Daha geniş təkərlər həqiqətən daha yaxşıdır? Enin artıqları və əskiklikləri

Daha geniş təkər hər şəraitdə daha yaxşı deyil; quru zəmində və yüksək sürətdə yol tutuşunu, əyləci və sabitliyi artırır, amma yanacaq sərfiyyatını və səsi qaldırır, komfortu azalda bilər və xüsusilə boş və sulanmış qar üzərində dar təkərə nisbətən daha pis nəticə verir. Doğru enlik, avtomobilin istehsalçı təsdiqli ölçüləri ilə sürmə şəraitlərinizin kəsişdiyi nöqtədə tapılır. Yəni sual enliyin özü deyil, enliyi nə üçün istədiyinizdir.

Enlik Əslində Nə İşə Yarayır? Fizikanın Dediyi

Təkərin işi, avtomobilin ağırlığını yolun səthinə ötürməkdir; bunu təmas yaması dediyimiz, təkərin asfalta toxunan o kiçik çəpik düzbucaqlı vasitəsilə edir. Enlik artdıqca bu təmas sahəsi böyüyür və təkər yükü daha geniş zəminə paylayır. Nəticə, quru asfaltoverində açıq şəkildə daha çox çəkişmə, döngədə daha yaxşı sükan cavabı və yüksək sürətdə daha etibarlı bir hiss.

Əyləc də eyni məntiqi izləyir: təmas sahəsi böyüdükcə dayanma məsafəsi qısalaya bilər və güc ötürülməsi, sürətlənmə tərəfində də özünü göstərir. Performans avtomobillərinin ultra yüksək performans, yəni UHP təkərlərlə təchiz edilməsinin arxasındakı məntiq budur; ağır yük altındakı avtomobillər üçün də enlik eyni səbəbdən üstünlük verilir.

Yalnız burada bir incəlik var. Klassik sürtünmə nəzəriyyəsinə görə sürtünmə qüvvəsi təmas səthinin böyüklüyündən asılı deyil; geniş təkərin nə üçün yenə də daha çox tutduğu illərdir müzakirə olunur. Kobud xülasə: təkər kauçuku adi bir sürtünmə materialı deyil, yapışma və deformasiya kimi mexanizmlər işə düşür və tərkiblə temperatur sabit saxlanıldıqda daha böyük təmas sahəsi həqiqətən daha çox tutuş deməkdir. Amma bir də praktik şərt var: avtomobilin asqısı bu əlavə tutuşu istifadə edə biləcək vəziyyətdə olmalıdır. Yorğun və ya iqtisadi dizaynlı bir asqı, geniş təkərin təqdim etdiyi üstünlüyün bir hissəsini faydasız buraxa bilər.

Hesabı Pozan Xərclər: Yanacaq, Səs və Komfort

Enliyin qiyməti seziləcək dərəcədə cibdə görünür. Daha geniş təmas yaması daha yüksək yuvarlanma müqaviməti deməkdir; mühərrik bu müqaviməti üstələmək üçün daha çox yanacaq yandırır. Təxmini bir müqayisə vermək lazımdırsa, yuvarlanma müqavimətindəki %40 səviyyəsində bir fərq, sərfiyyatda %6 ətrafında bir sapmaya çevrilə bilir. Eyni ölçüdə belə fərqli bir modelə keçid, bəzi istifadəçi təcrübələrində 1-2 MPG itki yarada bilir; təkər ağırlaşdıqca bu yük effekti daha da qabarıq olur. Şəhərdaxili istifadədə sərfiyyat fərqi, uzun yol qət edən biri üçün hiss olunan bir maddədir.

