Araç Terkin İşlemi Nedir, Nasıl Yapılır?

Otomobil sahipliğinin son perdesi çoğu kimse için sandığı kadar düz bir çizgi değildir. Aracı satıyorsanız işiniz nettir: notere gidilir, devir yapılır, yeni sahibe ruhsat verilir. Ama araç hurdaya ayrılacaksa, yurtdışına kalıcı olarak çıkacaksa ya da artık hiç kullanılmayacaksa masada bambaşka bir işlem vardır: terkin. Bu kelime, aracın trafik sicilindeki kaydının tamamen silinmesi demektir ve ne zaman yapılacağı, nasıl yapılacağı, hatta geciktirmenin cezası bile mevzuatla düzenlenmiştir. Yanlış işlem yapılırsa geri dönüşü olmayan sonuçlar doğabilir; bu yüzden terkin ile satış devri arasındaki farkı bilmek, işin yarısıdır.
Bu rehberde terkinin ne demek olduğunu, hangi durumlarda başvurulması gerektiğini, tescil kuruluşlarındaki adımları, istenen belgeleri ve işlem sonrasında trafik sigortası ile Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV) yükümlülüğünde ne değiştiğini adım adım ele alıyoruz.
Araç Terkini Ne Demektir, Hangi Durumlarda Gerekir?
Terkin, sözlük anlamıyla kayıt silmedir; araç dünyasında ise aracın trafik tescil sicilinden çıkarılmasıdır. Kayıt silindiğinde plaka iptal edilir, araç artık trafiğe çıkmaz hale gelir ve vergi ile sigorta yükümlülükleri belirli kurallara göre sona erer. Terkin tek bir gerekçeye bağlı değildir; başlıca üç durumda gündeme gelir.
- Hurdaya ayırma: Aracın fiziken veya idari olarak kullanımdan çıkarılması ve kaydın kalıcı olarak silinmesi.
- Trafikten çekme: Aracı bir süre kullanmamak için tescil kaydının geçici olarak kapatılması; istenildiğinde kayıt yeniden açılabilir.
- Yurtdışı çıkış ve gümrüğe terk: Aracın kalıcı olarak ülke dışına çıkarılması veya gümrüğe terk edilmesi.
Burada sık yapılan bir karışıklığı ayırmak gerekir: hurda teşviki ile hurdaya ayırma aynı şey değildir. Hurdaya ayırma, teşvik olsun ya da olmasın her zaman yapılabilen bir tescil işlemidir; teşvik ise ancak kanunla tanımlandığında ve belirli sürelerle geçerli olan bir vergi avantajıdır.
Öne Çıkanlar
- Araç hurda durumuna geldiğinde tescilin silinmesi için başvuru süresi 1 aydır; 2026 itibarıyla ihlal cezası 2.719 TLdir.
- Hurdaya çıkarılmış araçla yola çıkan sürücüye 2026'da 46.000 TL ceza kesilir ve aracın mülkiyeti kamuya geçer.
- Trafikten çekme geçicidir ve geri döndürülebilir; hurdaya ayırma kalıcıdır, hurda kaydı silinen araç yeniden tescil edilemez.
- Kayıt yılın ikinci yarısında silinse dahi o yılın MTV'si ödenir; yükümlülük takip eden yıldan itibaren biter.
- Hurda belgesi düzenlenip araç teslim edildikten sonra işlem, fikir değişikliğiyle geri alınamaz.
Hurdaya Ayırma İşlemi Adım Adım Nasıl Yapılır?

Hurdaya ayırma, Araçların Satış, Devir ve Tescil Hizmetlerinin Yürütülmesi Hakkında Yönetmelik'in 44. maddesinde düzenlenmiştir. İşlem noterde veya trafik tescil kuruluşlarında yapılır; araç bu işlem için muayeneye tabi tutulmaz. Uzun yıllar Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin hurdaya çıkarma maddesine atıf yapan içerikler dolaşımda olsa da o hüküm 4 Kasım 2025 tarihli Resmî Gazete ile yürürlükten kaldırılmıştır; doğru referans artık Tescil Yönetmeliği'dir.
1. Borç ve Şerh Kontrolü
İşlemin ön şartı temiz bir kayıttır. MTV, gecikme faizi, vergi cezası, trafik idari para cezası ve geçiş ücreti borcu olmamalı; ayrıca araç üzerinde haciz, rehin veya tedbir şerhi bulunmamalıdır. Borç varken hurdaya ayırma yapılamaz; önce borcun kapatılması gerekir. Vergi dairesinden ilişik kesme belgesi ve haciz-rehin-tedbir şerhi yokluğu belgesi ibraz edilir.
