Otomobilgi.comOtomobilgi.com
  • Türkçe
  • English
  • Deutsch
  • Français
  • Italiano
  • Español
  • Português
  • Polski
  • Magyar
  • Azərbaycanca
  • Bahasa Indonesia
  • Русский
  • 中文
  • 日本語
  • 한국어
  • हिन्दी
  • Tiếng Việt
  • ไทย
  • বাংলা
  • العربية
  • فارسی
  • Türkçe
  • English
  • Deutsch
  • Français
  • Italiano
  • Español
  • Português
  • Polski
  • Magyar
  • Azərbaycanca
  • Bahasa Indonesia
  • Русский
  • 中文
  • 日本語
  • 한국어
  • हिन्दी
  • Tiếng Việt
  • ไทย
  • বাংলা
  • العربية
  • فارسی
  • ANA SAYFA
  • HABERLER
    Türkiye Otomotiv Sektörü Haberleri
    Global Otomotiv Sektörü Haberleri
    Türkiye Motorsporları Haberleri
    Global Motorsporları Haberleri
  • OTOMOBİLLER
    İÇTEN YANMALI
    • İçten Yanmalı Modeller
    • İçten Yanmalı Motor Teknolojileri
    • Yakıt ve Tüketim
    • Emisyon ve Çevre
    • İçten Yanmalı Sahipliği
    • İçten Yanmalı Otomobil Tarihi
    ELEKTRİKLİ
    • Elektrikli Modeller
    • Elektrikli Otomobil Teknolojileri
    • Şarj ve Altyapı
    • Batarya Teknolojisi
    • Menzil ve Tüketim
    • Elektrikli Sahipliği
    • Elektrikli Otomobil Tarihi
    HİBRİT
    • Hibrit Modeller
    • Hibrit Sistemler
    • Batarya ve Şarj
    • Tüketim ve Verimlilik
    • Hibrit Sahipliği
    • Hibrit Otomobil Tarihi
    SUPERCAR
    HYPERCAR
  • TEKNOLOJİ
    Sürücü Destek Sistemleri
    Güvenlik Teknolojileri
    Aydınlatma ve Görüş Teknolojileri
    İnfotainment ve Bağlantı
    Otonom Sürüş ve Yapay Zeka
    Gelecek Teknolojileri
  • REHBERLER
    Alım Rehberleri
    Satış Rehberleri
    Bakım ve Kullanım
    Sahiplik ve Maliyetler
    Lastik ve Jant
    Sigorta ve Muayene
  • TARİH & KÜLTÜR
    Otomobil Tarihi
    İkonik Modeller
    Klasikler ve Koleksiyon
    Türkiye’nin Otomobil Serüveni
    Otomobil Tasarımı
    Otomobil ve Popüler Kültür
  • MOTOR SPORLARI
    Formula 1
    Ralli (WRC)
    Rallikros
    MotoGP
    Formula 2 & Formula 3
    Karting
    Le Mans 24 Saat
    WEC
    NASCAR
    IndyCar
    DTM
    GT Yarışları
    Drift
    Drag Yarışları
  • BİZİ TANIYIN
    HAKKIMIZDA
    İLETİŞİM
  • Türkçe
  • English
  • Deutsch
  • Français
  • Italiano
  • Español
  • Português
  • Polski
  • Magyar
  • Azərbaycanca
  • Bahasa Indonesia
  • Русский
  • 中文
  • 日本語
  • 한국어
  • हिन्दी
  • Tiếng Việt
  • ไทย
  • বাংলা
  • العربية
  • فارسی
  • Türkçe
  • English
  • Deutsch
  • Français
  • Italiano
  • Español
  • Português
  • Polski
  • Magyar
  • Azərbaycanca
  • Bahasa Indonesia
  • Русский
  • 中文
  • 日本語
  • 한국어
  • हिन्दी
  • Tiếng Việt
  • ไทย
  • বাংলা
  • العربية
  • فارسی
  1. ANA SAYFA
  2. OTOMOBİLLER
  3. HİBRİT
  4. Hibrit Otomobil Tarihi
  5. La Toujours Contente'nin Unutulan Yarış Hikâyesi

