MotoGP'de Sıralama Turları ve Q1-Q2 Sistemi Nasıl İşler?

MotoGP
Yazar: Lütfi Mete Odabaşı
Oluşturma: 21 Ekim 2026

MotoGP'de 15 dakikalık iki sıralama oturumu, hem Sprint hem de Pazar yarısının tüm ızgarasını tek kararla belirler.

Bu Sayfayı Paylaşın

MotoGP'de sıralama turları, Cumartesi sabahı koşulan ve her ikisi de 15 dakika süren iki oturumdan oluşur: Q1 ve Q2. Cuma Practice'inde ilk 10'a giren pilotlar doğrudan Q2'ye çıkar; diğerleri Q1'de yarışır ve Q1'in en hızlı iki pilotu Q2'ye yükselir. Q2'nun sonunda en hızlı isim pole pozisyonunu alır ve hem Sprint hem de Pazar yarışının ızgarası bu sonuçla belirlenir.

Öne Çıkanlar

Sıralama iki 15 dakikalık oturumdan oluşur: Q1 ve Q2
Cuma Practice'inde ilk 10 doğrudan Q2'ye yükselir
Q1'in sadece en hızlı 2 pilotu Q2'ye çıkabilir
2024'te tüm yarışları ilk üç sıradan başlayanlar kazandı
Pilotlara Grand Prix başına 22 slick lastik tahsis edilir

Hafta Sonu Akışı: Sıralama Öncesi Ne Oluyor?

Bir MotoGP hafta sonunu bir sınav haftası gibi düşünebilirsin. Cuma sabahı FP1 ile başlıyorsun - 45 dakika boyunca pilotlar pisti tanıyor, kurulum deniyorlar. Ama dikkat: FP1'in sıralamaya hiçbir etkisi yok. Bu oturum tamamen bir ısınma, bir deneme sınavı.

Asıl kritik an Cuma öğleden sonra gelen 60 dakikalık Practice oturumu. Çünkü bu seans zamanlı ve burada ilk 10'a girmeyi başaran pilotlar Cumartesi sabahı doğrudan Q2'ye yükseliyor. Yani haftanın gerçek ilk elemesi aslında Cumartesi değil, Cuma! Buradaki her onda birlik fark, seni sıralamanın yeni turuna taşıyor ya da bir tur daha elemeye sokuyor.

Cumartesi sabahı önce 30 dakikalık FP2 koşuluyor. Ardından Q1 ve Q2 gelir; ikisi de 15'şer dakika. Bu oturumların sonunda hem Cumartesi öğleden sonraki Sprint'in hem de Pazar GP'sinin başlangıç ızgarası kesinleşiyor. Sprint 2023'te takvime girdiğinden beri sıralama tek yarışı değil, iki yarışı birden belirlediği için önemi bir kat daha arttı. Günün ardından Pazar sabahı kısa bir ısınma turu ve büyük yarış geliyor.

Q1 Nasıl İşler ve Kim Nereden Başlar?

Q1, Cuma Practice'inde ilk 10'a giremeyen pilotların son şansı. Burada en hızlı turu atan iki pilot Q2'ye çıkma hakkı kazanıyor - geri kalan herkes dışarıda kalıyor. Kural acımasız: Q1'de üçüncü olan pilot 13. sıradan, dördüncü olan 14. sıradan başlıyor; diğerleri 15. pozisyondan aşağıya doğru diziliyor.

Q2'ye çıkan iki isim de 12 pilotluk final kadrosuna katılıyor. Q2'nun sonunda en hızlı pilot pole pozisyonunu alıyor, ikinci ve üçüncü isim ön sırayı tamamlıyor; kalan dokuz pilot 4 ile 12 arasındaki pozisyonları dolduruyor. İşte bu yüzden Q1, hafta sonunun en az anlatılan ama en heyecanlı 15 dakikalarından biri. Şampiyona liderleri dahil büyük isimler kötü bir Cuma geçirdilerse Q1'e düşebiliyorlar ve oradan çıkmak hiç kolay değil.

Yine de formatın güzel bir yanı var: Cuma'da en yavaş zamanı atan pilot bile teorik olarak pole alabilir. Nasıl mı? Önce Q1'i kazanır, sonra Q2'yi kazanır. Bu feat'i başaran isimler az değil: Luca Marini, Alex Marquez, Fabio Di Giannantonio, Francesco Bagnaia ve Maverick Viñales Q1'den çıkıp pole aldı. Marc Marquez ve Jorge Martín ise bunu iki kez başardı.

