Uzun Yola Çıkmadan Önce Aracınızda Kontrol Edilmesi Gereken 7 Nokta

Yola çıkmadan önce harcanacak 15 dakika, yolun ortasında saatler süren bir çıkmazın en ucuz sigortasıdır.
Yola çıkmadan önce harcanacak 15 dakika, yolun ortasında saatler süren bir çıkmazın en ucuz sigortasıdır.

Bu Sayfayı Paylaşın

Uzun bir yolculuğa çıkmadan önce aracınızda lastik durumu ve yedek lastik, sıvı seviyeleri, fren tepkisi, akü ve elektrik sistemi, silecek ve cam suyu, aydınlatma ile yükün dengeli yerleştirilmesi olmak üzere yedi noktayı kontrol etmeniz gerekir. Bu kontrollerin tamamı, alışık bir el için 15-20 dakika sürer ve yolda kalmanın ya da daha kötüsünün önüne geçer.

Öne Çıkanlar

  • Lastik basıncı en az 3 saat park edilmiş, yani soğuk lastikte ölçülmeli; yedek lastik unutulmamalı.
  • Tüm kontrol turu 15-20 dakika içinde tamamlanabilir.
  • Akü üç yaşından büyükse ya da marş gecikiyorsa yolculuk öncesi test ettirilmeli.
  • Silecekler bir-iki geçişte camı temizlemiyorsa lastik değişimi gündeme gelir.
  • Kırmızı uyarı lambaları yanıyorsa yolculuk, kontrol edilene dek ertelenmeli.

Otuz yılı aşkın bir süredir bu işin içindeyim; yolda kalan araçların çoğunda hikâye aynıdır. Sorun, sorun başladığında değil, yolculuğun başında oradaydı. İnce bir çivi, hafifçe düşmüş bir fren hidroliği, üç yaşını geçmiş bir akü. Bunların hepsi garajın önünde, iki fincan kahve sürecek bir kontrol turunda fark edilirdi. Bu sayfada o turu, uygulanabilir bir sırayla anlatıyorum.

Lastikler: Basınç, Diş Derinliği ve Yedek

Kontrol turunun ilk ve en önemli durağı lastikler. Basıncı her zaman soğuk lastikte ölçün; araç en az üç saat park edilmiş olmalı. Az yoldan gelen lastik ısınır, içindeki hava genleşir ve ölçüm sizi yanıltır. Basınç değerini aracın kullanım kılavuzundan veya kapı içi etiketten alın; lastiğin yanakındaki yazılı değer tekerin taşıyabileceği üst sınırdır, hedeflenen değer değildir. Doğru basınç yakıt verimliliğini artırır ve patlama riskini azaltır. Uzun yol öncesi bu kontrol bir zorunluluk; ayda bir kez de tekrarlamak yerinde olur.

Diş derinliğini tek noktadan değil, her lastiğin iç, orta ve dış bölgesinden kontrol edin. Düzensiz aşınma, balonlaşma, yanak çatlağı, kesik ya da gömülü bir çivi, yolda yaşayacağınız sorunun habercisidir. Asfaltta sürücünün gözünden kaçan balonlaşmayı fark etmek için lastiğin yanına çöküp bir saniye bakmak yeterli.

Ve neredeyse herkesin atladiğı nokta: yedek lastiğin basıncını da kontrol edin. Yedek, bağajın dibinde aylarca hiç kimsenin bakmadığı tek parçadır ve tam ihtiyaç duyulduğu anda inmiş olma ihtimali hiç de düşük değildir. Yolcuğu tam donanımlı bir yedeğe ayıracak beş dakika, yolda saatlerinizi kurtarır.

Sıvı Seviyeleri: Motor Bölmesinde Beş Dakika

Kaputu açın ve sıvıları tek tek gözden geçirin: motor yağı, soğutma sıvısı, fren hidroliği, şanzıman yağı, hidrolik direksiyon yağı ve cam suyu. Çoğunun rezervuarında min ve max çizgileri vardır; seviye bu iki çizgi arasında olmalıdır. Motor yağında çubuğu çekip silin, yeniden batırıp okuyun. Radyatör hortumlarının durumuna ve kayışların gerginliğine de aynı turda bakın; motorda yağ veya soğutma sıvısı sızıntısı izi varsa bunu not edin.

Fren hidroliği özel bir dikkat ister. Seviyesi düşükse ya da rengi koyulaşmışsa bu bir uyarı işaretidir; ancak renk tek başına her şeyi söylemez, hidroliğin nem içeriği de zamanla bozulur. Gözle koyulaşma fark ediyorsanız ya da seviye min çizgisinin altındaysa, yola çıkmadan önce servise danışmak en doğrusu.

Silecekler, Cam Suyu ve Aydınlatma: Görüşün İki Ucu

Uzun yol öncesi lastik basıncını soğuk lastikte ölçmek, yanlış değeri düzeltmenin en basit ve en hayat kurtaran yolu.

Bu ikili birlikte test edilir çünkü ikisi de görünürlükle ilgilidir. Pratik yöntem şu: Cam suyu sıkın ve silecekleri birkaç çevrim çalıştırın. Silecekler bir-iki geçişte camı tamamen temizlemeli. Atlayan, iz bırakan ya da lastiğinde çatlak ve yırtık bulunan silecek, gece yağmurunda farkını acı biçimde gösterir. Cam suyu seviyesinin de dolu olduğundan emin olun; yol tozunda ve böceklerde cam suyu, düşündüğünüzden hızlı tükenir.

