BYD Ofislərinə Basqın: JLR Dəlil Axtarır

2026-cı ilin avqustunda Hollandanın Schiedam və Hoofddorp şəhərlərindəki iki BYD ofisinə məhkəmə qərarı ilə təyin olunmuş icra məmurları daxil oldu. Axtarılan şey küçədə gəzən bir SUV deyildi; JLR-nin iddiasına görə, Defender-dan çıxarıldığı ehtimal olunan sənədlər və rəqəmsal qeydlər idi. Həmin basqının təfərrüatları noyabr ayının əvvəlində mətbuata yayılanda, çinli nəhəng istehsalçı ilə Jaguar Land Rover arasındakı dizayn kopyası mübahisəsi tamamilə başqa bir ölçü almışdı: mülki təzminat iddiası, sübut toplama əməliyyatına çevrilmişdi.
Basqın nə üçün edildi: Yalnız oxşar bir SUV, yoxsa sökülmüş bir Defender?
Hadisənin mərkəzində BYD-nin Ti7 adlı orta ölçülü SUV-u var. Avtomobil, qutu formalı gövdəsi və güclü xətləri ilə Land Rover Defender-a açıq şəkildə inkar edilməyəcək dərəcədə yaxındır; bir-birinin eyni surəti sayılmır, however nisbətlər və ümumi siluet açıq bənzərliklər göstərir. JLR-nin etirazı isə vizual bənzərlikdən qat-qat irəlidə bir nöqtədədir: şirkət, BYD-nin bir Defender-ı söküb texnologiyasını tərs mühəndisliklə Ti7-nin hazırlanmasında istifadə etdiyindən şübhələnir.
İşte, basqının hüquqi əsası da bu iddiaya söykənir. Haaqada baxılan işdə JLR adına hərəkət edən icra məmurları, Defender-ın sökülməsi və tədqiqi ilə bağlı sənədlərə çatmağı hədəfləyirdi və dava öncəsi rəqəmsal qeydləri müsadirə etdi. Qısamüddətli desək, tədqiq olunan sual budur: Ti7-nin dizaynı müstəqil mühəndislik əməyinindənmi yaranıb, yoxsa Defender-ın parçalarına qədər incələnməsindənmi doğulub?
Diqqət çəkən məqamlar
- BYD-nin Hollandiyadakı Schiedam və Hoofddorp ofislərinə 2026-cı ilin avqustunda basqın edildi
- Basqını JLR adına məhkəmə təyin etdiyi icra məmurları həyata keçirdi, rəqəmsal qeydlər müsadirə olundu
- İş Haaqa məhkəməsində baxılır; iddiaya görə, BYD bir Defender-ı söküb tərs mühəndislik edib
- Ti7, İngiltərədə 47.995 funt sterlinq başlanğıc qiyməti ilə 2027-ci ilin yanvarında satışa çıxacaq
- Ti7, yeddi oturumlu Defender 110-dan 20.000 funtdan çox ucuzdur
Dava harada baxılır və indiyədək nə olub?

Hüquqi proses Haaqa məhkəməsində davam edir. 2026-cı il noyabrın əvvəlində məhkəmənin, BYD-nin iddia olunan intellekt mülkiyyəti pozuntusu məsələsində cavab verməyə məcbur olub-olmamasına, yəni işin bu mərhələdə baxıla bilib-baxılmamasına qərar verməsi gözlənilirdi. Noyabrın ikinci həftəsində bu qərara dair təsdiqlənmiş bir nəticə hələ etibarlı mənbələrdən açıqlanmayıb; beləliklə, məhkəmənin Ti7-nin Defender-ı kopyalayıb-kopyalamaması ilə bağlı əsas bir qərara gəlib-gəlməməsi şimdilik qeyri-müəyyəndir.
Hər iki tərəf ictimai sahədə ehtiyatlıdır. JLR davam edən hüquqi prosesə şərh vermir; BYD tərəfindən də basqınla bağlı ətraflı bir müdafiə hələ meydana çıxmayıb. Bu sükutun, işin ilk kritik astanası olan prosedur qərarınadək davam etməsi gözlənilən bir mövqedir.
Ti7 nədir, Defender-a qarşı nə vəd edir?
Mübahisənin mövzusu olan avtomobil texniki baxımdan iddialı bir pakettir: yeddi oturumlu, ştork-in hibrit ötürmə sistemli orta ölçülü SUV. Böyük Britaniya bazarında 2027-ci ilin yanvarında 47.995 funt sterlinq başlanğıc qiyməti ilə satışa çıxacaq. Əvvəlcədən sifarişə açılıb və güc dəyərinin 402 bhp olduğu açıqlanıb.
Ticarət tərəfi əsl ağrılı nöqtədir: Ti7, yeddi oturacaqlı Defender 110-dan 20.000 funtdan daha ucuzdur. Üstəlik Defender-də şarjolunabilen hibrid ötürmə sistemi ən çox altı oturacaqla alına bilir; yeddi oturacaq və hibrid güc istəyən müştəri JLR-nin öz şousroomunda bu kombinasiyanı tapa bilmir. BYD-nin tam da bu boşluğa yerləşməsi, JLR-nin sərt reaksiyasının yalnız dizayn estetikasından qaynaqlanmadığını göstərir.
