DTM-Super GT Birgə Yarışı Niyə Qısa Davam Etmişdi?

2019-cu ilin noyabr ayının son həftəsonunda Fuji Speedwaydə tarixi bir səhnə vardı: DTM-in alman tur avtomobilləri okean o tayından gəlib Super GT-nin GT500 nəhəngləri ilə eyni pistdə, eyni yarışda qarşılaşırdı. İllər boyunca davam edən ortaq qayda işlərinin məhsulu olan bu "xəyal yarışı" həm pərəstişkarlar, həm də iki seriyanın rəhbərləri üçün böyük ümid daşıyırdı. Amma bir mənada o həftəsonu həm başlanğıc, həm də vida idi. Bəs DTM ilə Super GT-nin ortaq yarışı niyə tək bir tədbirlə qaldı və Class 1 adlanan bu ittifaq niyə dağıldı? Cavab tək bir səbəbə deyil; texnologiya, pul və bürokratiyanın iç-içə keçdiyi bir hekayəyə əsaslanır.
Class 1 Fikri Haradan Çıxdı?
Hekayə əslində 2019-cu ildən çox-çox əvvəl başlayır. 2014-cü ilin əvvəlində DTM ilə Super GT rəhbərlikləri texniki qaydaları birləşdirmək üçün əməkdaşlıq sazişi imzaladı. Fikir sadə idi, amma cəsur idi: iki qitədəki iki böyük tur avtomobil çempionatı eyni avtomobil arxitekturasından istifadə etsəydi, həm xərclər azalardı, həm də ortaq yarışlar, hətta ortaq bir gələcək mümkün olardı. Bir növ iki ayrı dil danışan iki komandanın eyni qrammatika kitabını paylaşması kim idi.
Super GT bu yolda sürətli hərəkət etdi. GT500 sinfi 2014-cü ildən bəri 2.0 litrlik, sıralı dört silindrli, tək turboşarjlı və 650 hp-dan yuxarı güc istehsal edən mühərriklərdən istifadə edirdi. DTM isə o zamanlar hələ də böyük V8 mühərrikləri ilə yarışırdı. Ortaq Class 1 texniki qaydaları iyun 2018-də rəsmi olaraq elan edildi; DTM-in 2019-da iki litrlik turbo dört silindrli mühərriklərə keçidi də bu planın bir hissəsi idi. Yəni Almaniya yaponların illərdir istifadə etdiyi formulaya uyğunlaşırdı.
Diqqət Çəkən Məqamlar
- Ortaq yarış 22-24 noyabr 2019-da Fuji Speedwaydə, çempionat xalı olmadan keçirildi.
- DTM tərəfini 3 Audi + 3 BMW təşkil etdi; Aston Martin xərc səbəbi ilə gəlmədi.
- Hər iki yarışı GT500 pilotları qazandı: Nick Cassidy və Narain Karthikeyan.
- Class 1 mühərrikləri 610-650 hp aralığında güc istehsal edirdi.
- İttifaq maliyyə maneələri və Audi-nin DTM-dən çəkilməsi ilə çöxdü.
Fujidə Nələr Oldu: Dream Race-in İki Günü

Tədbirin rəsmi adı 45. illik kutlaması çərçivəsində təşkil olunan Super GT x DTM Dream Race idi və 22-24 noyabr 2019-da Fuji Speedwaydə keçirildi. Çempionat xalı yox idi; amma prestij müharibəsi tam gaz idi. Proqram iki yarışdan ibarət idi və hər biri 55 dəqiqə artı 1 tur davam edirdi.
DTM heyəti Yaponiyaya altı avtomobil ilə getdi: üç Audi, üç BMW. Aston Martin-in R-Motorsport komandası xərc və inkişaf problemləri səbəbi ilə Vantage-larını heç vaxt göndərmədi; hatta komanda qısa müddət sonra, 2020 mövsümü əvvəlində DTM-dən tamamilə çəkildi. Bu ilk ipucu idi: ittifaqın ən zəif həlqəsi əvvəldən bəlli idi.
