Toyota 2000GT: Yaponiyanın ilk superkarı

Bir araca hem 2,5 milyon dollarlıq müzayede rekorunu hem də James Bond filmini sığdırmaq mümkündürmü? 1960-cı illərin ortasında Toyota-nın masasında absurd bir hesab dururdu: ayda 1.000 satış hədəfləyən idman avtomobili layihəsi, əslində ayda cəmi 8 ədəd istehsal olunacaqdı. Bəs məhz elə buna görəmi Toyota 2000GT bu gün Yaponiyanın ən əfsanəvi avtomobilidir? Gəlin, bu düz altı silindrli sehrli avtomobilin hekayəsinə dalışaq - çünkü özünüzü yerindən qalxıb Iwata-ya gedəcək hiss edəcəksiniz.
Nissan-ın Rədd Etdiyi Layihə Toyota-nın Qoynuna Düşdü

Hekayənin başlanğıcı qulağa qəribə gəlir, amma gerçəkdir: 2000GT əslində Toyota-nın ideyası belə deyildi. Yamaha, polad monokok gövdəli A550X konseptini Nissan-a bir Fairlady varisi kimi təklif etdi. Bir neçə prototip istehsal olundu, amma Nissan layihədən imtina etdi. Yaxşı ki, imtina etmişdi - çünkü qapıdan daxil olan hər kəsin həyatını dəyişən fürsətlər məhz belə gəlir, elə deyilmi?
1964-cü ilin dekabrında Toyota ilə Yamaha rəsmi əməkdaşlığa başladı. Əmək bölgüsü aydın idi: Toyota ümumi tərtibatı, dizaynı və əsas parametrləri öz üzərinə götürərkən Yamaha mühərrik performansının inkişafı ilə yanaşı gövdə və şassi detallarına da əl atdı. Toyota-nın motivasiyası da, əminəm, heç vaxt təxmin etməyəcəyiniz bir şey idi: brend imicini yüksəltmək. Yəni şirkətin məqsədi pul qazanmaq deyil, dünyaya "Yapon avtomobili də belə ola bilər" mesajı vermək idi.
İşlək ilk prototip Yamaha tərəfindən 1965-ci ilin avqustunda tamamlandı; istehsal əməkdaşlıq müqaviləsi sentyabrda imzalandı və 1965-ci ilin oktyabrında keçirilən Tokyo Motor Show-da ağ ikinci prototip səhnəyə çıxdı. Seriya istehsalından əvvəl iki kateqoriyada (280 A/I və 280 A/II) tam 15-20 prototip istehsal olundu. Təsəvvür edin, bir avtomobil üçün bu qədər ilkin iş!
Diqqət Çəkən Cəhətlər
- 1967-1970 illəri arasında Yamaha-nın Iwata fabrikasında ayda 8 ədəd templası ilə tamamilə əl ilə istehsal olundu.
- 150 a.g. güc, 138 mph (təxminən 222 km/s) maksimal sürət, 8 saniyədə 0-100 km/s.
- 1966-cı ildə Yatabe-də 3 dünya rekoru və 13 beynəlxalq sürət rekoru qırdı.
- 1967-ci il Bond filmi You Only Live Twice-da yapon kəşfiyyatçısı Aki-nin avtomobili oldu.
- 2022-ci ilin martında bir nümunə 2.535.000 $-a satılaraq yapon avtomobili rekordunu qırdı.
Texniki Səhifədə Nələr Var?
İndi isə əsl maraqlı hissəyə keçək: mühəndislik. Toyota A550X-in monokok strukturasını rədd etdi və Lotus üslubunda bir backbone (onurğa) şassinə keçdi. Bunu belə düşünün: gövdənin ortasından keçən qalın bir boru, avtomobilin onurğası kimi işləyir - həm yüngül, həm də burulmaya qarşı davamlı. 2320 mm-liq ox məsafəsi ilə birlikdə çəki paylanması %49 ön / %51 arxadır; yəni balanslı bir rəqqas kimi.
Mühərrik tərəfi isə tam bir Yamaha imzası daşıyır. Əsas, Toyota Crown-dan gələn 1988 sm³ M-seriyası düz altıdır; amma Yamaha alüminium iki mil (DOHC) silindr başlığı əlavə etdi və üç ədəd Mikuni-Solex 40 PHH karburator taxdı. Nəticə: 6600 dövrdə 150 a.g. və 5000 dövrdə 176,5 N·m momənt. Bugünkü ölçülərlə güldürməyə bilər, amma 1967-də bu, 1120 kq-lıq bir gövdəyə ucundan yapışmış raket demək idi. Tam sinxromeshli 5 pilləli mexaniki transmissiya və limited-slip differensial standart idi - bəli, o illərdə 5 pilləli transmissiya belə imtiyaz idi.
