Eksik Sigorta Ne Demek? Kaskoda Değer Tespiti Neden Önemli?

Sigorta ve Muayene
Yazar: Mustafa Odabaşı
Oluşturma: 21 Ekim 2026

Primden kazanılan küçük tutar, eksik sigortada hasar anında tazminattan büyük bir oranda geri alınır.

Bu Sayfayı Paylaşın

Eksik sigorta, kasko poliçenizde yazılı sigorta bedelinin aracınızın hasar tarihindeki gerçek değerinin altında kalmasıdır; bu durumda sigorta şirketi ödeyeceği tazminatı, poliçe bedelinin gerçek değere oranıyla aynı ölçüde düşürür. Yani aracınızın gerçek değeri 1.000.000 TL iken poliçede 800.000 TL yazıyorsa, hasarınız ne kadar büyük olursa olsun ödemenin beşte biri kesilir. Kısacası eksik sigorta, primde görünen küçük tasarrufun hasar anında büyük zarara dönüşmesidir.

Öne Çıkanlar

Ödeme formülü basittir: Sigorta bedeli bölü gerçek değer, çarpı hasar tutarı, muafiyet düşülür.
Kasko değerleri Türkiye Sigorta Birliği listesinden; 15 model yılına kadar olan araçlar için sorgulanabilir.
Poliçede rayiç bedelin altında bir değer yazması, hasar anında orantılı kesinti yapılmasının doğrudan nedenidir.
Değer kaybı, kaskonun kural olarak karşılamadığı bir kalemdir; poliçeye ek teminat olarak alınabilir.

Eksik Sigorta Ne Demek, Hasar Ödemesini Nasıl Etkiler?

Eksik sigortanın bedelini çoğu sürücü hasar günü öğrenir: sigortacı, üstlendiği değer kadarını öder, kalanını değil.

Otuz yılı aşkın süredir bu sektörü içeriden izleyen biri olarak söyleyeyim: eksik sigorta, sürücülerin büyük bölümünün ancak hasar anında fark ettiği bir durumdur. Poliçe yenilenirken kimsenin aklına gelmez; ekspertiz raporu tutanağında ödeme eksik görüldüğünde anlaşılır. Oysa mantık baştan bellidir. Sigortacı, güvence altına alınan değerin tamamını değil bir kısmını üstlenmiştir ve zararın yalnızca o kısmı oranında sorumluluk taşır.

Somut bir örnekle gidelim. Aracın piyasadaki gerçek değeri 1.000.000 TL, poliçedeki sigorta bedeli 800.000 TL olsun. Aracınızda 100.000 TL'lik hasar çıkar. Sigorta şirketi bu hasarın tamamını değil, 800.000 / 1.000.000 = %80 oranını uygular; yani 80.000 TL öder. Kalan 20.000 TL, poliçeyi düşük değerle yaptırdığınız için cebinizden çıkar. Hasar aracı ne kadar büyük oranda etkilerse kesinti de o kadar ağırlaşır; tam hasara yakın bir durumda bu fark taşınması zor bir maliyet hâline gelir.

Aynı mantığın tersi de geçerlidir ve buna aşkın sigorta denir: sigorta bedelinin gerçek değerin üzerinde yazılması. Burada prim gereksiz yere yüksek olur, fakat ödeme yine aracın gerçek değeriyle sınırlı kalır. Yani fazladan ödenen prim hasar anında bir karşılık bulmaz; dengeli nokta her zaman gerçek değerdir.

Tazminat hesabı nasıl yapılır?

Eksik sigortada net tazminat şu formülle bulunur: (Sigorta Bedeli / Gerçek Değer) × Hasar − Muafiyet. Poliçede muafiyet varsa bu tutar önce ödemeden düşülür, orantı sonra uygulanır. Ayrıca ödenecek miktar, kazadaki kusur durumuna ve poliçenin teminat kapsamına da bağlıdır; asli kusurlu bir sürücü bile kasko poliçesi kapsam ve limitleri dahilinde ödeme alabilir, ancak orantı kesintisi her hâlde geçerlidir.

Kasko Değeri Neye Göre Belirlenir?

