Lewis Hamiltonın karting illəri necə keçdi?

Səkkiz yaşlı bir uşaq, Hertfordshire-in empty bir guşəsindəki 950 metrlik bir pistdə əlindeki köhnə kartla tur atır. Heç kim bilmir, amma o uşaq illər sonra yeddı dəfə Formula 1 dünya çempionu olacaq. Lewis Hamiltonın karting illərinin necə keçdiyi sualının cavabı, əslində müasir motorsportunun ən yaxşı bilinən "sıfırdan zirvəyə" hekayələrindən biridir. Hazırsansa, Rye House pistinin qapısından daxili addım atıb bu yolculuğu əvvəldən sona birlikdə izləyək.
Rye House: Hər Şeyin Başladığı Pist
1993-cü il, Lewis Hamilton hələ səkkiz yaşında olanda karting karyerası Rye House Kart Raceway-də başladı. Hoddesdon-da, Lea Valley koridorunda yerləşən bu pist 1960-cı illərin əvvəllərindən bəri fəaliyyət göstərir; 950 metr uzunluğunda və 12 dönüşlü, gecə yarışlarına icazə verən işıqlı bir obyektdir. Rəqəmlər sənə mücəmməl gəlibsə belə düşün: bu pist, bir Formula 1 pistinin çox kiçik bir parçası qədərdir, amma səkkiz yaşlı bir uşaq üçün kök bir dünya qədərdir.
Rye House-un İngilis karting səhnəsindəki yeri o qədər xüsusidir ki, Hamilton və David Coulthard kimi iki ad belə bu pisti kartingin Silverstone-u kimi təsvir edib. Bu bənzətmə boşuna deyil: eyni pistdə Jenson Button və Anthony Davidson da karyeralarının ilk addımlarını atıb. Yəni tək bir obyektdən çıxan adlara baxanda, İngilis motorsportunun son 25 ilinin mühüm bir hissəsi bu dönüşlərdə formalaşıb.
İlk yarışından etibarən gənc Lewisin sürüşü, üç dəfə dünya çempionu olmuş karting əfsanəsi Martin Hines-in diqqətini cəlb etməyi bacardı. Səkkiz yaşlı bir uşağın pistdə ilk dəfə yarışarkən təcrübəli bir çempionun gözünə dəyməsi, təsadüf olmayan bir şeydir. Bəs bu uşaq qısa zamanda nə etdi? Gəl çempionluq nərdivanına baxaq.
Önə Çıxanlar
- Hamilton kartingə 1993-də, 8 yaşında, Rye House pistində başladı.
- İlk böyük qələbəsi: 1995-də 10 yaşında British Cadet Kart Championship.
- Ron Dennis ilə ilk əlaqə 1995, McLaren müqaviləsi isə 1998-də, 13 yaşında gəldi.
- Atası Anthony Hamilton karyeranı maliyyələşdirmək üçün eyni anda dördə qədər işdə çalışıb.
- Karting kökündən gələn gec əyləc üslubu, 2020 Türkiyə GP-də yeddinci çempionluğa daşıdı.
Çempionluq Nərdivanı: Cadet-dən Avropaya

İngilis kartingində yaşa görə siniflər var: Bambino (təxminən 5-8 yaş), Cadet (8-13 yaş), sonra Mini, Junior və Senior kateqoriyaları. Hamiltonın karyerası bu nərdivanı əslində dərslik kimi izləyir. 1995-də, on yaşında Super One Cadet çempionluğunu və ilk British Cadet Kart Championship qələbəsini qazandı. Cadet sinifi tam da bu yaş qrupunun qapısıdır; yəni Hamilton hələ ibtidai məktəb çağında milli səviyyədə adını tanıtmışdı bile.
1996-da işlər bir ölçü genişləndi: Kent-dəki Buckmore Park-da McLaren Mercedes Champions of the Future seriyasını qazandı və 11 yaşında bu seriyada ilk çempionlardan biri oldu. Eyni il Sky TV KartMasters çempionluğu və Five Nations çempionluğu da gəldi. Buckmore Park'dakı həmin mövsüm finali xüsusən danışmağa dəyər: Hamilton çempionluğa 41 xal üstünlüklə daxil oldu. seçmə yarışlarında (heat) 8-ci, 5-ci və 16-cı oldu; yəni deyərsən pis bir günündə idi. Amma üstünlük o qədər böyük idi ki, finaldan əvvəl çempionluq artıq cibində idi. Finalda da xarici xəttdən keçərək öndə olmağı bacardı.