%105 Kuralı: Kapının Anahtarı

Sıralamaya katılmanın bir ön şartı var: pilotun FP1, Practice veya FP2'den herhangi birinde, o oturumun en hızlı zamanının %105'ini yapmış olması gerekiyor. Bunu başaramayan pilot ızgaraya çıkamaz; yarış hakemleri onaylarsa ızgaranın en arkasından, yani son sıralama pozisyonunun hemen ardından yarışa başlar. Kaza ya da arıza nedeniyle temsili bir süre koyamayan pilotlar da ızgaranın arkasından başlayabiliyor.

Bu kuralın bir esneklik penceresi de var: %105 barajı, yalnızca sözleşmeli pilotlar için zorlayıcı üst kuvvet (force majeure) durumlarında esnetilebiliyor. Ya da tam tersini düşün: ya hiç antrenman koşulmazsa? Eğer Cuma Practice iptal olursa Cumartesi sabahı seansı, o da olmazsa FP1, Q2'ye kimlerin çıkacağını belirler. Hiçbiri koşulmazsa prosedürü Race Direction karar veriyor.

Bir de zamanlama detayı var: ızgara pozisyonları, Q2 bittikten yaklaşık 10 dakika sonra kesinleşiyor. Bu noktadan sonra sonradan fark edilen ihlaller için itiraz ya da revizyon yapılamıyor. Yani sıralama bittiğinde kader mühürlenmiş oluyor.

Pole Pozisyonu Neden Bu Kadar Değerli?

Şöyle bir sorabilirsin: "Birkaç metre önden başlamak gerçekten bu kadar önemli mi?" Cevap: kesinlikle evet. Motorda yarışın açılışı denen bir şey var: holeshot - yani ilk viraja lider olarak girmek. Ön sıradan başlayan pilot holeshot şansını ciddi artırıyor, ilk turlarda yapması gereken geçiş azalıyor ve bu da enerjiyle lastikte tasarruf demek. Düşünsene, sınavda ilk sıradan başlamak gibi: kimse seni engellemek için elini kaldırmıyor bile.

Rakamlar bunu çarpıcı biçimde doğruluyor. 2024'te MotoGP'deki tüm yarışları, 1-9 arası sıralardan - yani ilk üç sütundan - başlayan pilotlar kazandı. 2023'te ilk 10'un dışından yalnızca 2, 2022'de ise sadece 1 galibiyet geldi. Bir sonraki örnek için 2016'ya kadar geriye gitmen gerekiyor. Kısacası MotoGP'de modern dönemde ön sıradan başlamak, yarışı kazanmanın neredeyse ön koşulu hâline geldi. Sprint'in eklenmesiyle iki yarışın da ızgarasını belirlediği için pole'un değeri daha da arttı - adeta yarım şampiyonluk gibi bir avantaj.

Lastikler, Tow ve Sıralama Taktikleri

Doğru ana yakalanan lastik sıcaklığı ve rakibin arkasındaki tow, sıralama turlarında pole'i belirleyen görünmez iki güçtür.

Sıralama turları, motor sporlarının en keskin zaman baskısı altındaki 15 dakikası. Burada her saniye sayıyor ve strateji, ham hız kadar önemli. Pilotlar Q2'de genellikle en yumuşak slick lastikleri kullanıyor; Michelin, MotoGP'de üç farklı slick spesifikasyonu sunuyor. Lastik tahsisi de gayet net: Grand Prix başına 22 slick (10 ön, 12 arka) ve 13 yağmur lastiği (6 ön, 7 arka). Hem Q1 hem Q2'ye katılan şanslı pilotlara birer ekstra ön ve arka slick veriliyor.

Peki taktik nerede? Üç büyük kalem var. Birincisi, pist sıcaklığı ve tutuş değişimini okuyup hızlı turu doğru ana ayarlamak. İkincisi, en sevdiğim taktik: slipstream yani tow. Rakibinin ya da takım arkadaşının arkasına takılıyorsun; o hava direncini senin yerine siliyor ve düzlükte ekstra hız kazanıyorsun. Aynı zamanda en hızlı çizgi için referans da almış oluyorsun. Bisiklette pelotonun içinde sürmek gibi düşün - öndeki senin için rüzgâr duvarını yıkıyor.

