Təkərə Azot Qoşmaq Həqiqətən Fərq Yaradırmı?

Bu Səhifəni Paylaşın
Xeyr, adi sürücü üçün azotla şişirilmiş təkər, doğru təzyiqdə saxlanan adi havalı təkərlə müqayisədə əhəmiyyətli bir fərq yaratmir. Azot təzyiqin itirilməsini bir az yavaşıdir, lakin illik fərq təxminən 1,3 psi kimi kiçik bir səviyyədə qalır; təkərlərini ayda bir yoxlayan sürücü bu üstünlüyü təkcə bir nasos seansı ilə asanlıqla geridə qoyur. Azotun həqiqi mənada məntiqli olduğu sahələr ağır yük maşınları, filolar və pist istifadəsidir.
Əsas məqamlar
- Atmosfer havası artıq təxminən %78 azot ehtiva edir.
- Azotla şişirmənin təzyiq üstünlüyü bir ildə yalnız 1,3 psi ətrafındadır.
- Temperatur həssaslığı hava ilə eynidir: təxminən hər 5,5°C üçün 1 psi dəyişmə.
- Yalanma müqaviməti və yanacaq sərfiyyatına birbaşa təsiri az və ya heç yoxdur.
- Təkər başına maya dəyəri 20 dollara qədər çıxa bilər; hava isə çox yerdə pulsuzdur.
Marketinq Söyləməsi ilə Fizikanın Kəsişdiyi Nöqtə
Azotla təkər şişirmə fikri avtomobillərdən çox əvvəl təyyarələrdə və yarış avtomobillərində qarşımıza çıxdı. Təyyarə təkərlərində, ağır iş maşınlarında və demək olar ki tamamilə yarış avtomobillərində üstünlük verilən qaz olması, bu tətbiqin küçə avtomobillərinə də daşınmasına zəmin hazırladı. Marketinq tərəfi bu keçmişi yaxşı istifadə edir: daha yavaş təzyiq itkisi, daha az aşınma, yanacaq qənaəti, korroziyanın azalması. Hər iddianın arxasında bir az fizika var; problem isə bu fizikanın gündəlik istifadə şəraitində nə qədər əhəmiyyət daşımasıdır.
Əvvəlcə iki əsas faktı masaya qoyaq. Birincisi, soluduğumuz hava artıq təxminən %78 azot ehtiva edir; yəni adi hava ilə azot arasında demək olar ki dördüncü üç hissəsi eyni olan bir qaz söhbətindir. İkincisi, azot molekulları oksigendan daha böyükdür və təkərin daxili astarından daha yavaş sızır. Bu ikinci fakt, azotla şişirmənin ən çox dilə gətirilən üstünlüyünün əsasıdır və doğru bir mülahizədir. Bəs doğru bir fizika faktı, mənalı bir praktik fərq deməkdirmi? Mübahisə ediləcək nöqtə məhz budur.
Təzyiq İtkisi İddiası: Rəqəmlər Nə deyir?

Azot həqiqətən daha yavaş qaçır; burada mübahisə yoxdur. Sual isə budur: nə qədər yavaş və bu fərq həyatınızı dəyişərmi? Müstəqil testlər bu suala aydın cavab verir. Birillik müşahidə müddətində azotla şişirilən təkərlər, hava ilə şişirilənlərə nisbətən yalnız 1,3 psi daha az təzyiq itirib. Bu fərq texniki cəhətdən ölçülə bilən səviyyədədir, lakin praktikada dərhal yoxa çıxır: ayda bir təkər təzyiqini yoxlayan istənilən sürücü, azotun bütün üstünlüyünü təkcə bir dayanmaqla kompensasiya edir.
Daha ətraflı laboratoriya məlumatları da mövcuddur. NHTSA-nın bir tədqiqatı, dəyişən temperatur şəraitində azotla şişirilən təkərlərin təzyiq itirmə sürətinin havalı təkərlərə nisbətən təxminən üçdə iki səviyyəsində qaldığını göstərdi. Clemson Universitetinin bir dissertasiyası isə sızma testlərində təzyiqin havaya nisbətən %35–55, digər şəraitlərdə isə %29–35 daha yaxşı qorunduğunu ölçdü. Bu nisətlər təsirli görünə bilər, amma mütləq fərqin kiçikliyi gözə qaçmamalıdır: artıq az miqdarda itirən bir qazın itkisini bir az daha azaltmaq, böyük bir qazanc deyil.
Həmçinin kritik bir detal var. Təkəriniz deşilərsə, subap sızdıarırsa və yaDiskin)|Təkəriniz deşilərsə, subap sızdıarırsa və yaDiskin
"Azot Temperaturdan Təsirlənmir" İddiası Doğrudurmudur?