Junior və Avropa İlləri
1998-ci ildə Hamilton Junior Intercontinental A, yani qısaltması ilə JICA sinfinə keçdi və Avropa çempionluklarını ardıcıl topladı; FIA profillərində Avropa junior ikinciliyi də qeydlərdə yer alır. 2000-ci ildə isə karting karyerasının zirvəsinə qalxdı: Karting World Cup'ı qazandı. 2002-ci ildə Formula Renault'a çempion kimi keçdi, 2005-ci ildə F3 Euroseries, 2006-cı ildə GP2 və ardından F1. Bu zəncirin halqasının hər biri əvvəlkinin üzərində quruldu.
| İl | Kateqoriya / Seriya | Nəticə |
|---|---|---|
| 1993 | Rye House, ilk yarışlar | Kartingə başlanğıc, 8 yaş |
| 1995 | Super One Cadet / British Cadet | Çempion, 10 yaş |
| 1996 | Champions of the Future, Buckmore Park | Seriya çempionu, 11 yaş |
| 1998 | Junior ICA (JICA) | Avropa çempionluqları |
| 2000 | Karting World Cup | Qalib |
| 2002 | Formula Renault | Çempion |
Bu cədvələ bir də bu qeydi əlavə edək: karting günlərində Hamilton, gələcəkdə Formula 1'də ən böyük rəqiblərindən biri olacaq Nico Rosberg ilə də tez-tez başa-baş mübarizələr apardı. İkisinin yolu daha o yaşlarda kəsişirdi.
Ron Dennis, İmza Dəftəri və Doqquz İldan Sonra Gələn Telefon
Hekayənin ən tanınan anı, şübhəsiz ki, o məşhur tanışlıqdır. 1995 Autosport Awards gecəsində 10 yaşlı Hamilton, götürdüyü bir kostyumla və imza dəftəri ilə McLaren rəhbəri Ron Dennisə yaxınlaşdı və onunla işləmək istədiyini bildirdi. Dennisin cavabı, gənc Lewisə dəftərinə yazdırduğu: doqquz ildan sonra onu zəng etməsi idi. Bu anekdot illərlə danışılıb-gətirilib; videoları da var.
Bəs sonra nə oldu? 1998-ci ildə, Hamilton 13 yaşında olanda, Dennis onu McLaren-in sürücü inkişaf proqramına rəsmən imzalatdı. Yəni mənzərə belədir: 1995-ci ildə şəxsi əlaqə, 1998-ci ildə rəsmi müqavilə. İkisi fərqli anlar olsa da hekayənin mahiyyəti eynidir: bir uşaq karting pistlərindəki performansı ilə İngiltərənin ən böyük F1 komandasının rəhbərini özünə inandırmağa nail oldu. Hamilton, altıncı dünya çempionluğundan sonra Dennisə gəncliyində ona inandığı üçün təşəkkür etdi. Avtobioqrafiyasında da bu imza prosesini öz qələmindən danışıb.
Ata Anthony Hamilton: Dörd İş, Tək Arzu
İndi hekayənin bəlkə də ən insani hissəsinə gəlib çıxdıq. Karting ucuz bir idman deyil; kart, təkər, yanacaq, yarış qeydiyyat haqları, səfərlər... Stevenage-dən çıxan bir ailə üçün bu büdcə, bankın kredit müraciətini rədd edəcək qədər ağır bir yük idi. Anthony Hamilton məhz bu nöqtədə həyatının hərəkətini etdi: IT meneceri işindən ayrıldı, müştərək kimi işləməyə başladı və bir dövrə eyni vaxtda dördə qədər işdə işlədi. IT müqavilələrindən ikili şüşə satışına, hətta qab-yuyuculuğa qədər uzanan bir yelpazə. Kredit kartı yox, əl əməyi ilə maliyyələşdirilən bir karyera, yəni.
Anthony Hamilton-un töhfəsi yalnız pulla sərhədlənmirdi: eyni zamanda Lewis-in mexaniki kimi fəaliyyət göstərdi, kartı hazırladı və yarışlara edilən hər səfərdə onun yanında oldu. Atasının bu fədakarlığının qarşılığı, bu gün yeddi dünya çempionluğu və 106 Qran-pri qələbəsi kimi tarixə yazıldı. Bir ailənin ortaq layihəsi kimi baxanda, Hamilton sülaləsi əslində Rye House-un parkurunda deyil, Anthony Hamilton-un iş rejimində təməllənir.
