Jak KITT z Knight Rider stał się telewizyjną legendą?

KITT, pojazd z fikcyjną sztuczną inteligencją oparty na modelu Pontiac Trans Am z 1982 roku, będący sercem serialu Knight Rider, który trafił na ekrany 26 września 1982 roku: Knight Industries Two Thousand. Ten czarny samochód, który mówi, myśli i podejmuje własne decyzje, żyje do dziś - ponad czterdzieści lat po zakończeniu serialu - dzięki fanskim renowacjom, rekordom aukcyjnym i gościnnym występom w grach wideo. Jak telewizyjny samochód mógł stać się legendą o tak długim żywocie?

Historia powstania KITT: Jak Trans Am stał się superautomobilem?

Wszystko zaczęło się od pomysłu Glena A. zaczęło się od pomysłu, który zrodził się w głowie Glena: samochód, który rozmawia z widzem, żartuje i w razie potrzeby zrzędzi na swojego właściciela. Ale ten pomysł potrzebował ciała. Wyborem Larsona okazała się trzecia generacja Trans Am od Pontiaca, która w tym właśnie roku została całkowicie zaprojektowana na nowo. Pomyśl o tym: rok 1982 był dla marki rokiem zupełnie nowego projektu - fakt, że Larson wykorzystał ten samochód jako ekran, uchodzi do dziś za jedno z najskuteczniejszych product placementów w historii motoryzacji.

Narodziny słynnych czerwonych świateł przednich KITT-a to zaś całkiem zabawna anegdota. Mówi się, że pierwszy szkic projektanta Pontiaca, Johna Schinelli, powstał na chusteczce w trakcie spotkania. A więc jedno z najbardziej ikonicznych „oblicz" pojazdu w historii telewizji narodziło się na serwetce podanej w pośpiechu projektantowi, który nie mógł znaleźć nawet kartki papieru. Niezależny projektant studyjny Michael Scheffe został natomiast powierzony zaprojektowaniu i wykonaniu wnętrza pojazdu: to z jego rąk wyszły tamte konsole, ekrany i przyciski.

Od Cyklona do KITT-a: to światło i ten głos

Czerwone światło przesuwające się z lewej na prawą na przednim panelu nigdy nie było przypadkowym wyborem. Larson był także twórcą serialu Battlestar Galactica i w pasku skanera KITT-a ponownie wykorzystał dźwięk i obraz skanującego oka Cyklona z tamtego serialu. A więc „oko" KITT-a jest w istocie krewnym oka Cyklona. Głos zaś trafił na kolejną legendę: podkładał go William Daniels. Bez tamtego sarkastycznego, zadowolonego z siebie tonu trudno wyobrazić sobie, że KITT jest KITT-em. Tamte połączone wspólnym językiem rozmowy Michaela z KITT-em były kręgosłupem serialu.

Cechy KITT-a: co potrafił w fikcji?

W serialu KITT był superkomputerem z „samonaware modułem logiki cybernetycznej". W piątym odcinku ujawniono, że jego pierwotny koszt produkcji wynosił 11 400 000 dolarów; miał numer seryjny AD227529 i chwalił się pamięcią 1 megabitową z czasem dostępu wynoszącym 1 nanosekundę. W fikcji rozpędzanie 0–60 mph zajmowało 2 sekundy. W rzeczywistości pod maską znajdował się skromny silnik 5.0L V8 o mocy 145 hp - w niektórych samochodach kaskaderskich używano turbodoładowanego 3.8L V6. Czyli świat ratowała wyobraźnia, a nie moc w koniach mechanicznych.

Turbo Boost i inne superzdolności

Turbo boost właśnie dlatego zapadł nam wszystkim w pamięć: Dzięki podwójnym silnikom rakietowym zamontowanym za przednimi kołami samochód wzbił się w powietrze, przelatując nad murami i ciężarówkami. Dodatkowo KITT dzięki pancerzowi o nazwie Molecular Bonded Shell nie przepuszczał pocisków, dzięki światłowodowemu zestawowi oczu o nazwie Anamorphic Equalizer prowadził śledzenie w podczerwieni i obrazowanie rentgenowskie, zakłócał mikrofony systemem jamming, a mówił za pomocą Voice Anharmonic Synthesizer. Miał nawet fotele wyrzucane. Dwukierunkowy comlink na nadgarstku Michaela to było samo w sobie marzenie lat 80. o zegarku inteligentnym.

W kolejnych sezonach do rodziny dołączyły nowe modele: Wersje convertible i Super-Pursuit, zaprojektowane i zbudowane przez znanego customizera pojazdów, George'a Barrisa. Tryb Super-Pursuit dodano po odcinku czwartego sezonu "Knight of the Juggernaut"; zwiększał maksymalną prędkość o 40% i posiadał rozkładane skrzydła. Czy samochód rozkładający skrzydła nadal nie robi na Państwu wrażenia?