İkinci xərc səs-küydür. Böyük təmas sahəsi və diş naxışı, salon içərisinə daha çox titrəyiş dağıdır; geniş təkər, dar təkərə görə ölçülə bilən şəkildə daha çox səs-küy ilə işləyir. Üçüncüsü komfordur və burada mənzərə maraqlılaşır: doğru disk-uyğunlaşması ilə qabarlı zəmində geniş təkər əlavə komfor verə bilər, amma genişliklə yanaşı ölçü böyütməsi də müşahidə olunursa yan daha nazik olur, zərbələr şassiyə daha qabarıq çatır və sürüş sərtləşir. Uzun illər əvvəl diskler kiçik, yanlar qalın idi; indi isə 19-20 düymlük diskler ailə avtomobillərinə sirayət edir. Estetika qazanan tərəf, bəlkə onurğa.

Qar Üzərində Dar mı Geniş mi? Mif və Həqiqət

Qar təkəri mövzusu, bu yazının mərkəzindəki yanılmanın ən aydın göründüyü yerdir. Tez-tez edilən səhv, geniş təkərin hər şəhərdə daha yaxşı olması fərziyyəsini qışa da daşımaqdır. Əslində boş qar və sulu qarda dar təkərin üstünlüyü var: ağırlığı kiçik bir sahəyə topladığı üçün səth təzyiqi yüksək olur, təkər qarın üzərindən zəminə enir və qabağında yığılan qar materialını itələdiyi üçün su qalxması riski daşımır. Geniş təkər isə qar üzərində kürək vəzifəsi görür, materialı qabağında sürüyür və hidroplaninqə dəvət çıxarır.

Yenə də mənzərə tamamilə tək rəngli deyil. Sərt, sıxılmış qar səthlərində geniş təkər daha çox yapışma verə bilər; dərin, yaş qar içində batmağın qarşısını almaq istəyən arazi istifadəsi üçün üzüş qabiliyyəti olan geniş təkərlər də müdafiə olunur. Buz üzərində isə müəyyənedici olan təmas təzyiqidir, yəni burada dar təkər yenidən öndədir. Müstəqil təkər testlərindəki tapıntılar da bu ikili mənzərəni təsdiqləyir: qar və buzda genişlik fərq yaratmır və ya az yaradır; əsl fərq quru və yaş asfaltda ortaya çıxır. Qış təkəri seçimində genişlikdən çox tərkib və diş dizaynı müəyyənedicidir, və mövsüm keçidində gündəlik temperatur 7°C altına düşdükdə 7 gün ərzində qış təkərinə keçmək hələ də işləyən praktik bir ölçüdür.

Doğru Ölçünü Necə Tapırsınız? Təsdiqlənmiş Ölçülər və +Sizing

Əvvəlcə bunu dəqiqləşdirək: geniş və dar anlayışı nisbidir. Kompakt bir avtomobil üçün geniş sayılan ölçü, ağır bir SUV üçün dar ola bilər. Öz avtomobiliniz üçün təhlükəsiz sahəni müəyyən edən şey, istehsalçının homologasiya prosesində müəyyənləşdirdiyi təsdiqlənmiş ölçü siyahısıdır; Avropada və dünyanın böyük hissəsində avtomobillər adətən 2–4 istehsalçı təsdiqli təkər ölçüsü ilə təchiz olunur. Bu siyahını sürücü tərəfindəki təkər etiketində, istifadəçi təlimatında, bəzi avtomobillərdə bardaşlıq cəciyi və ya yanacaq qapağının içindəki ikinci etiketdə tapırsınız. Yük indeksi, sürət sinifi və tövsiyə olunan təzyiq də eyni yerdə yazılır. Ölçü kodunun ilk rəqəmi millimetr cinsindən təkər genişliyidir; məsələn, P225/70R16 91S kodundakı 225, təkərin genişliyidir.

+Sizing Nə Vaxt Məntiqlidir?