Kasko değeri, bir aracın sigortacılık işlemlerinde esas alınabilecek yaklaşık değerini gösteren referans bedeldir; günlük dilde rayiç bedel de denir. Poliçe bu değer üzerinden fiyatlanır ve ödenecek tazminatın üst sınırını belirler. Türkiye'de bu değer, ağırlıkla Türkiye Sigorta Birliği'nin kasko değer listesinden alınır. Liste, 15 model yılına kadar olan araçları kapsar; sıfır araçların fiyatları yetkili distribütörlerin KDV ve ÖTV dahil ilan ettiği fiyatlara dayanır. 2026 listesi, büyük sigorta şirketlerinin hesaplama araçlarında zaten güncel olarak kullanılıyor.

Listenin bilinmesi gereken bir sınırlaması var: kilometre, hasar geçmişi ve kozmetik durum kırılımı içermez. Aynı model yılındaki ikinci el araçların tamamı için tek bir ortalama değer verir. Bu nedenle düşük kilometreli, bakımlı bir araç listedeki ortalamanın biraz üzerinde gerçek bir değere sahip olabilir. Sorgulama için aracın markası, üretim yılı ve model bilgisi yeterlidir.

TSB listesi mi, rayiç değer mi?

Liste genel bir çerçeve verir; rayiç değer ise araca özgü kriterleri hesaba katabilir. Değer tespitinde araç yaşı, kilometresi, donanım düzeyi, genel kondisyonu ve benzer araçların güncel satış fiyatları değerlendirilir. Hasar görmüş veya pert durumundaki araçlarda poliçede rayiç bedelin esas alınması daha doğru sonuç verir. Poliçe yenileme döneminde bağımsız bir ekspertiz raporu almak da doğru değeri bulmanın pratik yoludur. Sigorta şirketlerinin kasko değerini eskiden olduğu gibi bir önceki poliçeden devralmak yerine artık güncel rayiç bedellere göre belirlemeye başlaması, bu işi biraz da olsa kolaylaştırdı.

Aracın Yıllık Değer Kaybı Poliçeyi Nasıl Etkiler?

Buradaki en yaygın hata şudur: sürücü, üç yıl önce yazıldığı gibi kalan poliçeyi aynı bedelle yeniler. Oysa araç her yıl değer kaybeder ve bir süre sonra poliçedeki bedel ya gerçek değerin üstüne taşar ya da - daha sık görüldüğü gibi - altında kalır. Üstünde kalması gereksiz prim ödemek, altında kalması ise eksik sigorta demektir. İki taraf da istenen sonuç değildir.

Asıl dikkat edilmesi gereken ayrı nokta, değer kaybı kavramının kendisidir. Kaza sonrası onarılan bir aracın satış fiyatı, kazasız eşine göre düşer; buna araç değer kaybı denir. Kasko bu kalemi kural olarak karşılamaz, çünkü onarımın doğurduğu birincil bir masraf değildir. Poliçede değer kaybı teminatı ayrıca yer alıyorsa, kazadan doğan değer kaybı sigorta şirketinden talep edilebilir; teminat poliçede yoksa çoğunlukla ek teminat olarak satın alınabilir. Hukuk uygulamasına göre kusurlu araç sahibi dahi, poliçesinde bu teminat varsa kendi kaskosundan değer kaybı talep edebiliyor; kusursuz tarafın talebi ise karşı tarafın kusuru oranında karşılanır. Kazadaki birincil ödeyici, kusurlu tarafın zorunlu mali sorumluluk sigortasıdır. Unutulmaması gereken süre: değer kaybı talebi kazadan itibaren 2 yıl içinde yapılmalıdır. Talep için sigorta şirketine yazılı dilekçe verilir, eksper atanır; eksper atanmamış dosyalarda atama EKSİST üzerinden sıralı yapılır.

Eksik Sigortadan Nasıl Kaçınılır?