Slipstream'in gücünün somut örneği için Katar 2022'ye bakabiliriz. Jorge Martín, son sektörde mükemmel bir slipstream yakaladı ve pist rekoru kırarak o yılın ilk pole pozisyonunu aldı; Fernandez ile Ogura'yı geçti. Tek bir iyi planlanmış tur, tüm hafta sonunun kaderini değiştirebiliyor.

Tabii riskler de var. Yavaş sürüş - pozisyon ya da pist boşluğu beklemek, tow için takip etmek dahil - grid cezasıyla sonuçlanabiliyor. Track limitlerini aşarsan da sıralamadaki turun iptal ediliyor. Islak zeminde ise tablo değişiyor: pilotlar yağmur lastikleriyle tur atmak zorunda kalıyor. Bir de lastik basıncı tarafı var: 2026 sezonunda ön lastik için minimum basınç 1.8 bar olarak belirlendi; bu değer, yarış mesafesinin %60'ında korunacak şekilde uygulanıyor. Önceki yıllardaki kuraldan memnun olmayan pilotlar için bu, nefes aldırıcı bir değişiklik sayılır.

2027'de Ne Değişecek?

Eğer bu sistemi öğrenmeye çalıştıysan ve "bu kadar kural nasıl akılda kalacak?" diye düşündüysen, iyi haber: sistem sadeleşiyor. 2027'den itibaren Sprint ve GP için ayrı ızgaralar geliyor. Sprint sıralaması, Cuma öğleden sonra koşulacak 15 dakikalık ayrı bir oturumla belirlenecek; GP sıralaması ise Cumartesi günü yapılacak.

Ayrıca Practice sonuçları artık doğrudan Q2'ye geçişi belirlemeyecek. Yeni formatta tüm pilotların katıldığı 15 dakikalık bir GP Q1 koşulacak ve buradaki ilk 12 pilot GP Q2'ye yükselecek. Yani Cuma'daki seans sonuçlarının sıralamayı doğrudan etkilemesi dönemi kapanıyor. Isınma turunun da takvimden çıkarılacağı bu yeni düzende, 850cc motor hacmi, %100 fosil yakıt dışı yakıt ve Pirelli lastikleri gibi büyük teknik değişiklikler de aynı paketin parçası olacak.

Sıkça Sorulan Sorular

Pilotlar sıralamada birbirini neden takip ediyor?

Tamamen bilinçli bir taktik: slipstream, yani tow avantajı. Önündeki aracın arkasında sürmek hava direncini azalttığı için düzlükte daha yüksek hıza ulaşıyorsun. Ayrıca önündeki pilotun frenleme noktaları ve çizgisi, sana en hızlı tur için referans oluşturuyor.

Practice iptal olursa sıralama nasıl belirlenir?

Kademeli bir sistem devreye giriyor: Cuma Practice koşulamazsa Cumartesi sabahı seansı, o da koşulmazsa FP1 sonuçları Q2'ye kimlerin çıkacağını belirliyor. Hiçbiri koşulmazsa kararı Race Direction alıyor.

Pole pozisyonu gerçekten bu kadar önemli mi?

Son yılların tablosu çok net: 2024'te tüm yarışları ilk üç sıradan başlayan pilotlar kazandı; 2023'te ilk 10 dışından sadece 2, 2022'de 1 galibiyet geldi. Önden başlamak holeshot şansını artırıyor ve ilk tur kaosundan uzak kalarak lastik ile enerji tasarrufu sağlıyorsun.

Son Söz: Cumartesi Sabahını Kaçırma

Sıralama turları, televizyonda en az konuşulan ama ızgarada en çok konuşulan 30 dakika. Cuma Practice'inde ilk 10'a girmekle Q1'e düşmek arasındaki fark, haftanın geri kalanının tamamını değiştirebiliyor. Bir dahaki sefere Cumartesi sabahı erken kalkmaya değecek - özellikle favori pilotun Q1'e düşmüşse. Q1'den çıkıp pole alanların listesine bir isim daha eklenecek mi, hep birlikte göreceğiz.