqayisə üçün aydın cədvəl:

EV rejimi nə üçün batareyanın doluluğundan asılıdır?

EV rejimi hibrid sistemini müəyyən sürətə və ya batareyə limitinə çatana qədər yalnız elektrik mühərriki ilə işləməyə məcbur edir. Problem ondadır ki, tam hibridlərdə batareya kiçikdir və xarici şarj almır; doluluğu tamamilə rejenerativ əks və mühərrikin istehsal etdiyi artıq enerji müəyyən edir. EV rejimini seçmək bu enerjini yaratmır, yalnız mövcud olanı daha tez sərf edir.

Bu asılılığın nəticələri konkretdir. Şəhərdaxili dayan-işlə trafiğində, hər dəfə əks pedalına basdıqda batareyaya enerji qaytaran mühitdə EV rejimi uzun müddət davam edə bilir: qarışıq şəhər-məntəqə-magistral istifadədə EV sürüş payı %50-65 aralığında baş verə bilir və %70-ə çatan EV payına malik səfərlər yalnız şəhər trafiğində görünür. Magistral sürətlərə qalxıldıqda isə mənzərə dəyişir; 50 mil/saatdan yuxarı sürətlərdə elektrikli sürüş payı çox aşağı olur, çünki o sürətdə davam etmək üçün lazım olan güc batareyanı dəqiqələr içində boşaldır.

Batareya boşalanda nə olur?

EV rejimində batareyanı lazımından tez tükətdiyinizdə hibrid sistem batareyanı yenidən doldurmaq üçün benzin mühərrikini şarj dövrünə salır. Bu dövr normal rejimdə sərf olunacaq olandan daha çox yanacaq yandıra bilər. Yəni EV rejimi ilə qazanılan elektrikli kilometrlərin bir hissəsi dərhal ardından gələn şarj mərhələsində geri ödənilir. Xalis qənaət üçün qayda sadədir: EV rejimini batareyanın öz-özünü doldura bildiyi, aşağı sürətli və tez-tez əkslənən mühitlərdə istifadə edin; magistral yolda məcbur etmək yalnız şarj hesab-fakturasını böyüdür.

Şarj qoşulmalı hibridlərdə (PHEV) mənzərə daha da təsirli, çünki kataloq göstəriciləri böyük bir EV payı nəzərdə tutur. Real dünya məlumatları göstərir ki, şirkət avtomobillərində kataloq dövründə %63 varsayılan elektrikli sürüş nisbəti praktikada ~%20-ə düşür. Sərfiyyat tərəfində də eyni uçurum var: WLTP göstəriciləri orta hesabla 1,57 L/100km vəd edərkən real istifadədə bu rəqəm ~6 L/100km-ə qalxır. Vəd edilənin təxminən üç qatı. Bundan alınan dərs hibrid sahibləri üçün də keçərlidir: elektrikli kilometrlər yalnız batareyada enerji və düzgün ssenari olduqda pulsuzdur.

B rejimi magistral yolda sərfiyyatı azaldırmı?

Xeyr, və bu yayılmış qənanın mənbəyi başa düşülən bir məntiq xətasıdır. B rejimi rejenerativ əksə əlavə mühərrik əksi əlavə edir: qazı buraxdığınızda avtomobil əks pedalına basmamışsınız kimi daha tez yavaşlayır. Bəs normal D rejimində rejenerativ əks artıq işləmir? İşləyir. Əks anında batareya hər iki rejimdə də enerji geri qazanır. Aralarındakı tək fərq, B rejimində bu yavaşlamanın qaz buraxma anına çəkilməsidir.

Düz yolda və ya avtomobil yolunda daimi B rejimində sürmək sərfiyyatı azaltmır, əksinə, lazımsız enerji çevrilməsi yaradır. Hibrid batareyaLimitsiz miqdarda reqenerativ enerji qəbul edə bilməz; doluluk yuxarı həddinə çatdıqda əlavə yavaşlama qüvvəsi motor fırlanma sayı ilə balanslaşdırılır, yəni qazanılan enerji istiyə çevrilir və yenidən sürətlənmək üçün təkrar yanacaq sərf olunur. Aşağı sürətli yavaşlamalarda (məsələn 40 km/s-dən qovşaqda dayanmağa enərkən) B rejiminin ölçmələrdə adi D-yə nisbətən bir az daha çox reqenerasiya təmin etdiyi görünür; amma bu qazanc, düz yolda daimi B-də sürməyin gətirdiyi enerji itkisinin yanında marjinal qalır.

İstehsalçıların rəsmi tövsiyəsi də bu istiqamətdədir: B rejimi yalnızca dik yamaclı enişlər üçün nəzərdə tutulmuş bir vasitədir. Uzun bir dağ yolunda, fren pedalına daim basmağın fremləri qızdırıb performans itirməsinə səbəb olacağı ssenaridə B rejimi, motor frenini elektrik motoruna ötürərək həm fremləri qoruyur, həm də enişi batareya doldurulmasına çevirir. Bu, avtomobilin ən səmərəli və ən təhlükəsiz istifadə olunduğu ssenaridir. Düz magistral yolda isə D rejimində qalmaq hər zaman doğru cavabdır.

Real sərfiyyat fərqi haradan gəlir: rejim düyməsindən, yoxsa ssenaridən?