Çin istehsalçıları və dizayn surəti çəkişmələri: Oxşar hal nə deyir?
Bu iş ilk deyil və JLR bu sahədə təcrübəli bir tərəfdir. 2016-cı ildə Range Rover Evoque-un surətinin çıxarıldığı iddiası ilə Çinli Jiangling Motor-a qarşı Çində iş açıb və bu işi qazanıb; tarixə düşən bu qələbədən sonra 2017-ci ildə rəqib brendin makyajlanmış bir modeli bazara çıxarılmışdı. O dövrdə avtomobil istehsalçısının Çində dizayn surəti işini qazanması nadir hesab olunurdu.
Çinli istehsalçıların Avropa modellərinə bənzəyən dizaynları illərdir BMW, Mini və Porsche nümunələri ilə mübahisə mövzusu idi. Lakin mənzərə dəyişir: ağır nümunələr azalıb, Çin öz daxilində də intellekt mülkiyyəti qorumasına keçib. 2023-cü ildə Changan-ın rəqibi Geely-ni dizayn intihalı ilə məhkəməyə verməsi, bu keçidin ən təsirli göstəricisidir. Həmçinin Çin hüququnda oxşar görünümlü dizayn ədalətsiz rəqabət kimi qiymətləndirilə bilir; yəni problem yalnız xarici brendlərin şikayəti deyil, getdikcə yetişən daxili bazar dinamikasıdır.
JLR ilə Çin arasındakı qəribə asılılıq: Chery tərəfdaşlığı
İşin diplomatiya tərəfi də əyləncəlidir. JLR-nin BYD-nin Çinli rəqibi Chery ilə birgə müəssisəsi var. Bu tərəfdaşlıq əvvəlcə Chery-nin Çində Jaguar, Range Rover Evoque və Land Rover Discovery Sport istehsalını əhatə edirdi; indi isə Chery-nin Freelander adını öz brendi kimi canlandırmasına və səkkiz SUV modelini gələcəkdə Avropa ilə Böyük Britaniyada satmasına yol açır. Yəni JLR bir tərəfdən BYD ilə məhkəmədədir, digər tərəfdən başqa bir Çinli tərəfdaşı ilə Avropa bazarı üçün yeni bir brend hazırlayır. Avtomobil dünyasının reallıqları hər zaman iş faylları qədər aydındır; lakin hər zaman bu qədər düz xətli deyil.
Bu iş niyə əhəmiyyət daşıyır?
Qısa cavab budur: JLR ilə BYD arasındakı çəkişmə, dizayn surəti iddialarının ilk dəfə yalnız mülki təzminat hədlərində qalmayıb, məhkəmə qərarı ilə ofis basqını və rəqəmsal sübut toplama mərhələsinə keçirildiyi bir presedent olma nöqtəsindədir. Tərs mühəndislik iddiasının sübutauyğun olduğu halda, oxşarlıq onsuz da ikinci planda qalır; çünki bir texnologiyanın sökülərək öyrənilməsi müstəqil dizayn müdafiəsini dağıdır. Bunun əksinə olaraq, BYD dizaynın qanuni yolla hazırlandığını göstərsə, iş zəifləyir.
Tərəflərin mövqeyi də tarazlığı müəyyən edəcək. JLR, Tata Motors mülkiyyətindədir və Defender kimi simvolik bir modelin qoruyucusudur; BYD isə Blade Battery və e-Platform 3.0 kimi öz texnologiyalarını inkişaf etdirmiş, PHEV-dən batareya elektriklisinə qədər geniş model qamması olan və elektrikli avtobus istehsalı ilə qlobal miqyaslı istehsalçıdır. BYD-nin məsələn, FangChengBao Bao 5 kimi (xaricdə Denza B5 adı ilə satılacaq) Defender 110-a fokuslanan başqa bir modeli də xəttində var; Ti7 tək başına qərarın taleyini müəyyən etməsə də, Haaqadakı proses Çin istehsalçılarının Avropada dizayn hüququ qarşısındakı ən ciddi imtahanlarından biri kimi tarixə düşə bilər.
Mənbələr
- Çin istehsalçısı BYD-nin Niderlanddakı ofisləri JLR-in "oxşar avtomobil" iddiası ilə axtarıldı - The Guardian
- JLR "oxşar avtomobil" iddiaları ilə bağlı Çin rəqibi BYD-nin ofislərini axtardı - The Times
- Jaguar Land Rover Defender-ə bənzəyən Ti7 SUV üzrə BYD ilə hüqiui mübahisəni kəskinləşdirir - Automotive News
- Oxşar Defender? JLR künc Ti7 SUV üzrə BYD-nin ofislərini axtardı - Top Gear
- Bu Çin Defender klonu Land Rover-in yeddi oturacaqlı 110 modelindən aşağı qiymət təklif edir - Top Gear
- BYD ofisləri oxşar dizayn iddiaları ilə axtarıldı - məlumat - CarExpert
- JLR BYD-yə qarşı Defender-i söküb klonlaşdırmaq iddiası ilə məhkəməyə verir - autoevolution