La Toujours Contente'nin Unutulan Yarış Hikâyesi

  • Hibrit Otomobil Tarihi
  • Yazar: Deniz Erkan
  • Oluşturma: 6 Kasım 2026
1900 Chislehurst dayanıklılık denemesinde dört elektrik motorlu, dört tonluk La Toujours Contente, direksiyon kestirmesini kaderine bıraktı.
1900 Chislehurst dayanıklılık denemesinde dört elektrik motorlu, dört tonluk La Toujours Contente, direksiyon kestirmesini kaderine bıraktı.

Kasım 1900'ün İngiltere'sinde, Chislehurst'te düzenlenen bir elektrikli araç dayanıklılık denemesinin başlangıç çizgisine, koçu yapımcısı E.W. Hart üç araçla geldi. Bunlardan biri, dönemin standartlarıyla bile alışılmadık bir mühendislik denemesiydi: dört tekerleğin her birine ayrı bir elektrik motoru yerleştirilmiş, dört tonun üzerinde ağırlığıyla ve 80 voltluk dev kurşun-asit bataryasıyla Ferdinand Porsche imzalı La Toujours Contente. Direksiyonda ise tasarımının kendisi oturuyordu. Yarış daha 34. milden sonra lastik arızalarıyla sona erecekti; ama bu eleniş, hibrit otomobilin tarihteki ilk yarış sınavının da kaydıydı.

Bu sayfa, genellikle Ay aracı bağlantısıyla ve genel öncülük hikâyesiyle anlatılan Lohner-Porsche ailesinin gölgede kalmış bir üyesine, E.W. Hart'ın özel siparişiyle üretilen bu aracın teknik kimliğine ve Chislehurst'teki kısa ama öğretici serüvenine odaklanıyor.

E.W. Hart'ın Siparişi: Hibrit ve Dört Çekiş Tek Talimatla

Hart, İngiltere'de tanınan bir koçu yapımcısıydı ve siparişi verirken talebi netti: araç hem benzinle hem elektrikle çalışabilmeli, dört yolcu taşımalı ve dört tekerlekten çekişli olmalıydı. Yani 1900 yılından bir müşteri, bugün bile pazarlama diliyle üst segment teknoloji sayılan hibrit ve dört çekiş kombinasyonunu tek siparişte istemiş oluyordu. Jacob Lohner'in Viyana atölyelerinde çalışan genç Ferdinand Porsche bu talebi göbek motoru konseptiyle karşıladı.

Porsche, daha önce Béla Egger & Co'da (sonradan Brown Boveri, bugünkü ABB) elektrik mühendisliği tecrübesi edinmiş, 23 yaşında Lohner fabrikasına girmiş ve Wellington Adams'ın konseptine dayanarak kendi tekerlek göbek motorunu geliştirmişti. Hart'ın aracında bu motorlardan dördü kullanıldı, her tekerleğin göbeğinde bir tane.

Öne Çıkanlar

  • La Toujours Contente, E.W. Hart'ın siparişiyle üretilen dört göbek motorlu, hibrit-4WD özel bir Lohner-Porsche idi.
  • Batarya: 44 hücreli, 80 volt kurşun-asit paket, yaklaşık 1,8 ton.
  • Toplam güç 56 beygir; araç ağırlığı dört tonun üzerinde.
  • Fiyatı 15.000 Avusturya kronu idi; günün standartlarında olağanüstü pahalı.
  • Chislehurst dayanıklılık denemesinde 34. milde lastik arızalarıyla elendi.

Aracın Teknik Kimliği: Sayılarla La Toujours Contente

Yaklaşık %85 verimlilikle çalışan göbek motorları, kayış ve kavrama kayıplarıyla boğuşan benzinli rakiplerinin önünde ezici bir teknik avantajdı.

