Elvisin BMW 507-si: İtmiş Əfsanənin Qayıdışı

Təsəvvür edin ki, dünyanın ən məşhur müğənnisindən qalan bir avtomobil var və bir gün gözdən itir. İllər keçir, maşın əl dəyişir, üstündəki izlər silinir və nəhayət bir balqabaq zavodunda küfdə batmış halda tapılır. Mənə çox mənasız gəlir deyirsənsə, bilirəm, amma bu hekayə həqiqətdir: Elvis Presley-in BMW 507-si məhz bunu yaşadı. Bəs Rock'n Roll Kralının Almaniyada istifadə etdiyi ağ roadster necə oldu ki, onlarla il sonra Münixdəki BMW Muzeyindəki vitrinə qovuşdu? Hazırsansa, avtomobil tarixinin ən gözəl itib-tapılma hekayələrində birinə başlayırıq.
Elvis Presley BMW 507-ni Niyə və Necə Almışdı?
1958-ci ilin dekabr ayında Elvis hərbi xidmətini yerinə yetirmək üçün Almaniyada idi. Friedberqdəki bazası ilə Bad Nauheimdəki evi arasında gündəlik nəqliyyat üçün maşına ehtiyacı var idi və əslində ağlında tamamilə başqa bir model vardı: James Dean pərəstişkarı idi və bir Porsche Speedster istəyirdi. Amma dörd ay gözu bəndi kimi baxacağı bir heç bir yerdə tapılmayınca, dərhal təhvil verilə bilən tək cəlbedici seçim ortaya çıxdı: 21 dekabr 1958-ci ildə BMW Glöcklerdən götürülmüş ağ bir BMW 507.
İşin maraqlı tərəfi odur ki, Elvis bu maşını həqiqətən aldığını güman edirdi. O isə əlindəki müqavilə alman dilində yazılmışdı və avtomobil əslində icarəyə götürülmüşdü. Ödədiyi məbləğ təxminən 3.750 dollar idi; yeni bir 507 isə ABŞ-da 7.100 dollardan yuxarı qiymət daşıyırdı, yəni ciddi endirimli fürsət kimi görünürdü. Təqdimat mərasimi də amateur bir an deyildi: keçmiş Miss Hessen və TV ulduzu Uschi Siebert-in də arasında olduğu izdihamda bir düzina foto jurnalisti avtomobili çəkmişdi.
Avtomobilin keçmişi də boş deyildi. Bu ağ 507, məşhur yarışçı Hans Stuck-ın 1958-ci ilin yaz və yayında Almaniya, Avstriya və İsviçrədəki dağ yolu yarışlarını qazandığı avtomobil idi. Yəni Elvis, adı bir showroom avtomobili deyil, yarış keçmişi olan bir ulduz götürmüşdü.
Diqqət çəkən məqamlar
- Elvis, 21 dekabr 1958-ci ildə Almaniyada BMW Glöcklerdən ağ BMW 507-ni götürdü (təxminən 3.750 dollar).
- Maşın, yarışçı Hans Stuck-ın dağ yolu yarışlarını qazandığı avtomobil idi.
- Pərəstişkarların ruj və şərq qələmi ilə yazdığı mesajlara görə avtomobil avqust 1959-da qırmızıya boyandı.
- 1968-də kosmik mühəndis Jack Castor tərəfindən alındı və onlarla il bir balqabaq zavodunda saxlanıldı.
- İki illik restavrasiyadan sonra avtomobil 2016-da Pebble Beach-də təqdim edildi; bu gün Münixdəki BMW Muzeyindədir.
Ruj İzləri və Qırmızıya Boyanan 507

Elvis maşınını Friedberg ilə Bad Nauheim arasında hər gün istifadə edirdi və avtomobilin nişanı A-1499 idi. Dünya ulduzunun açıq roadsterlə gəzməsi nə deməkdir, təxmini edə bilərsən: dayandığı hər yerdə pərəstişkarlar avtomobilə hücum edirdi. Ağ boyanıza şərq qələmi ilə yazılmış telefon nömrələri, ruja yazılmış sevgi mesajları əlavə olunurdu və bu izlər bir türlü tam təmizlənmirdi.
Həll radikal oldu: Avqust 1959-da avtomobil tamamilə qırmızıya boyandı və oktyabr ayına qədər bu rənglə istifadə olundu. Bu səbəbdən o dövrdən həm ağ, həm də qırmızı fotolar var; hər ikisi eyni maşındır. Uzun illər sonra danılan, avtomobilin Elvirdən aktrisa Ursula Andressə verildiyi iddiası isə doğru deyil; hər iki avtomobil icarə maşını deyildi və BMW Glöcklerə qaytarıldı. Amma əslində 507-nin hekayəsi burada başlayır.
İtki: 507 Necə Gözdən Itdi?
Elvis 1960-da ABŞ-a qayıdarkən sevimli avtomobilini də yanına apardı, amma çox sürmədən dəyişdirdi. O andan etibarən 507 uzun bir sahiblik zəncirinə girdi. İlk illərdə daha iki sahib dəyişdirdi, sonra Kaliforniyaya köçürüldü. Üzərində edilən modifikasiyalar Elvisə aid izləri addım-addım sildi; heç kim bu adi görünən köhnə roadsterin kimə aid olduğunu xatırlamırdı.
1968-də avtomobili kosmik mühəndisi Jack Castor satın aldı. Castorun Elvis ilə əlaqədən tamamilə xəbəri yox idi; onun gözündə yalnız yaşlı, amma gözəl bir BMW var idi. Avtomobili onilliklər boyunca bir balqabaq zavodunun anbarında saxladı. Təsəvvür et: Rock'n Roll Kralının maşını, heç kim onu tanımadan, illərlə balqabaqların arasında yatırdı.