Bir də bu detalı qaçırmayın: dört təkərdə disk əyləc ilk dəfə bir Yapon avtomobilində bu avtomobildə standart oldu. 15x5 düym tökmə maqnezium disklər və cüt qolqaçlı suspenziya da siyahını tamamlayır. 4175 mm uzunluq, 1600 mm en və yalnız 1160 mm hündürlük; yəni alçaq, enli və mütləq fotoya düşməyi sevən siluet.
| Xüsusiyyət | Dəyər |
|---|---|
| Mühərrik | 1988 cc düz altılı, DOHC, 3 karbürator |
| Güc | 150 hp @ 6600 rpm |
| Moment | 176,5 N·m @ 5000 rpm |
| Transmissiya | 5 pilləli mexaniki + LSD |
| Çəki | 1120 kq |
| Maksimal sürət | 138 mph |
| 0-62 mph | 8 saniyə |
| Yeni qiyməti (ABŞ) | 7.230-7.250 $ |
Neçə ədəd istehsal edilib? Bu Sualın Cavabı Say Saymağı Öyrədir
İndi mübahisənin mərkəzinə gəlirik: ümumi istehsal sayı. Tez-tez 337 rəqəmi eşidilir; bu rəqəm standart istehsalı əhatə edir və onlardan 115-i ixraca gedib. Amma bəzi qeydlər 342 ədəd MF10 (2.0 litr DOHC) artı 9 ədəd MF12 (2.3 litr SOHC, 1969-cu ilin aprelindən) sayır; bu da 351 edir. Aradakı fərq böyük ehtimalla hansı avtomobillərin "seriya istehsalı" sayılacağına dair tərif fərqindən qaynaqlanır - Bond filmi üçün hazırlanmış açıq üstlü nümunələri də işə qatanda işlər daha da qarışır.
İstehsal 1967-ci ilin mayından 1970-in sonuna qədər davam etdi və xələfi olmadan başa çatdı. 1969-da gələn yeniləmə ilə ön hissə yenidən formalaşdırıldı, daha böyük siqnallar və yan işıqforlar əlavə edildi, ayrıca tənzimlənən formalı yeni oturacaqlar quraşdırıldı; dövrün sonunda 3 pilləli avtomat və kondisioner də opsiya siyahısına daxil oldu. Ticarət zəlzələsi idi? Mütləq xeyr: ayda 1000 satış hədəfinə heç vaxt yaxınlaşıla bilmədi və Toyota hər avtomobildə ziyan etdi. Amma bəzən ziyan edən layihə, qazanan hekayə olur - bunun sübutunu bir azdan müzakirə zalında görəcəksiniz.
Sürət Rekordları və Yarış Sahəsi
2000GT-nin gücü kağız üzərində qalmadı. 1966-cı ilin oktyabrında, yəni hələ ilk seriya avtomobil təhvil verilmədən əvvəl belə, Yatabe yüksək sürətli test sahəsində 3 dünya rekordu və 13 beynəlxalq sürət rekordu qırıldı. Bir avtomobilin rəsmi lansmanından əvvəl rekord qırmağa başlaması nə qədər kinematikdir, düşünmədən edə bilmirəm.
1966-da iki prototip "311 S" yarış spesifikasiyasına çevrildi və pistdə də danışılmağa başlandı: Yaponiya GP-də üçüncülük, Suzuka 1000 km-də birinci və ikincilik. Yəni avtomobil yalnız gözəl deyil, həqiqətən sürətli idi - zinət qutusundan çıxıb pistin asfaltına girə bilən nadir modellərdən biri.
James Bond-un Qarajındakı Yapon Agenti
İndi populyar mədəniyyət hissəsinə, mənim ən sevimli bölməmə. 1967 Bond filmi You Only Live Twiceda (seriyanın beşinci filmi) 2000GT, Yapon gizli xidmət agenti Aki tərəfindən istifadə olunur. Və budu kritik detal: Sean Connery boyu ilə alçaq fastback kabinin içinə sığa bilmədiyi üçün film üçün xüsusi üstü açıq versiyalar hazırlanmışdı. Bu open-top 2000GT-lər, modelin bütün istehsal tarixinin tək açıq üst nümunələridir. Yəni Bondun siyahısı bir avtomobili daha dəyişib - Cən Bond artıq hər şeyi dəyişir, onu bilirik.
Dizaynı Kim Hazırladı?