Mühendislik açısından bu araçta çarpıcı olan, güç aktarım zincirinin neredeyse tamamen ortadan kalkmış olmasıdır. Göbek motorunda rotor doğrudan tekerleğe bağlıydı; şanzıman, kayış, zincir ve kavrama yoktu. Sistem yaklaşık %85 verimlilikle çalışıyordu ki bu, kayış-kavrama kayıplarıyla boğuşan çağdaş benzinli aktarma organlarına göre kayda değer bir avantajdı. Göbek motoru başına sürekli 2,5-3,5 hp, kısa süreli ise 7 hp (5,2 kW) tepe gücü üretilebiliyordu.

ÖzellikDeğer
Batarya44 hücreli, 80 V kurşun-asit, ~270 Ah
Batarya ağırlığıYaklaşık 1,8 ton
Elektrik motorları4 göbek motoru, toplam ~580 kg
Toplam güç56 hp, dört ileri vites
Araç ağırlığıDört tonun üzerinde (Continental pnömatiklerle)
Fiyat15.000 Avusturya kronu

Batarya paketi kendi başına bir mühendislik problemi olarak ele alınmıştı: kurşun-asit hücreler kırılgandı ve 1,8 tonluk kütleyi yola gelen darbelerden korumak için paket, yaylı süspansiyonlu özel bir muhafazaya yerleştirilmişti. Dört elektrik motorunun toplam ağırlığı 1.280 pound, yani yaklaşık 580 kilogramdı. Toplamda Continental pnömatik lastiklerle donatılmış araç dört tonun ağırlığındaydı. Bu kütle, az sonra anlatacağımız Chislehurst kaderini şimdiden açıklıyor.

Hibrit tarafında ise tasarım mantığı ilericiydi: batarya tek güç kaynağı olarak kullanılmak yerine, bir içten yanmalı motor jeneratörü besliyor ve jeneratör göbek motorlarını çalıştırıyordu. Bu, bugün seri hibrit dediğimiz mimarinin ta kendisiydi. Lohner-Porsche ailesi bu yapıyla ilk hibrit elektrikli araç ve ilk ticari göbek motorlu otomobil olarak kabul edilir. Porsche, aracı şahsen Luton'da Hart'a teslim etti; araç bazı kayıtlarda ilk tip dört tekerlekten çekişli otomobil olarak da anılır.

Aracın adı ise bir mühendislik değil esprinin ürünü: hız rekoru sahibi Camille Jenatzy'nin elektrikli aracı La Jamais Contente'ye, yani "hiç memnun olmayan"a gönderme yapan bir şakaydı. "Her zaman memnun" anlamındaki isim, ilginç biçimde aracın sahibinin mizah anlayışını bugüne taşıdı. Fiyat etiketi de tarihe geçti: 15.000 Avusturya kronu. Bu rakamın ne kadar sert olduğunun bir ölçüsü, Hart'ın aracı beğendikten sonra ikinci, daha basit çekişli bir örneği 7.950 krona almasıdır.

Paris Sergisi'nde Sahne: Aralık 1900

Araç Aralık 1900'de Paris'te sergilendi. Lohner-Porsche elektrikli aracı o yılın başındaki 1900 Paris Dünya Sergisi'nde büyük ilgi görmüş, ardından dört tekerlekten çekişli versiyon geliştirilmişti. Porsche'nin resmi anlatısı da buradan başlar: Ferdinand Porsche ilk hibrit otomobili 1900'de prototip olarak tanıttı; bu, şirketin modern hibrit modellerinden tam 110 yıl öncesine denk gelir. Seri hibrit yarış araçları olarak bilinen Mixte'lerde benzinli motor, her tekerlekte bir tane olmak üzere dört elektrik motorunu besliyordu.

Chislehurst Dayanıklılık Denemesi: Hibritin İlk Yarış Sınavı

Kasım 1900'de Büyük Britanya ve İrlanda Otomobil Kulübü (bugünkü Royal Automobile Club) Chislehurst'te bir elektrikli araç dayanıklılık denemesi düzenledi; etkinlik 6-9 Kasım tarihlerini kapsıyordu. On bir katılımcı arasından dört tekerlekten çekişli Lohner-Porsche, teknik açıdan en iddialı araçtı. Hart başlangıç çizgisine üç araçla gelmişti ve Lohner-Porsche bunlardan biriydi.