Kartinq Texnikası F1 Sürücü Tərzini Necə Şəkilləndirdi?
Bəs o mini kartda öyrənilənlər Formula 1 avtomobilinə həqiqətən ötürülürmü? Hamilton nümunəsində cavab aydın bəlidir. Hamilton F1-də gec əyləc texnikası ilə tanınır: əyləcləri əksər sürücüdən daha uzun müddət basılı saxlayarkən apex-i yenə də dəqiq vura bilir. Bu, sükan dəqiqliyi və mexanik hissəyə olan həssaslığın, yəni avtomobili zorlamadan sərhədlərində istifadə bacarığının ustalıq nümunəsi kimi qiymətləndirilir. Və bu bacarığın toxumları, kartinq üzərindəki ilk günlərdə atıldı. Nəhayət, Hamilton Johnny Herbert ilə çəkdiyi bir videoda sürücülük texnikasını kartinq illərindən başlayaraq izah etdi.
Bunun ən dəqiq sübutlarından biri 2020 Türkiyə Qran-pri idi. Hamilton, pit-stop cəzası ilə geriyə düşdüyü o qaçmazlıq yağış yarışında öncə qalxaraq yeddinci dünya çempionluğunu təmin etdi. Analizlərdə, o gün nümayiş etdirdiyi keyfiyyətlərin kartinq üzərində görməyə öyrəşdiyimiz keyfiyyətlər olduğu vurğulandı: dəyişkən zəmində ritmi pozmadan avtomobil nəzarəti, səbir və doğru anı seçmə hissi. Formula 1 dairələri də kartinqin sürücülərin tərzini erkən yaşda necə formalaşdırdığını tez-tez dilə gətirir.
Hamilton-un Yolu Bugünün Gənclərinə Nə Deyir?
Hamilton-un kartingdən F1-ə uzanan yolu, bugünkü sistemin də öncəgörünüşü idi. Bu gün bənzər bir nərdivan hələ də işləyir: 2020-də qurulan və FIA Karting tərəfindən təsdiqlənən Champions of the Future serisi, bu günə qədər qlobal bir kartinq proqramı üçün F1 Academy ilə əməkdaşlıq edir və 2026 Academy Program International Series müraciətləri açıqdır. Həmçinin 2026 FIA Karting Avropa Çempionatında Noah Baglin və Will Green kimi ingilis sürücülər junior və OK səviyyələrində Avropa çempionluğuna nail oldu. Yəni Hamilton-un 1990-cı illərdə qalxdığı nərdivan, bu gün də işləyir; yalnız pillələrin adları və təşkilatları yenilənib.
Qısa Cavab: Lewis Hamilton-un Kartinq İlları Necə Keçdi?
Xülasə: Lewis Hamilton kartinqə 1993-də, səkkiz yaşında, Hertfordshire-dəki Rye House üzərində başladı. 1995-də 10 yaşında Cadet səviyyəsində ilk milli çempionluqlarını qazandı, 1998-də JICA-da Avropa zirvəsinə çıxdı və 2000-də Karting World Cup-ı qazandı. Atası Anthony bu yolu eyni anda dörd işdə işləyərək maliyyələşdirdi; Ron Dennis isə 1995-cı ildə imza dəftərinə yazdığı sözdən sonra 1998-ci ildə onu McLaren proqramına bağladı. Kartinqdə qazanılan gec əyləc və avtomobil idarəetmə bacarıqları, onu yeddi dəfə dünya çempionu edən sürücülük tərzinin əsasını qoydu.
Rye House-un 12 virajı ilə başlayan bu hekayə, kartinqin niyə avtomobil idmanlarının məktəbi sayıldığının ən yaxşı sübutudur. Səkkiz yaşlı bir uşağın əlindəki kart, bir sülalənin ilk daşı idi; və eyni hərəkət bu gün də hər həftə sonu yeni xəyallara ev sahibliyi edir.
Mənbələr
- Person - Lewis Hamilton - FIA Karting
- About Us & Our History - Rye House Kart Raceway
- Buckmore Park Karting Archives: Lewis Hamilton
- Lewis Hamilton - Wikipedia
- Anthony Hamilton (racing manager) - Wikipedia
- Lewis Hamilton thanks Ron Dennis - Sky Sports
- Ron Dennis fires warning shot - The Guardian
- BBC - The exceptional kid who conquered F1
- Times of India - Hamilton father four jobs story
- Motorsport UK Start Karting Leaflet