Nəticələr: GT500 Ev Sahibliyini Buraxmadı
İlk yarışı TOM'S komandasından Nick Cassidy qazandı; qazanan həm də pole position sahibi idi. İkinci yarış daha da rəngarəng keçdi: sıralamalarda ən sürətli turu Daisuke Nakajima atmışdı, amma şassi dəyişikliyi səbəbi ilə beş sıra grid cəzası yediyi üçün pole position Loïc Duval-a keçdi. Yarışı isə Nakajima Racing-dən Narain Karthikeyan qazandı. Yəni iki yarışı da, ev sahibi GT500 pilotları aldı; Almaniyadan gələn Dream Race-ə köçürülən DTM cəbhəsi podiumun zirvəsini görə bilmədi.
Eyni Qaydalar Kitabı, Fərqli Avtomobillər
Bəs ortaq qaydalar qoyularkən problem nə idi? İttifaqın ən kritik qırılma nöqtəsi məhz bura idi. Super GT-nin GT500 sinifi o dövrdə "Class 1 Alpha" adlı texniki paketdən istifadə edirdi və bu paket, DTM-nin qaydalarında olmayan elementləri ehtiva edirdi: DTM-də qadağan olan lastik müharibəsi, orta mövqeli mühərrik yerləşməsi kimi fərqlər işin içinə girirdi. Həmçinin GT500 avtomobilləri DTM avtomobillərindən təxminən 100 kg daha ağır idi.
Qısacası iki seriya eyni kitabı oxuduğunu düşünürdü, amma fərqli bölmələrdən. Təsəvvür edin: bir tərəfdə yüngül və aqressiv downforce yönümlü Alman maşınları, digər tərəfdə bir az daha ağır, amma gücü 650 hp-dən yuxarı olan Yaponiya nəhəngləri. Bu mənzərədə bərabər yarış həqiqətən mümkün idi?
| Xüsusiyyət | DTM Class 1 (Audi/BMW) | Super GT GT500 |
|---|---|---|
| Mühərrik | 2.0 L sıra 4 silindr turbo | 2.0 L sıra 4 silindr turbo |
| Güc | 610 hp-dən yuxarı (+30 hp boost) | 650 hp-dən yuxarı |
| Moment | İstehsalçı tərəfindən açıqlanmadı | İstehsalçı tərəfindən açıqlanmadı |
| Çəki fərqi | Referans | Təxminən 100 kg daha ağır |
| Lastik müharibəsi | Qadağan | Sərbəst |
| Mühərrikin yeri | Ön | Orta mövqe mümkün idi |
Balance of Performance Ümidi və Gerçəyi
Bu fərqləri bərabərləşdirmək üçün gündəmə gələn mexanizm, idman avtomobil yarışlarında tanınan Balance of Performance, yəni performans tarazlığı oldu. Fikir, fərqli avtomobillərin çəki və güc kimi tənzimləmələrlə bir-birinə yaxınlaşdırılması idi; DTM rəhbəri Gerhard Berger daxil olmaqla bir çox isim Fuji ortaq yarışında bu metodun istifadə oluna biləcəyini gündəmə gətirdi. Amma BoP panzehir deyil, sarğı kimidir: struktur fərqləri bağlamır, yalnız yarış günü üçün müvəqqəti bir tarazlık qurur. Daimi bir ittifaq isə əsasən eyni avtomobili, eyni maliyyə strukturunu və eyni qaydaları tələb edirdi. Məhz tam o anda işlər çətinləşdi.
Pul Danışdı: İttifaqın Gerçək Qiyməti
Audi-nin motorsport rəhbəri Dieter Gass, Fuji-dən sonra ittifaqın tam potensialına çata bilməməsinin əsas səbəbinin maliyyə maneələri olduğunu açıq şəkildə bildirdi. Bu boş bir cümlə deyildi. DTM-nin tarixən çox yüksək maliyyələrlə mübarizə apardığı, xaricə açılma cəhdlərinin də istənilən nəticəni vermədiyi məlum idi. Class 1 keçidi, mühərriki təməldən yenidən inkişaf etdirmək demək idi: Audi-nin 2.0 litrlik TFSI mühərriki 610 hp-dən yuxarı güç verir, sürücülər qısa müddətə 30 hp-lik əlavə boost istifadə edə bilirdi; BMW-nin F82 DTM avtomobili də eyni formulda idi, karbon-keramika əyləclər və pushrod suspensiyası ilə təchiz edilmişdi. Bunlar təsiredici mühəndislik möcüzələri idi, amma ucuz deyildi.