Bazı araç sahipleri primleri düşürmek için aracın değerini bilerek düşük bildirir. Poliçe gerçekten ucuza gelir; ama bu, yangın tüpünü boş bırakıp duvara asmaya benzer. Hasar geldiğinde orantılı kesinti, kısa vadeli tasarrufun çok katını geri alır. Bu tuzağın içine düşmemek için izlenecek yol belli:

Poliçe yenilemeden önce aracın güncel kasko değerini, güncel model yılı listesi üzerinden sorgulayın.
Aracın kilometresini, donanımını ve kondisyonunu göz önünde bulundurun; gerekirse bağımsız ekspertiz raporu alın.
Poliçedeki sigorta bedelini bu gerçek değerle karşılaştırın; fark varsa bedeli güncellettirin.
Prim farkı sizi rahatsız ediyorsa muafiyetli kasko gibi seçenekleri değerlendirin; değeri düşürmek yerine riski paylaşmak çok daha öngörülebilir bir yoldur.
Çalınma, ağır hasar veya tam hasar gibi durumların ne şekilde karşılanacağını poliçe metninden kontrol edin; bu senaryolarda aracın güncel değeri doğrudan belirleyicidir.

Kısacası eksik sigortadan korunmanın tek yolu, poliçedeki bedelin aracın gerçek değeriyle uyumlu tutulmasıdır. Uygun bedelle yapılan kasko, hasar anında tam ödeme alınmasının ön şartıdır.

Kasko mu, Trafik Sigortası mı: Hangisi Neyi Karşılar?

Eksik sigorta tartışması, iki sigorta türinin sınırını karıştıran sürücülerde daha da büyüyor. Trafik sigortası Türkiye'de zorunludur ve karşı tarafın zararını öder; kendi aracınızın hasarını değil. Kasko ise isteğe bağlıdır ve kendi aracınızı güvence altına alır. Kazada kusursuz olan ya da en az %25 haklılık payı bulunan taraf, karşı tarafın sigorta şirketinden tazminat talep edebilir. Kusur oranı, kaza raporu, görgü tanığı ifadeleri, güvenlik kamerası kayıtları ve trafik kurallarına uyum değerlendirilerek belirlenir; asli ve tali kusur oranlarının toplamı %100'e ulaşır.

Özellik	Trafik Sigortası	Kasko
Zorunluluk	Zorunlu	İsteğe bağlı
Neyi öder	Karşı tarafın zararını	Kendi aracınızın hasarını
Değer belirleme	Teminat limitleri üzerinden	Kasko değeri / rayiç bedel üzerinden
Eksik sigorta riski	Uygulanmaz	Bedel gerçek değerin altındaysa orantılı kesinti yapılır

Karşı tarafın sigortası yoksa kusurlu sürücüye veya araç sahibine doğrudan başvurulabilir; bedeni zararlar için Güvence Hesabı bir yol sunar, ancak araç hasarları hesap kapsamında değildir. Bu tablo, kendi aracını güvenceye almanın yalnızca kaskoyla mümkün olduğunu da açıkça gösteriyor - ve kaskoda korumanın gücü, poliçedeki bedelin gerçekçi olmasına bağlı.

Sık Sorulan Sorular

Hasar anında tazminatımdan neden kesinti yapıldı?

En olası neden budur: poliçedeki sigorta bedeli, aracın hasar tarihindeki gerçek değerinin altında kaldıysa ödeme, bedelin değere oranı kadar düşürülür. Poliçenizi ve güncel kasko değerini karşılaştırmanız yeterlidir.

Kasko değer kaybını öder mi?

Kural olarak ödemez. Ancak poliçenizde değer kaybı ek teminatı yer alıyorsa, kazadan doğan değer kaybı sigorta şirketinizden talep edilebilir; kusurlu sürücü dahi kendi poliçesinde bu teminat varsa talep edebiliyor.

Prim taksitini ödemediğim hâlde hasar ödenir mi?

Ödenmeyebilir. Prim taksitinin ödenmemesi nedeniyle hasar bedelinin ödenmemesi üzerine yargı kararları bulunuyor; poliçeyi yalnızca değeri açısından değil, ödeme düzeni açısından da takip etmek gerekir.

Son Söz: Ucuz Poliçe, Pahalı Ders Olabilir

Eskiden sigortacılar, kasko değerini önceki poliçeden aynen devrederdi; bugün güncel rayiç bedellere dönülmüş olması, en azından değer tarafında sistemin doğru çalıştığını gösteriyor. Kalan kısım sürücünün sorumluluğunda: her yenileme döneminde poliçedeki bedeli aracın gerçek değeriyle karşılaştırın. Beş dakikalık bir kontrol, hasar anında binlerce liralık kesintiyle karşılaşmanın önüne geçer. Bu meslekte gördüğüm en pahalı tasarruflar, hep primden kırılan onlarca liraydı.