Koşullar ve Sonuç

Parkur merhametli değildi. Zeminde santimetrelerle ölçülebilecek kalınlıkta çamur vardı; yağmur barakaların tavanından sızıyor, kapısız barakalarda araçlar ve görevliler her gece rüzgârın ve yağmurun tam gücüne maruz kalıyordu. Bazı elektrikli araçlar tümsekli ve çamurlu zeminde yalnızca 7 mil yol yapabildi.

Denemeyi, Louis-Krieger yapımı Powerful adlı araç kazandı: daha hafif gövdesi ve daha büyük çaplı tekerlekleri sayesinde ilk turda ortalama yaklaşık 10 mph hızla 59 mil tamamladı. La Toujours Contente ise direksiyonda Ferdinand Porsche olduğu hâlde 34. milde lastik arızalarıyla yarış dışı kaldı. Zorlu koşulların ardından Porsche'nin ağır bir soğuk algınlığı geçirmesi de araçların devam edememesine yol açan etkenler arasındaydı. Sözünü edeceğimiz asıl mühendislik dersi ise eleniş nedeninde saklı.

Neden Lastikler Pes Etti?

Cevap kütle dengesinde. Aracın bataryası tek başına 1,8 ton, motorları yaklaşık 580 kilogram, toplam ağırlığı dört tonun üzerindeydi. 1900'ün pnömatik lastik teknolojisi bu yükü, üstelik çamurlu ve tümsekli bir parkurda, taşımaya hazırdı. Kazanan Powerful'ın çözümü tam ters yöndeydi: hafiflik ve büyük çaplı tekerlekler. Chislehurst, hibrit ve elektrikli teknolojinin ilk yarış sınavlarından biri olarak lastik dayanıklılığı ve araç ağırlığı sorununu net biçimde gözler önüne serdi. Bu, hibrit tarihinin ilk derslerinden biriydi: verimli güç aktarımı, kütle cezasıyla birlikte geldiğinde kazanmaya yetmez.

Burada dürüst bir tarihsel not düşmek gerekir: aracın hibrit versiyonu mu, yoksa bataryayla çalışan dört motorlu elektrikli bir yarış aracı mı olduğu kayıtlarda net ayrışmaz. Hart'ın siparişi hibrit yapıyı açıkça istemiş olsa da, bazı değerlendirmeler Chislehurst aracını tamamen elektrikli, hibrit dönüşümü sonraki bir aşama olarak anlatır. Bu belirsizlik, erken dönem prototiplerinde sınıfların henüz netleşmemiş olmasının doğal bir sonucudur.

Chislehurst'ten Sonra: Hikâye Elenişle Bitmedi

Porsche için Chislehurst bir dönem noktası değil başlangıç noktasıydı. 1901'de benzer bir araçla Exelberg Rallisi'ni kazandı; 1902'de hibrit Lohner-Porsche Mixte ile aynı ralliyi yine kazandı. Avusturya hız rekorları 37 mph, yani yaklaşık 60 km/s seviyesine ulaştı. 1905'te Porsche Avusturya'nın en seçkin otomobil mühendisi olarak Potting Ödülü'nü aldı ve 1906'da Austro-Daimler'e baş tasarımcı olarak geçti.

Ticari tarafta 1906'ya kadar 300'den fazla Lohner-Porsche satıldı: Berlin için arkadan çekişli çift katlı otobüsler, Viyana-Frankfurt-Londra hattı için önden çekişli itfaiye araçları ve imparatorluk araçları. Teknolojinin halk için çok pahalı olması, Lohner'in bu mimariyi binek yerine ticari araçlara yönlendirmesinin ana nedeniydi. Daha uzak sonuçlar ise çarpıcı: Boeing ve NASA, Apollo programının Ay Aracı'nın (Lunar Roving Vehicle) tasarımını geliştirirken Lohner-Porsche tasarımını inceledi; seri hibrit konsepti bugün birçok modern demiryolu lokomotifinin temelini oluşturuyor.