Uzun kapot, fastback kabin, Plexiglas qapaqlı yerləşdirilmiş faralar və gizli fara kapsulları... Bu xəttin memarı Toyota dizayneri Satoru Nozaki nin rəhbərlik etdiyi Toyota Design komandasıdır, yanında Shihomi Hosoya dəstəyi ilə. Amma avtomobil dünyasında hər gözəl üzün arxasına bir əfsanə yapışdırılır: 2000GT-nin dizaynını Albrecht von Goertzə (BMW 507-nin atası) aid edən şaiyələr illərdir dolaşır. Kiminə görə Goertz çertyojları əsas götürülüb Nozaki tərəfindən təkmilləşdirilib, kiminə görə Goertz-in bu işlə heç bir əlaqəsi yoxdur. Müzakirə aydın bir fikir ayrılığı kimi davam edir; mən hansı tərəfi tutursam tutum, nəticədə ortaya çıxan xətti bir sözlə təsvir etmək mümkündür: möhtəşəm.
Hərrac Rekordları: 7.230 Dollarlıq Avtomobilin 2,5 Milyon Dollara Səyahəti
İndi sürətli bir zaman səyahətinə çıxaq. Avtomobil yeni çıxdığında ABŞ-da 7.230-7.250 $-a satılırdı - o dövrün rəqəmləri ilə Porsche 911 və Jaguar E-Type-dan baha! 2013-cü ildə bərpa edilmiş bir 1967 nümunəsi, 1,15 milyon dollarlıq məbləğlə Yapon avtomobili rekordunu qırdı; həmin il başqa bir avtomobil 1,2 milyon dollar gördü. Amma əsl partlayış 2022-ci ilin martında gəldi: Gooding & Company hərracında satılan, 31.000 km-də olan bir 1967 2000GT, 2.535.000 $ ilə ilk dəfə 2 milyon dollar həddini aşan Yapon avtomobili oldu və bu günə qədər bir Yapon avtomobili üçün ödənilən ən yüksək məbləğ rekordunu qırdı.
Bəs bu gün nə olur? Güncəl qiymətləndirmələrə görə "Good" vəziyyətində olan bir nümunə üçün təxminən 820-920 min dollarlıq bir zolaq var; illik dəyər artımı isə təxminən %4 həndəsəsindədir. Bərpa edilməmiş, işlək nümunələr 550.000 $-dan başlayır; yüksək səviyyəli hərrac nümunələri isə 1,2 milyon dollardan yuxarı əl dəyişdirir. Kolleksiya dünyası hələ də bu avtomobilə vurğundur - üstəlik, o da kiçik deyil.
Niyə Yaponiyanın İlk Həqiqi Supercarı Adlandırılır?
Bu səhifənin əsas sualı burada aydınlaşır: 2000GT, məhdud istehsalı, əl işçiliyi, standart disk əyləcləri, 5 pilli ötürücüsü və dünya rekordları ilə supercarın bütün meyarlarını 1967-ci ildə qarşılayırdı. Car and Driver-ın o dövrə aid arxivi belə onu "Yaponiyanın ilk super-idman avtomobili" kimi təsvir edir və dövründən çox qabaqda, ən gözəl Yapon idman avtomobillərindən biri sayır. Bəziləri bu titulu 1990-cı illərə gedib Honda NSX-ə verir; amma əksər baxış bu gün 2000GT-yə yönəlib və məncə də yeri tapılıb.
İrsi də maddidir. Toyota, Supra nəslinin köklərini 1960-cı illərdəki 2000GT-yə qədər uzadır və 5. nəsil GR Supra ilə 2000GT arasında "qohum ruhlar" bənzərliklərini rəsmi kanallarından izah edir. Düşünün: bir avtomobilin DNA'sı yarım əsr boyu, nəsildən nəsilə ötürülür. Nissanın rədd etdiyi bir təklifdən doğan bu avtomobil, Yaponiya avtomobil sənayesinin dünyaya ən böyük sübutlarından biri oldu. Sizcə, növbəti 2,5 milyon dollarlıq Yaponiya ikonu hansı model olacaq?
Mənbələr
- 1967 Toyota 2000GT - Yamaha Motor Global
- Toyota 2000 GT Guide - Supercar Nostalgia
- 75 Years of Toyota - Vehicle Lineage
- Ten facts about James Bond's Toyota 2000GT - Toyota UK Magazine
- Toyota 2000GT - Wikipedia
- 1967 Toyota 2000GT Sets Auction Record for Japanese Car - MotorTrend
- A $2.5M Sale is More than a Record for the 2000GT - IMSA
- 1967 Toyota 2000GT Base Value - Hagerty Valuation Tools
- Goertz Myths Will Never Die - Japanese Nostalgic Car
- Kindred spirits: Toyota GR Supra and Toyota 2000GT - Toyota UK Magazine