Rejim düymələrinin hamısına birlikdə baxdıqda mənzərə aydınlaşır: Eco ölçülə bilən bir şey etmir, EV məhdud ssenarilərdə işə yarayır, B tək ssenaridə əvəzolunmazdır. Halbuki hibridin özü, benzinli qarşılıqlarına nisbətən real yolda %23-49 yanacaq qənaəti təmin edir. Bu nəhəng aralıq, rejim seçimindən yox, avtomobilin harada istifadə olunduğundan gəlir.

Mexanizm reqenerativ əyləcləmədə gizlənib. Əyləcləmə zamanı elektrik motoru generatora çevrilərək kinetik enerjini batareyaya geri göndərir; bu proses sürüş enerjisinin təxminən %5-9-ini, səmərəli şəraitdə %22-yə qədərini geri qazana bilir. Sözügedən enerji geri qazanımının həcmi əyləcləmə tezliyindən asılıdır. Şəhərdaxili dur-dayanma trafikində hər qovşaq bir doldurma fürsətidir; avtomobil yolunda saatlarla heç bir əyləc etmədiyiniz üçün qazanc sıfıra yaxındır. Hibridlərin şəhərdaxili sərfiyyatının avtomobil yolu sərfiyyatından yaxşı olması, benzinlilərin tam əksinə, bu mexanizmanın birbaşa nəticəsidir.

Praktik rejim strategiyası

• Şəhərdaxili dur-dayanma: Normal rejimdə qalın, lazım olsa EV rejimini aşağı sürətli hissələrdə istifadə edin; batareya əyləcləmələrlə özünü qidalandıracaq.
• Avtomobil yolu: Normal rejim kifayətdir; Eco-nun ölçülə bilən faydası yoxdur, EV rejimi məsafəni sürətlə boşaldır.
• Dik yamaclı eniş: B rejimi; motor frenini reqenerasiyaya çevirir, fremləri qoruyur və enerji qazanır.
• Sport/Power: Təxminən 2 mpg cəzası və start/stop itkisi xaricində sərfiyyat baxımından funksiyası yoxdur.

Kataloq sərfiyyatı ilə real sərfiyyat arasındakı fərq də eyni qaynaqdan qidalanır. Hibrid sistemlər test dövrlərinin yavaş sürətlənmələrinə və bol əyləcləmələrinə görə kalibrlənib; real trafikdə aqressiv sürətlənmə, yüklü avtomobil və soyuq hava bu məhsuldarlığı aşağı salır. Yenə də tam hibridlər, real dünya şəraitində kataloq ilə reallıq arasındakı fərqi PHEV-lərə nisbətən xeyli az yaşayan sinifdir.

Rejimlər batareyaya zərər verirmi?

Tez-tez verilən bu sualın cavabı xeyr. EV rejimini nə qədər tez-tez işlətsəniz də, batareya köhnəlmir; hibrit sistemin batareya idarəetmə sistemi doldurma və boşaltmanı dar bir təhlükəsizlik zonasında saxlayır, dərin boşalmaya heç vaxt icazə vermir. EV və B rejimi, batareyanın ömrünə təsir edəcək şəkildə işləmir. Rejim düymələrini istehlak üçün deyil, yol şəraitinə görə seçmək həm avtomobilin, həm də cibinizin xeyrinədir.

Nəticə: Hansı rejimi nə vaxt seçməlisiniz?

Eco rejimi marketinq qatığıdır; %0-2 aralığından ötə keçmir və ona güvənərək sürüş vərdişlərinizi dəyişməyinizə ehtiyac yoxdur. EV rejimi, batareyada enerji və altında sıxıntılı trafik olduqda qısamüddətli qazancdır; batareyanı yormaq onu boşaldıb doldurma dövrünə salmaqdan ibarətdir. B rejimi, tək və aydın istifadə sahəsi olan dik enişlərdə istehlakı azaldan və əsgərləri qoruyan real bir mühəndislik həllidir. Hibritin real qənaəti, %23-49 aralığındakı hibrit üstünlüyünün hansı sürüş profilində necə ortaya çıxdığını bilməkdən gəlir: dayanıb-getmədə parlayır, avtobanda normala düşür. Rejim düyməsi bu tabloda tənzimləmə vintidir, ana açar deyil.

Mənbələr

• Sınaq: Eco rejimi həqiqətən yanacaq qənaət edirmi?
• Şarj olunan hibrid elektrik avtomobillərinin real istifadəsi
• PHEV-lər səmərəlilik vəd etmişdi, sürücülər üç dəfə çox yanacaq sərf edir
• Real sürüştə yanacaq sərfiyyatı və emissiya göstəriciləri
• Ən yaxşı yanacaq qənaəti üçün hibrid sürüş məsləhətləri
• Toyota hibrid sürüş rejimləri
• Rekuperativ əyləc nədir və necə işləyir?
• Hibrid avtomobillərdə rekuperativ əyləc nədir?
• Eco və normal rejim - sınaq nəticələri
• ECO və Normal rejim
• Daha yaxşı MPG: B rejimi yoxsa əyləc?
• EV rejimi avtobanda israfçıdır / daha az səmərəlidir (yanlış təsəvvür)
• Toyota hibridindən daha çox mpg necə almaq olar