La Toujours Contente'nin Hibrit Tarihindeki Yeri Nedir?

Kısa ve net cevap şu: La Toujours Contente, hibrit otomobilin ilk yarış ve dayanıklılık deneyimidir; dört tonluk ağırlığına ve 34 milde lastik arızalarıyla elenmesine rağmen, 80 voltluk kurşun-asit bataryası, dört göbek motoru ve benzin-elektrik mimarisiyle modern hibritlerin ve dört çekişli elektrikli aktarma organlarının temel kavramlarını 1900'de sahaya sürmüştür.

Perspektifi genişletmek gerekirse, bu araç bir başlangıç noktasıydı ama tek adım değildi. Woods Interurban hibriti 1905'te tanıtıldı ve üretilen ikinci hibrit olarak anılır. Sonra uzun bir sessizlik geldi; maliyet sorunu hibrit fikrini on yıllarca rafa kaldırdı. Modern dalga ancak Toyota Prius'la, 1997'de geldi; Honda hibriti uluslararası alanda ilk sunan üretici oldu ve iki kişilik liftback coupé Honda Insight 1999 sonunda yollara çıktı. Batarya tarafında kurşun-asitten NiMH'e, oradan lityum-iyona uzanan evrim enerji yoğunluğunu adım adım iyileştirdi; GM 2010'da ilk ticari plug-in hibrit olarak Chevrolet Volt'u piyasaya sürdü, seri üretim plug-in hibritler 2012'de yaygınlaştı.

Bu zincirin ilk halkasının Chislehurst çamurunda lastiği patlamış dört tonluk bir araç olması, mühendislik tarihinin güzel ironilerinden biridir. La Toujours Contente yarışı kaybetti; ama dayandığı mimari, bir yüzyıl sonra lokomotiflerden Ay yüzeyine, oradan bugünkü hibrit ve elektrikli binek araçlara uzanan bir çizginin başlangıç noktası oldu. "Her zaman memnun" adı, aracın lastikleri için hiç doğru olmadı; fikrinin geleceği içinse isabetli bir kehanetti.

Kaynaklar

  • Lohner-Porsche
  • Gamechanger: when was the first electric Porsche car made?
  • The history of Porsche begins electrically
  • How the Prius Traces Its Lineage to a 1900 Car
  • Lohner-Porsche Phaeton (1901)
  • Porsche's first electric cars
  • Lohner-Porsche Mixte - World's First Hybrid Electric Car

Bu Sayfayı Paylaşın

Kategori Editörü

Deniz Erkan

Deniz Erkan

Bir makine mühendisi olarak mesleğimin bana kazandırdığı en önemli alışkanlıklardan biri, bir sistemin yalnızca sonucuna değil, nasıl ve neden çalıştığına bakmak oldu. Otomobillere olan ilgim de bu bakış açısından besleniyor. Bir otomobil benim için yalnızca tasarım, performans veya konfor değil; mekanik, elektronik, yazılım ve mühendisliğin bir araya geldiği bütünsel bir sistem.

Mühendislik altyapımı zaman içinde yazılım geliştirme ile birleştirdim. Bu iki alanın kesişimi, modern otomobillere daha bütüncül bir perspektiften bakmamı sağladı. Otomobil dünyasını motor ve süspansiyondan sürüş destek sistemleri ve yazılım teknolojilerine kadar hem mühendis hem de otomobil tutkunu gözüyle takip ediyorum.

Otomobilgi.com’da amacım; teknik konuları gereksiz karmaşıklığa boğmadan, mühendislik doğruluğunu koruyan ve otomobil merakını canlı tutan bir dille anlatmak. Çünkü iyi bir otomobil benim için yalnızca güzel veya hızlı değil; tasarım, teknoloji ve sürüş karakterini bir bütün olarak hissettiren özel bir eserdir.