Kulis produkcji: Jak naprawdę nakręcono scenę Turbo Boost?

Kiedy widzieliśmy w telewizji Trans Am z rakietą, wierzyliśmy w to jako dzieci, ale rzeczywistość była nieco bardziej przyziemna: Twórcy umieszczali karoserię Trans Am na szkielecie pojazdu terenowego (buggy), widocznym na zdjęciach. Tak samo nakręcono słynną scenę turbo boost z odcinka "Soul Survivor"; rzadkie zdjęcie z planu potwierdza ten układ. Prosty, ale genialny trik - samochód nie leciał, podskakiwał na szkielecie.

Wnętrza pojazdów również zostały zaadaptowane z elektroniki tamtej epoki: Na forach fanów od dawna toczy się dyskusja, że niektóre światła i wskaźniki na konsoli KITTa były inspirowane elektroniką, a nawet grafiką konsoli do gier Mattel Intellivision. Na planie sprawa wyglądała jednak inaczej: Do całego serialu wyprodukowano w sumie 23 samochodów KITT. Zaprogramowano je do niszczenia, latania i przewracania, i większość z nich spotkała dokładnie taki los.

Marzenie o samochodzie ze sztuczną inteligencją: Jak KITT odzwierciedlał technologiczne marzenia swojej epoki?

Pomyśl o roku 1982: W domach było ledwie kilka komputerów, telefony były podłączone kablem, a o czymś takim jak internet nikt nawet nie marzył. I właśnie w takim otoczeniu KITT obalił wizerunek komputera jako "przerażającego pudełka". Według akademickiej oceny tamtejszej popkultury KITT oswoił komputery, czyniąc je dostępnymi, elastycznymi, przenośnymi i niezawodnymi; a Knight Rider stał się jednym z pierwszych popularnych dzień, które zwizualizowały potencjał komputera do przekształcania codziennego życia.

I właśnie tutaj zaczyna się przyjemna dyskusja, która wśród fanów wciąż trwa: czy KITT była prawdziwą sztuczną inteligencją, czy może bardzo zaawansowanym algorytmem? Podczas gdy jedni dyskutują o różnicy między nimi, jeden z fanów podwaja tę rozmowę żartem, że KITT została "zreverse-engineerowana" z technologii Cylona. W prawdziwym pojeździe oczywiście nie było doskonałej sztucznej inteligencji; "mózg" był reprezentowany przez specjalny system komputerowy przechowywany w bagażniku. Ale fikcja była naprawdę pionierska: Dziś nasze samochody przyjmują polecenia głosowe i same się parkują. Czy przesadziłbym, gdybym powiedział, że KITT była po prostu wizją urodzoną 40 lat za wcześnie?

Co Stało Się po Zakończeniu Serialu? 5 Ocalałych KITT

Kiedy serial się zakończył, wiele pojazdów floty KITT zapłaciło cenę życia na planie. Większość z 23 wyprodukowanych pojazdów została zniszczona podczas zdjęć i dziś uważa się, że przetrwały jedynie 5 z nich. Jeden z nich był wystawiany w parku rozrywki Universal Studios, a następnie sprzedany do Brisbane w Australii na World Expo '88. Natomiast hero car i stunt car trzymane przez Universal trafiły później do prywatnego kolekcjonera w USA; sądzi się, że piąty pojazd znajduje się w prywatnej kolekcji w Wielkiej Brytanii. Marconi Automotive Museum w Kalifornii wystawia jeden z pojazdów zdjęciowych i wskazuje, że posiada też dwa inne pojazdy oraz spędziła setki godzin z tym pojazdem.

Posiadamy również dwa inne pojazdy i spędziliśmy z tym setki godzin.

W hrabstwie Butler w Pensylwanii 2 z 5 ocalałych pojazdów zostały ponownie złączone, a renowacja jednego z pojazdów zdjęciowych zbliża się do ukończenia. Czerwony skaner wciąż działa - co więcej, to KITT naprawdę używana na ekranie. Kopia KITT jest wystawiana w muzeum w Nowym Jorku, a ta wiadomość, choć nieruchoma, wciąż mnie rozśmiesza. KITT potrafi trafić na pierwsze strony gazet nawet w 2026 roku.

Fani i Własne KITT: Restauracje i Repliki

Z rąk kolekcjonerów wyciekły też informacje do fanów. "KITT Still Rocks" - Michael Scheffe buduje wierną kopię zewnętrzną hero car dostarczonego do Universal Studios. Fan, który wydał 18 000 funtów na odtworzenie kultowego pojazdu, stał się legendą. Po stronie komercyjnej również sprawa jest poważna: Istnieją firmy oferujące specjalne przeróbki KITT oraz fan-shopy sprzedające oryginalne części. Możesz nawet kupić model pojazdu Davida Hasselhoffa składany częściowo; natomiast kolekcjonerski pojazd KITT Ultimate DX w skali 1/6, edycja limitowana, jest produkowany dla poważnych kolekcjonerów. Współcześni fani też nie pozostają w tyle: Ktoś stworzył prawdziwego domowego asystenta KITT, używając OpenAI jako "mózgu" i ElevenLabs jako głosu. Doradca Michaela potrafi teraz czytać ci wiadomości w salonie.