Frenler: Pedal Tepkisi Ne Söylüyor?

Fren testi için uzun yola çıkmanıza gerek yok. Yola çıkmadan önce düşük hızda yuvarlanıp sert bir frenleme yapın ve şu üç şeye dikkat edin: Pedal süngerimsi mi geliyor, araç geç mi duruyor, frenleme sırasında direksiyon bir tarafa mi çekiyor? Direksiyon çekmesi, dört teker arasında dengesiz fren basıncına işaret eder. Frenleme sırasında gelen gıcırdayan veya ğğırdayan sesler de balata kalınlığının kontrol edilmesi gerektiğini söyler. Bu belirtilerden herhangi biri varsa yolculuğu erteleyin; fren konusu, kendisiyle pazarlık edilecek bir konu değildir.

Akü ve Elektrik: Üç Yaş Sınırını Bilin

Akü, uzun yolculuk öncesi kontrol edilmeyi hak eden ama çoğu zaman tamamen unutulan parçadır. Kaba kural şu: Akü üç yaşından büyükse, marş normalden yavaşsa ya da farlar marş sırasında belirgin biçimde sönüyorsa, yolculuk öncesi bir akü testi yaptırın. Terminallerde beyazımsı korozyon birikimi varsa temizleyin; kablo ve akü bağlantılarının sağlam olup olmadığına bakın. Elektriksel tuhaflıklar, sönük ışıklar veya marşta gecikme gibi belirtilerden birden fazlası varsa, sorunun aküde değil alternatörde de olabileceğini düşünün; serviste her ikisi birlikte kontrol edilebilir.

Aydınlatma kontrolünde tek başınıza yapabileceğiniz en kolay şey, aracı bir duvar ya da vitrinin önüne koymaktır. Farlar, uzun farlar, stop lambaları, sinyaller ve dörtlü tehlike lambalarını tek tek deneyin; ön ve arkadaki park lambalarını, kornayı da unutmayın. Geçmeyen bir ampul, başlı başına bir tehlike değilse de gece yolculuğunda ve trafiğinizin diğer sürücülerle konuşmasında fark yaratır; beş dakikalık iş için yenileyin.

Yükün Yerleşimi: Ağırlık Dengesi Konforu da Etkiler

Bagajı doldurmak kolaydır; doğru doldurmak işin asıl kısmıdır. Yük yerleşimi literatürü büyük ölçüde römork dünyasından gelir ve oradaki yerleşik prensip şudur: ağır yük öne, aksın önüne konur ve yükün ağırlığının yaklaşık %60'ı önde, %40'ı arkada kalacak şekilde dağıtılır. Bu 60/40 kuralını binek otomobile aynen taşımak mümkün olmasa da ardındaki mantık evrenseldir: Ağır eşyalar öne, mümkün olduğunca aşağıya ve enine dengeli yerleştirilmelidir.

Pratikte yapılacaklar az: Ağır valizleri bağajın öbür ucuna değil, arka koltuk sırtına yakın ve dibe koyun; yükü tek tarafa yığmayın; aracın taşırabileceğinden fazlasını yüklemeyin. Aşırı yük, yalnızca güvenliği değil konforu ve yakıt ekonomisini de etkiler. Yüksek merkezi ağırlığı ise virajdaki davranışı değiştirir; araç, boşken bildiğiniz araç gibi dönmez.

Uyarı Lambaları Yanıyorsa Yolculuk Ertelenmeli mi?

Bu, okuyuculardan en sık gelen sorudur ve dürüst cevabı tek cümleye sığdırmak hatalı olur. Çünkü lambalar arasında derecelendirme farkı vardır. Sıcaklık göstergesi kırmızıya yaklaşıyorsa motor zaten aşırı ısınıyor demektir; yağ, şarj, fren veya ABS uyarıları da aynı gruptadır. Bu lambalar yandığında yolculuk, sorun kontrol edilene dek ertelenmelidir; küçük dediğiniz sorun yolda büyümeye meyillidir.

Marş anında yanan yağ, soğutma, şarj ve ABS lambalarının hemen sönmesi gerekir; sönmezlerse ilgili sistemde bir arıza var demektir. Abs lambasının yanıp sönme davranışına da dikkat edin. Başka bir belirti yoksa ve lamba acil tehlike işaret etmiyorsa eve dönüşte aracı kullanmak genellikle mümkündür; ancak bu, servise gitmeyi geciktirme izni değildir. Uyarı ışıklarını görmeme tavrının sonu, ciddi hasar, maliyetli onarım ve güvenlik riskidir. Birden fazla lamba aynı anda yandıysa zaten karar vermişsiniz demektir: Araç yola çıkmaz.

Son Söz: Yirmi Dakika, Yüzlerce Kilometre Değerinde

Eskiden bu kontrollerin bir kısmını benzin istasyonundaki görevli yapardı; şimdi hepsi bizim işimiz ve açıkçası fena da değil, çünkü kimse aracınızı sizden iyi tanımıyor. Yukarıdaki yedi durak, yola çıkmadan önce 15-20 dakikanızı alır. Bu süreyi düzenli bir alışkanlığa çeviren sürücünün, yolda kalmayla değil yolculuğun tadıyla ilgilenmesi gerekir.

Kaynaklar