İlgili İçerikler

Ay'ın tozunda ilerleyen her tekerleğinde motor taşıyan o küçük araç, 71 yıl önce Ferdinand Porsche'nin Viyana'da kurduğu mimarinin uzaydaki yankısıydı.
Hibrit Otomobil TarihiLohner-Porsche'den Ay Aracına: Uzay Bağlantısı
Pieper kardeşler 1900'de benzini ve elektriği aynı şaside buluştururken, tarih onların adını unutup yalnızca Porsche'yi hatırladı.
Hibrit Otomobil TarihiPieper'in Hibrit Sistemi 1900'de Nasıl Çalışıyordu?
Toyota Prius'tan tam bir asır önce, Enrico Caruso'nun garajındaki Owen Magnetic, motor ile tekerlek arasında hiç mekanik bağlantı olmadan yürüyordu.
Hibrit Otomobil TarihiOwen Magnetic Neden Bin Hızlı Araba Olarak Anıldı?
Hibrit otomobilin tarihi Toyota'dan değil, Ferdinand Porsche'nin 1901'de satışa çıkan Lohner-Porsche Mixte'sinden başlar.
Hibrit Otomobil TarihiDünyanın İlk Seri Üretim Hibriti Bir Porsche miydi?
Dünyanın ilk seri üretim hibrit otomobili, fiyatı iki Buick'e denk olan 2.650 dolarlık etiketi yüzünden ucuz benzin çağında alıcı bulamadı.
Hibrit Otomobil TarihiWoods Dual Power: Seri Üretim Hibrit Denemesi Neden Ters Gitti?
Prius'tan yarım asır önce Detroit ve Chicago'da benzinle elektriği aynı gövdede buluşturan Woods Dual Power gibi ciddi hibrit denemeler vardı.
Hibrit Otomobil TarihiDetroit'in Unutturduğu Erken Amerikan Hibrit Denemeleri
1980'lerin başında Toyota hibrit programını rafa kaldırırken, küçük Daihatsu iddiasıyla sahneye çıkmıştı - Prius'tan on beş yıl önce.
Hibrit Otomobil TarihiDaihatsu Charmant Hybrid: Bir Erken Denemenin Anatomisi
Toyota Prius'tan üç yıl önce, 710 kiloluk Esoro H301, bugünkü plug-in hibrit formülünü İsviçre'nin sessiz bir köşesinde çoktan çözmüştü.
Hibrit Otomobil TarihiEsoro H301, Unutulmuş İsviçre Plug-in Hibrit Prototipi
Volvo ECC, kalbinde pistonsuz bir gaz türbini taşıyan, gövdesi alüminyum içi mantar olan ve hiçbir üretim modeline dönüşmeyen radikal bir hibrit deneyiydi.
Hibrit Otomobil TarihiVolvo ECC: Gaz Türbiniyle Çalışan Hibrit Prototip
1979'da Detroit'te sahneye çıkan Fiat 131 Ibrida, hibrit vurgusunu Prius'tan on sekiz yıl önce seri üretim eşiğine taşımıştı.
Hibrit Otomobil TarihiFiat 131 Ibrida ve Unutulan Erken Hibrit Denemeleri

Etiketler

  • lohner-porsche
  • ferdinand porsche
  • hibrit otomobil tarihi
  • elektrikli araç tarihi
  • otomotiv tarihi
  • seri hibrit
  • la toujours contente
  • chislehurst dayanıklılık denemesi
  • göbek motoru
  • 1900 paris fuarı
  • erken hibrit prototipler
  • e.w. hart

Bizi Sosyal Medyada Takip Edin

  • Hakkımızda
  • KVKK Aydınlatma Metni
  • Gizlilik Politikası
  • İletişim
Otomobilgi.com
BAĞIMSIZ OTOMOBİL KÜLTÜRÜ PLATFORMU
Virgo CMS ile güçlendirilmiştir