Xeyr, təsirlənir. Bu iddia, azot ətrafında dönen ən geniş yayılmış yanlış anlamadır. Azot bir qazdır və bütün qazlar kimi temperaturla genişlənib daralır. Sahnədə yerləşmiş qayda ondan ibarətdir ki, temperatur hər 10°F (təxminən 5,5°C) dəyişdikdə təzyiqin təxminən 1 psi dəyişməsidir və bu qayda azot üçün də keçərlidir. Qış səhərləri idarə panelində yanan təzyiq xəbərdarlığını azota keçərək aradan qaldıra bilməzsiniz.
Azotun temperatur məsələsində tək həqiqi üstünlüyü, dəyişən temperaturlarda təzyiqi havaya nisbətən bir az daha uzun saxlamasıdır. Bu, yuxarıda danılan daha yavaş difuziyanın təbii bir nəticəsidir; qazın temperatura qarşı həssas olmadığı demək deyil. Təkərinə müntəzəm baxan bir sürücü üçün bu əlavə davamlılıq, praktikada çox az şey dəyişir. Düzgün baxım edən sürücünün qazandığı fayda, adı qoyulanda nəzərəalınmaz səviyyədədir.
Aşınma və Yanacaq Sərfiyyatı: Azot Həqiqətən Qənaət Edirmi?
Bu başlıqda cavab qısa və nettir: qaz növünün özünün yuvarlanma müqaviməti üzərində birbaşa təsiri az ya da heç yoxdur. Yanacaq iqtisadiyyatını müəyyən edən şey təkərin düzgün təzyiqdə olmasıdır; hansı qazla şişirildiyi orta bir sürücü üçün ölçüləbilən bir fərq yaratmir. Bir istinad vermək lazımdırsa, dörd təkərdə ümumi 1 psi düşüş yanacaq iqtisadiyyatını təxminən %0,3 azaldır. Bu rəqəm azotun deyil, təzyiq baxımının əhəmiyyətini göstərir.
İnternet forumlarında dolaşan iddialar da burada toxunulmağa layiqdir. "%3,3 daha yaxşı yanacaq sərfiyyatı" və ya "%25 daha uzun təkər ömrü" kimi rəqəmlər forum səviyyəsində dolaşır; heç bir etibarlı korporativ test bu böyüklükdə bir fərqi təsdiqləməmişdir. Təcrübəli bir mühasibin xəbərdarlığı kimi düşünün: özündən şübhəli dərəcədə yaxşı görünen bir rəqəm, adətən təsdiqlənməmiş bir rəqəmdir.
Azotun layiq olduğu tək texniki artı, quru bir qaz olmasıdır. İçində nəm olmadığı üçün daxili təkər və kap korroziyasını azalda bilər. Bu, xüsusilə polcələnmiş disklərdə və uzun ömürlü ticari istifadədə dəyər daşıyan bir üstünlükdür; gündəlik sərnişin avtomobilində isə həlledici bir amil deyil.
"Doldur Bir Daha Vaxt İtirmə" Tələsi
Azot alan sürücülərin bir qismi, baxım tələbinin də alındığını sanır. Yanlış. Azotla şişirilmiş təkərlər baxımsız deyil; müntəzəm təzyiq yoxlaması, kəsik və şişkinlik müayinəsi, diş dərinliyi izləməsi eynilə davam edir. Qaz növü, təkər baxımının heç bir addımını aradan qaldırmır.
İki praktiki mövzu daha var. Birincisi, azot və hava təhlükəsiz qarışdırıla bilər; kimyəvi reaksiya sözbə söz deyil. Yolda təzyiq düşsə, gördüyünüz ilk kompresdən havanı əlavə etməkdən çəkinməyin. Bunun yeganə qiyməti, azotun nisbətinin və dolayısı ilə faydasının seyrəlməsidir. İkincisi, azot təzyiq sensorlarına, yəni TPMS sisteminə təsir etmir; sistem hər iki qaz ilə eyni şəkildə işləyir.
Azotun Məntiqli Olduğu Hallar
Bu yazı boyu azota ehtiyatla baxdıq, lakin hər şeyi rədd etmək də haqsızlıq olardı. Üç istifadə sahəsində azot real dəyər yaradır:
- Yük maşını və flot əməliyyatları: Onlarla təkərin ideal təzyiqdə saxlanması lazım olanda, daha yavaş difuziya daha az manual yoxlama və daha proqnozlaşdırıla bilən maliyyə deməkdir. Flot miqyasında kiçik fərqlər toplanaraq əhəmiyyətli hala gəlir; bəzi operatorlar yanma riskinin azaldığını və rot xərclərinin düşdüyünü bildirir.