Ölçü artırılması, yəni plus-sizing, daha geniş və daha aşağı profilli təkəri ümumi diametri saxlamaqla quraşdırma təcrübəsidir. Geniş qəbul edilən meyar %3 qaydasıdır: yeni kombinasiyanın ümumi diametri orijinal ölçünü üç faizdən çox aşmamalıdır. Qaydaya əməl olunursa sükan hündürlüyü, kilometr sayğacı və sürət göstəricisi əsasən olduğu kimi qalır; plus-one və plus-two səviyyələri dönüş performansını və sükan hissini həqiqətən yaxşılaşdıra bilər. Zavod təkərindən maksimum 20 mm genişlənməni təhlükəsiz sayan fikirlər də var. Amma ölçü dəyişdirərkən yoxlama siyahısı uzundur:

• Yük indeksi və sürət sinifi orijinal dəyərin altına düşməməlidir.
• Ümumi diametr qorunmalıdır; əks halda sürət göstəricisi və odometr səhv göstərir.
• Cəkmə ilə qolış arasındakı boşluq kifayət qədər olmalı, asqı ilə təmas riski aradan qaldırılmalıdır.
• Disk-təkər uyğunluğu düzgün olmalıdır; yanlış en uyğunsuzluğu qeyri-bərabər aşınma yaradır.
• Aşkar ölçü sapmaları ABS və ESC kimi sistemlərin təkər sürəti məlumatını poza bilər; zolaq izləmə və toqquşmanın qarşısını alma sistemləri yenidən kalibrləmə tələb edə bilər.

Bunu da əlavə etmək lazımdır: müasir avtomobillərin təhlükəsizlik avadanlığı zavod ölçüsünə görə tənzimlənib. Ölçü ilə oynamaq sistemlərin hesablama əsasını dəyişir; buna görə də təsdiqlənmiş siyahıdakı ölçülər siyahıdan kənar cəlbedici seçimlərdən hər zaman üstündür.

Enli mi Darmı? Müqayisə Cədvəli

Qərar Sizindir: Öz Avtomobiliniz Üçün Doğru Eni Seçmək

Otuz ildən çox bir müddət boyu bu peşənin içində qaldım; enli təkər modasının ilk dalğasını da yaşadım, bugünkü disk şişkinliyini də izləyirəm. Dəyişməyən yeganə şey, sualın cavabının kataloqda deyil, istifadə ssenarisində gizli olmasındadır. Şəhərdaxili ağırlıqlı, iqtisadi və səssiz istifadə istəyən üçün təsdiqlənmiş dar ölçü adətən daha doğrudur; bir çox sərnişin avtomobilində dar ölçünün daha tarazlı hiss olunduğu da təcrübə ilə sübutdur. Quru zəmin performansı, əyləc məsafəsi və möhkəm sükan istəyən üçünsə təsdiqlənmiş siyahının enli uçu və ya qaydalara uyğun bir plus-sizing addımı mənalıdır.

Qarlı bir bölgədə yaşayırsinizsə, qış dəstəsini en baxımından mümkün qədər dar seçin; qış təkərində əsas məsələ tərkibdir, en deyil. Və hansı ölçünü seçsəniz seçin, təkər etiketindəki yük indeksi, sürət sinifi və təzyiq tövsiyələrinə sadiq qalın; enişliyin qazandırdığı hər üstünlük, bu əsas parametrlər pozulduqda buxarlanır. Enli təkər daha yaxşıdır? Quru asfaltda bəli, qum kimi qarda xeyr, fakturada da yəqin ki, xeyr. Cavabı avtomobilinizin qapı dirəyindəki etiket, sizin iqliminiz və sağ ayağınız birlikdə verir.

Mənbələr

• Wide tires vs. narrow tires: A comparison guide
• Wide or narrow tires? Here's how your choice will affect driving
• Skinny vs Wide Tires! Versus!
• Do wider tyres give you more grip? Different tyre widths tested
• The Ultimate Wheel and Tire Plus Sizing Guide
• What is the 3% Rule for Tires?
• Can You Put Bigger Tires on Your Vehicle?
• How to Read & Determine Tire Size for Your Vehicle
• Does Tire Size Affect Fuel Economy
• Do Wider Tires Improve Grip? The Real-World Tradeoffs