Kəşf və Şassi Nömrəsinin Sirri
2009-da işlər dəyişdi. Avtomobilin mümkün Elvis əlaqəsi gündəmə gəldikdə BMW Classic-in arxiv işi və şassi nömrəsi müqayisəsi işə düşdü; nəticə qəti idi, bu həqiqətən də Elvisin 507-si idi. Castor avtomobili 2014-də BMW-yə satdı, amma tək bir şərt qoymuşdu: avtomobil orijinal vəziyyətinə uyğun şəkildə bərpa ediləcəkdi. Bir mühəndis üçün heç də emosional olmayan bu münasibət əslində hekayənin ən zərif cəhətlərindən biridir; köhnə bir avtomobil, layiq olduğu hörməti tələb edirdi.
İkiillik Bərpa və Pebble Beach Danışığı
BMW bərpa üçün iki il boyunca diqqətli bir iş apardı. İstehsalı çoxdan bitmiş bir avtomobil üçün əskik hissələr yenidən istehsal edildi, əməliyyatlar dövrə uyğun texnikalarla görüldü və avtomobil orijinal rənginə, Feather White yəni tük ağ tonuna qaytarıldı. Qırmızı deyil, ağ; çünki avtomobili əfsanə edən dövr, ağ olduğu dövr idi.
Qayıdışın səhnəsi də əfsanəyə yaraşırdı: bərpa edilən 507, 2016-dakı Pebble Beach Concours d'Elegance-da dünyaya təqdim edildi. Ardından Münxdəki BMW Muzeyində xüsusi bir sərgilə qaldığı yerə, vitrinə qovuşdu. Bu gün hələ də orada sərgilənir; səksən il əvvəlinin roadsteri, bir pop mədəniyyəti ikonu kimi ziyarətçiləri qarşılayır.
BMW 507 Texniki Xüsusiyyətləri: Rəqəmlər Nə Deyir?
Bəs bu avtomobilin sehr yalnız Elvirdənmi gəlir? Mütləq xeyr. 507, 1955 Frankfurt Avtomobil Sərgisində təqdim edilən və 1956-1959 arasında istehsal edilən, məhdud sayda buraxılan bir roadsterdir. Bu günün ölçüləri ilə baxanda 150 at gücü çox gəlməyə bilər, amma unutma: avtomobil yalnız 1.315 kq idi və 1950-lərin sonunda 150 at gücü olan bir V8 ilə ~200 km/s sürət, idman avtomobili demək idi. Bu günün isti hatchback-ləri ilə yarışan sürətlər deyil, öz dövrünün dilindən danışan bir performans var qarşımızda.
| Xüsusiyyət | Dəyər |
|---|---|
| Mühərrik | 3.2 litr (3.168 sm³) alüminium təbii aspirasiyalı V8 |
| Güc | Təxminən 150 a.g @ 5.000 d/d |
| Moment | Təxminən 235 Nm @ 4.000 d/d |
| 0-100 km/s | Təxminən 11,1 saniyə |
| Maksimal sürət | Təxminən 196 km/s |
| Çəki | 1.315 kq (boş çəki) |
| Karburator | İqili Zenith |
| İstehsal dövrü | Noyabr 1956 - 1959 |
O dövrün 507 qiymətləri də maraqlı bir hekayə danışır: hədəflənən başlanğıc qiyməti 5.000 dollar ətrafında idi, amma istehsal xərcləri üzündən ABŞ-da 9.000 ilə 10.500 dollara qədər qalxdı; tam bir satış fiaskosu idi. İndi təbəssümlə oxuya biləcəyin mənzərə bu: bu gün orta bir 507-nin dəyəri 2 milyon dollardan çoxdur. Elvisin oturduğu kreslo o rəqəmin də qat-qat üstündə təkliflər alır; BMW-yə maşın üçün 9 milyon dollar təklif edildiyi dövriyyəyə düşdü. O təklif qəbul edilməmiş olsa da, avtomobilin BMW kolleksiyasındakı yeri ortadadır.
Elvisin BMW 507-si Bu gün Haradadır?
Qısa cavab: Münxendə, BMW Muzeyində. Bərpa edilən avtomobil əvvəlcə muzeydə xüsusi sərgi ilə təqdim edildi, sonra daimi kolleksiyanın hissəsi oldu. Almaniyadan Amerikaya gedib itən, onlarca il kimliksiz gəzən və nəhayət evinə qayıdan bir avtomobil üçün bundan daha gözəl bir final düşünmək çətindir.
Bu hekayədən çıxarılacaq dərs məncə budur: avtomobillər yalnız maşın deyil, zamanın kapsuludur. Hans Stuckın yarış maşını, Elvisin gündəlik avtomobili, Jack Castorun unudulmuş anbarı və bu günün muzey vitrini... Hamısı eyni şassi nömrəsinin fərqli illəridir. Sən olsaydın, kələm fabrikinin guşəsində duran o qoca roadstera ikinci dəfə baxardını?
Mənbələr
- Elvis Presleys BMW 507 | December 21, 1958
- Elvis Presley's BMW 507 has been restored - Top Gear
- Elvis' BMW 507 lives on: Comeback at Pebble Beach - BMW Group Press
- Elvis' BMW 507: lost & found - BMW Group Press TV footage
- The House of Technology Exhibition at the BMW Museum - BMW Welt
- BMW Restores Elvis Presley's Long Lost 507 - BMW of Silver Spring
- BMW 507 - Wikipedia
- The Glittering Comeback: Elvis' BMW 507 - The Speed Journal
- Elvis's long-lost BMW found - Supercar Blondie
- Here's Why The 507 Touring Is The Most Expensive BMW - HotCars