2. Lisanslı Tesise Teslim ve Bertaraf Formu
M1 ve N1 kategorisi araçlar ile belirli üç tekerlekli araçlar için araç, Ömrünü Tamamlamış Araçlar (ÖTA) Yönetmeliği kapsamındaki lisanslı tesise teslim edilir. Tesisten bedelsiz olarak düzenlenen Araç Kayıttan Düşme ve Bertaraf Formu dört nüsha halinde düzenlenir. Bu form ile işlem sonunda alınan, üzerine Hurdaya Çıkarılmıştır şerhi işlenmiş tescil belgesi iki ayrı evraktır ve sık sık birbirine karıştırılır.
3. Başvuru, Plakanın İadesi ve Şerh
Bertaraf formu ve tescil belgesiyle noter veya tescil kuruluşuna başvurulur; işlem başvuru tarihi itibarıyla geçerlidir. Plaka geri alınarak iptal edilir, tescil belgesine hurdaya çıkarıldığı şerhi işlenir. Bilgiler elektronik ortamda Gelir İdaresi Başkanlığına; elektronik iletişim mümkün değilse en geç 15 iş günü içinde yazılı olarak vergi dairesine bildirilir.
Trafikten Çekme ile Hurdaya Ayırma Arasındaki Fark
Tescil Yönetmeliği'nin 43. maddesinde düzenlenen trafikten çekme, hurdaya ayırmanın gölgesinde kalan ama pratikte en çok karıştırılan işlemdir. Çekmede tescil kaydı geçici olarak kapatılır; araç istenildiğinde yeniden trafiğe çıkarılabilir. Hurdaya ayırmada ise kayıt kalıcı olarak silinir, plaka iptal edilir ve araç bir daha tescil edilemez.
Başka farklar da vardır: trafikten çekmede bertaraf formu aranmaz, bunun yerine aracın bildirilen adreste bulundurulacağına dair taahhüt alınır. Her iki işlemde de MTV, trafik cezası ve geçiş ücreti borcu bulunmamalıdır. Çekilen aracın bilgileri yine elektronik ortamda vergi dairesine bildirilir.
Burada 2026'da önemli bir yenilik devreye girdi: 12 Şubat 2026 tarihli 7574 sayılı Kanunla Karayolları Trafik Kanunu'nun 21. maddesine eklenen hükme göre trafikten çekilmiş araç karayoluna çıkarsa tescil kaydı çekme tarihi itibarıyla, yani geriye dönük olarak yeniden açılır ve MTV yükümlülüğü geçmişe etkili şekilde canlanır. Kısacası aracı çekip trafiğe sokmadan yürütmek, vergi açısından sessiz kalmayı garanti etmez.
Yurtdışına Çıkışta ve Gümrüğe Terkte Ne Yapılır?
Yabancı plakalı bir taşıtı ülkede bırakıp çıkmak isteyenler için iki seçenek vardır: taşıtı en yakın gümrük idaresine teslim etmek ya da gümrükçe öngörülen işlemleri tamamlamak. Yolcu beraberi getirilen taşıtlarda süre uzatma başvurularında, tanınan sürenin bitiminden itibaren 30 gün içinde gümrük idaresine başvurarak yurtdışına çıkarma, devir veya terk işlemlerinden biri yapılmalıdır.
Aracın tamamen gümrüğe terki dilekçeyle mümkündür; bu durumda doğmuş vergi ve cezaların ödenmesi gerekir. Kendi aracıyla sınır kapısından çıkacaklar için ise yurtdışı araç çıkış beyannamesi sınır kapısında doldurulur; yeşil kart ücreti 47,25 €, çıkış harcı 1.250 TL düzeyindedir.
Terkin Sonrası Trafik Sigortası ve MTV Ne Olur?
İşlem bitti diye masabaşı yükümlülükler anında bitmez; her birinin kendi kuralı vardır.
Trafik Sigortasının İptali ve Prim İadesi
Hurdaya ayırma ya da trafikten çekme belgesiyle sigorta şirketine başvurulduğunda trafik sigortası poliçesi iptal edilir ve kalan süreye düşen prim gün esasına göre iade edilir. Poliçe yaptırıldıktan bir gün sonra bile iptal mümkündür; ancak iptalde belirli oranda kesinti yapılabilir ve iade tutarı poliçe türüne, iptal nedenine, kalan süreye ve şartlara bağlıdır; her durumda iade alınacağı garanti değildir. Satışta ise tablo farklıdır: trafik sigortası satış tarihinde kendiliğinden sona erer, kalan günlerin primi gün esasına göre iade edilir.
MTV Yükümlülüğü Ne Zaman Biter?
Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu'nun 8. maddesine göre kayıt yılın ilk altı ayında silinmişse mükellefiyet ikinci altı aylık dönemin başından, ikinci altı ayda silinmişse takip eden yılın başından itibaren sona erer. Yani yılın ikinci yarısında hurdaya ayrılan araç için o yılın MTV'si yine de ödenir. 2026 için MTV birinci taksit ödeme dönemi 1 Ocak'ta başladı ve son gün 2 Şubat 2026 idi; 2026 tutarlarına yüzde 18,95 oranında artış uygulandı.
Geri Dönüş Var mı, Cezalar Ne?
Hurda işleminin çerçevesini net çizgiler belirler. Bertaraf formu düzenlenip araç teslim edildiyse kayıt yeniden açılamaz; usulüne uygun yapılan işlemin fikir değişikliğiyle geri alınması mümkün değildir. Yalnızca usulsüz ya da hatalı yapılan işlem, yönetmeliğin 44/9 fıkrası uyarınca geri alınabilir. Trafikten çekme işleminde ise kayıt kapatılmış olsa bile geri dönüş kapısı açıktır; yeniden trafiğe çıkarılma durumunda tescil kuruluşu kaydın yapıldığını vergi dairesine bildirir.
Yaptırımlar ağır olduğundan süreyi ve usulü ciddiye almak gerekir. Araç hurda durumuna geldiğinde tescilin silinmesi için 1 ay içinde başvuru zorunludur; bu yükümlülüğün ihlaline 2026'da 2.719 TL (peşin ödemede 2.039,25 TL) ceza uygulanır. Daha vahimi, hurdaya çıkarılmış bir araçla karayoluna çıkan sürücüye 2026'da 46.000 TL idari para cezası kesilir; araç trafikten men edilir, mülki amir el koyar ve aracın mülkiyeti kamuya geçer. Tescil belgesi veya plakası olmadan yola çıkmaya ilişkin ceza da 46 bin TL seviyesine yükseltilmiştir.
Hurdaya ayrılan aracın parçaları ise çöpe gitmez: Hurdaya Çıkarılmıştır şerhli tescil belgesi hurda satışlarında sahiplik belgesi olarak kullanılır ve kullanılabilir motor ile parçalar başka araçlarda kullanılıp kayıtlarına işlenebilir. Hurda araç bedeline dair resmî bir tarife yoktur; fiyat hurda metal piyasasına göre serbestçe oluşur. Ayrıca 2021'de yürürlüğe giren bir düzenlemeyle, hasar nedeniyle trafikten çekme ya da hurdaya çıkarma görmüş araçların değer kaybı tazminatı trafik sigortası teminatının dışında tutulur; bu araçları ikinci el piyasasında değerlendirirken bunu bilmek gerekir.
Terkin mi, Satış Devri mi? Doğru İşlemi Seçmek
Kısaca ve net bir cevap vermek gerekirse: terkin, aracın trafik sicilindeki kaydının silinmesidir ve mülkiyet devri değildir; satış devrinde ise mülkiyet başka bir kişiye geçer ve kayıt yeni sahibi adına devam eder. Aracınızı birine satıyorsanız yapacağınız işlem noter devridir; aracı artık hiç kimse kullanmayacaksa, hurdaya ayrılacaksa ya da kalıcı olarak trafiğe kapatılacaksa yapılacak işlem terkin ya da trafikten çekmedir.
Bu iki işlemin karıştırılması yalnızca kağıt üzerinde bir sorun değildir. Satış yerine yanlışlıkla hurdaya ayırma yapılmışsa ve bertaraf formu düzenlenmişse geri dönüş pratik olarak yoktur; değeri olan bir araç, satılabilecekken hurda yığınına dönüşmüş olur. Tersine, satıldığı halde devri yapılmayan araç, eski sahibinin adında kaldığı için MTV ve ceza tebligatları da eski sahibe gelmeye devam eder. Hangi durumda hangi işlemin yapılacağına başlamadan önce karar vermek, bu rehberde anlatılan her adımdan önce gelir.
Kaynaklar
- Hurda Teşvik Yasası Son Durum: Çıktı mı, Şartları Ne?
- Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV) ve Trafik İdari Para Cezaları
- GİB Özelgesi: Trafikten Çekilen Araçların Yeniden Tescili
- Trafik Güvenliğine Yönelik Kanuni Düzenleme
- Getirdiğiniz Taşıtı Türkiye'de Bırakıp Yurt Dışına Çıkabilir misiniz?
- Aracı Hurdaya Ayırdım, Trafik Sigortası İptali
- Hurda Belgesi Nasıl Alınır?
- MTV Hesaplama ve Ödeme 2026