- Pist və yarış istifadəsi: Azot daha stabil təkər temperaturu təmin edə bilər; lakin bu üstünlük yalnız təkərlər yüzdə yüzə yaxın purjelenəndə əldə edilir. Gündəlik avtomobillərdə purje nöqtəsi olmadığından bu fayda küçədə texniki olaraq mümkün deyil.
- Çətin kommersiya şərtləri: Korroziyanın azalması və daha uzun müddətli təzyiq davamlılığı, ağır yük maşınlarında işə yarayır.
Əvvəllər yalnız pistlərdə və anbarlarda gördüyümüz bu tətbiq, indi dilerlərin standart əlavə paketlərindən birinə çevrildi. Keçidin sürətli olmasının səbəbi performans deyil, marjdır; buna baxışınız satış masasının hansı tərəfində oturduğunuza görə dəyişir. Müstəqil testlərin kiçik fərqləri göstərdiyi bir mühitdə, azot satan servis bloqlarının optimizmi ilə korporativ test məlumatları arasındakı uyğunsuzluq təəccüblü deyil.
Xərc Tərəfi: 20 Dollar Bir Kompresə Qarşı
Praktiki tənliyin son ayağı puldur. Hava ucuzdur və hər yerdədir; bir çox bölgədə stansiyalardakı hava kompresi heç bir haqq almır. Azot isə təkər başına 20 dollara qədər xərc çıxara bilər, dörd təkərdə hesabı siz edin. İlk doldurma əlavə olaraq uzun və bahalı bir proses ola bilər; sonrasında isə yolda azot tapmaq asan deyil, hava kompresi hər künc başındadır.
Bu mənzərədə adi bir istifadəçi üçün ticarət açıq şəkildə azotun əleyhinə işləyir: ödədiyiniz pulun qarşılığı, aylıq yoxlama vərdişi ilə onsuz da sahibi olacağınız bir təzyiq davamlılığıdır.
Tez-tez Verilən Suallar
Azotlu təkərə hava əlavə edə bilərəmmi?
Bəli, tamamilə təhlükəsizdir; qazlar bir-birinə qarışır, reaksiya olmur. Tək nəticə, azotun nisbətinin düşməsi və üstünlüyün azalmasıdır.
Azot yanacaq sərfiyyatını azaldırmı?
Doğru təzyiq azaldır; qaz növünün özünün bu mövzudakı fərqi minimaldır. Azot, doğru təzyiqi qorumağın bir yolu ola bilər, amma birbaşa yanacaq qənaəti vasitəsi deyil.
Azot TPMS işığını söndürürmü?
Xeyr. Təzyiq sensorları azotdan təsirlənmir, lakin temperaturdan qaynaqlanan təzyiq dəyişiklikləri azotlu təkərdə də xəbərdarlıq yarada bilər.
Gündəlik istifadəçi üçün dəyərli dir?
Etibarlı müstəqil testlərin gəldiyi nəticəyə görə xeyr. Ayda bir təzyiq yoxlaması, azotun təqdim etdiyi üstünlüyün tamamını artıqlaması ilə ödəyir.
Nəticə: Təzyiq Yoxlaması Azotun Yerini Tutmur, Azot da Təzyiqinkini
Bu yazı boyu tək bir cümlə, azot müzakirəsinin özünü daşıyır: doğru təzyiq hər şeydən əvvəldir və heç bir qaz onun yerini tutmur. Azot, təzyiq yoxlamanın alternativi deyil, ən çoxu zəif bir tamamlayıcısıdır. Otuz illik təcrübənin verdiyi xülasə: təkərlərindən bir şey gözləyən sürücünün pompaların yanından keçərkən ölçmə apardığını görmək, azot doldurulması almasından qat-qat qiymətlidir.
Mənbələr
- Avtomobil təkərlərinizdə azotdan istifadə etməlisiniz?
- Avtomobil təkərlərini azotla şişirmək haqqında ən populyar 4 mif və faktlar
- Təkərlərimdə azotdan istifadə etməliyəm?
- Şişirmədə azot səviyyəsinin dəyişməsinin təsirləri - NHTSA 2009 Tədqiqatı
- Azot doldurulmasının təkərin yuvarlanma müqavimətinə təsiri - Clemson Universiteti dissertasiyası, 2007
- Təkərlərdə azot vs hava: Hansı daha yaxşıdır?
- Təkərlərdə azot vs hava: Hansı avtomobiliniz üçün daha yaxşıdır?
- Azotla doldurulmuş təkərlər maya dəyərəmi?
- Azotla doldurulmuş təkərlər yanacaq səmərəliliyini artırır?
- Azot yük avtomobili təkərlərinə fayda verir
- Azotun faydaları