Emocje na aukcji: Ile kosztują prawdziwe KITT-y?

Wartość rynkowa KITT-a to najbardziej namacalny dowód kultu serialu. Gdy osobisty K.I.T.T. Davida Hasselhoffa trafił w styczniu 2021 roku na aukcję internetową, szacowano go na 175.000–300.000 dolarów; w tygodniu otwarcia oferta skoczyła do 450.000 dolarów, a ostatecznie do imponujących 975.000 dolarów. Z kolei jeden z samochodów z planu oferowany przez Julien's Auctions został wystawiony z szacunkową wartością 200.000–300.000 dolarów, ale się nie sprzedał; inny KITT znalazł nabywcę za 60.000 dolarów. Przy okazji potrzebne jest też ostrzeżenie: wiadowomo, że na aukcje wystawiono więcej "oryginalnych" pojazdów, niż wyprodukowano do serialu, więc większość twierdzeń o "oryginalnym samochodzie z planu" należy przyjmować z przymrużeniem oka. Są doniesienia, że KITT-a kupił Michael Jackson, a Joey Fatone też sobie jeden nabył - lista znanych fanów jest całkiem imponująca.

Od gier wideo do KnightCon: Żyjące dziedzictwo KITT-a

KITT nie ograniczył się do jednego serialu: trzy filmy telewizyjne, krótkotrwały serial poboczny, powieści, gry komputerowe i wideo, a nawet zorganizowana impreza fanowska o nazwie KnightCon. Gra z 2002 roku Knight Rider: The Game była promowana hasłem "najpopularniejszy serial TV lat 80. i najbardziej technologizowane superauto". W grach o Knight Riderze od Davilex KITT występował jak osobna postać we własnym wszechświecie "Game Timeline". W 2019 roku Rocket League wprowadziło na scenę Battle-Car K.I.T.T. w ramach pakietu "Knight Rider Car Pack", a także koła K.I.T.T. i kierownicę Gullwing. Teraz wyobraź sobie: KITT otwierający skrzydła Gullwing i płynący ku bramce przeciwnika. Tak, to naprawdę się wydarzyło.

Restart z 2008 roku przyniósł nowego KITT-a, Knight Industries Three Thousand (opartego na Fordzie Shelby GT500KR), ale na forach fanów wciąż dyskutuje się o relacji tego nowego pojazdu do oryginału. Głos Williama Danielsa został w 2008 roku zastąpiony głosem Vala Kilmera - moim zdaniem zmiana równie drastyczna jak wymiana samego samochodu. Dziś KITT wciąż można zobaczyć jako punkt "meet and greet" w strefie atrakcji Universal Studios w Kalifornii; fani wciąż dzielą się wspomnieniami z wizyt z lat 1986 i 1992. Jeśli o jednym samochodzie przez 40 lat zbiera się tyle nowych wspomnień, nie pozostaje nam nic innego, jak powiedzieć: to legenda.

Podsumowanie: Dlaczego KITT wciąż żyje?

Szkic czerwonego światła narysowany na serwetce, komputer przechowywany w bagażniku i karoseria Trans Amu osadzona na szkielecie buggy. Kiedy to wszystko się połączyło, powstał nie tylko samochód serialowy, lecz postać, która zmieniła naszą relację z technologią. Sekret KITT-a, moim zdaniem, nie tkwi ani w turbo boostzie, ani w pancerzu: tylko w tym, że ten samochód z tobą rozmawiał i cię słuchał. A which serialowy samochód was zdaniem might repeat this success?

Źródła

• KITT
• Knight Rider
• How Knight Rider's KITT became a Pontiac Trans Am
• Historia powstania KITT Pontiaca Firebird wyjaśniona
• KITT - Kompletny przewodnik po samochodzie z serialu Nieustraszeni
• 2 z 5 ocalałych samochodów z serialu 'Nieustraszeni' ponownie spotkały się w Butler County
• Oryginalny KITT z planu filmowego - Marconi Automotive Museum
• Nieprzesunięta replika samochodu z 'Nieustraszonych' w muzeum dostała mandat za przekroczenie prędkości
• K.I.T.T., aukcja osobistego KITT-a Davida Hasselhoffa z serialu Nieustraszeni
• Pod maską z K.I.T.T.-em z serialu Nieustraszeni w Rocket League
• Replika KITT-a z serialu Nieustraszeni - Nasza budowa
• Nieustraszeni w prawdziwym życiu: Fan wydaje 18 000 funtów na samochód
• KITT w skali 1:6 z serialu Nieustraszeni Ultimate DX
• Zbudowałem prawdziwego KITT-a