Üstəlik Fuji Dream Race, orijinal GT500 avtomobillərinin istifadə olunduğu son yarış oldu. Super GT 2020-də DTM ilə ortaq hazırlanan texniki qaydalara uyğun yeni Class 1 avtomobillərinə keçirdi; yəni Yaponiya tərəfi plana sadiq idi. Amma qitəni fırtına gözləyirdi.
Tokio Görüşü və Çöküş
Sonunu gətirən hadisələr zənciri dramatik idi. Tokioda keçirilən kritik görüş gərginlik içində başa çatdı və əməkdaşlık masası dağıldı; Alman nümayəndə heyətinin görüşdən ayrıldığı bildirildi. Bundan sonra gələn zərbə Audinin DTM-dən fabrika olaraq çəkilməsi oldu. Super GT cəbhəsindən gələn qiymətləndirməyə görə ittifaq faktiki olaraq bu çəkilmə ilə məhkum edildi; Audi artıq gedərkən Class 1 əsasında bir çempionat ayaqda qala bilməzdi.
Alternativ hekayələr də yox deyil: maliyyə maneələrinin daha əsas səbəb olduğu fikri ilə Tokiodakı gərgin görüş hekayəsi yan-yana durur. Amma nəticədə hamısı eyni qapıya çıxır: qarşılıqlı etimad və ortaq büdcə olmadan, texniki uyğunluq tək başına ittifaqı daşıya bilmirdi. Bu iki seri arasındakı strateji ayrılığın adı rəqabət deyil, tam mənasında bir yol ayrımı idi.
DTM ilə Super GT Niyə Tam Birləşmədi? Qısa Cavab
Sual aydın cavab haqq edir: DTM ilə Super GT tam birləşmədi, çünki iki seriyanın avtomobilləri strukturlaşma etibarilə fərqli idi (şin müharibəsi, mühərrikin yeri, təxminən 100 kqlıq çəki fərqi), bərabərləşdirmə Balance of Performance ilə ancaq yarış gününə xüsusi həll oluna bilirdi, xərclər hər iki tərəf üçün dözülməz hala gəlirdi və Audinin DTM-dən çəkilməsi ortaq gələcək planını faktiki olaraq bitirdi. Fujidəki tək ortaq yarış bu masanın ən gözəl, amma ən qısa etirafı oldu.
Yollar Ayrıldıqdan Sonra: Kim Haraya Getdi?
Qırılma sonrası iki seri iki fərqli istiqamətə yollandı. DTM, 2021-dən etibarən FIA GT3 əsaslı bir formata keçdi; bahalı prototip tur avtomobilləri əvəzinə, satılan avtomobillərin yarış versiyaları və müştəri komandaları seriyanın onurğa sütunu oldu. Super GT isə öz yolunda irəlilədi: GT500, Class 1 texniki əsasında qalmaqda davam edərkən seriya; performans tarazlığı, sürət məhdudlaşdırma, şinlər və karbon neytral yanacaq ilə fren diski və balata tədqiqatları kimi öz gündəmindəki mövzularga fokuslandı. Yaponiya öz ekosistemini qorumağı seçdi, Almaniya isə sağ qalmaq üçün bazasını genişləndirmək məcburiyyətində idi.
İronik olan budur: Class 1 layihəsi texniki olaraq uğurlu idi. İki seri həqiqətən eyni mühərrik formulasına, bənzər güc səviyyələrinə və ortaq bir memarlığa çatmışdı. Fujidə altı Alman avtomobili Yaponiyaya gedə bildi, iki yarış qarışıqlıq içində keçirilə bildi. Amma yarış mühəndisliyi bir ittifaqı başlada bilər; bütöv struktur, büdcə və uzunmüddətli niyyət olmadan davam etdirə bilməz. Dream Race-in qısa ömrü, tam məhz bu dərsin meydana əks olunmuş halıdır.
Mənbələr
- 2019 Super GT x DTM Dream Race
- Showdown at Fuji: The dream becomes a reality - DTM
- Class 1 Touring Cars
- Super GT, DTM Formally Announce Class 1 Technical Regulations
- Audi: Financial hurdles stopped DTM, Super GT Class One tie-up
- DTM collaboration with Super GT collapses
- Super GT eyes Asian expansion as DTM tie-up flounders
- Super GT texniki qaydaları
- Audi yeni 2.0 litrlik turbo DTM mühərrikini təqdim etdi