Eylülde Trafiğe Kaydı Yapılan Taşıt Sayısı Yıllık Yüzde 18 Geriledi

TÜİK'in motorlu kara taşıtları istatistiklerine göre eylül ayında trafiğe kaydı yapılan taşıt sayısı yıllık bazda yüzde 18 azalarak 161.027ye geriledi. Ağustos ayına kıyasla düşüş yüzde 6,3 olarak ölçüldü. Aynı dönemde trafiğe kayıtlı toplam araç filosu ise 35 milyonu aştı; yani pazarın yeni kayıt tarafı daralırken, yoldaki araç sayısı büyümeye devam ediyor.

Düşüş Hangi Taşıt Türlerinde Yoğunlaştı?

Eylül ayı kayıtlarının içindeki dağılıma bakınca tablo netleşiyor. Yeni kayıtların %45,1ini motosikletler, %40,0ını otomobiller, %10,1ini kamyonetler oluşturdu. Yani eylülde trafiğe çıkan her iki taşıttan birine yakını motosiklet oldu; otomobil artık kayıtların yarısından azını karşılıyor. Bu işin içinde uzun yıllardır olanların iyi bildiği bir gerçek vardır: motosiklet kayıtları ekonomik daralma dönemlerinde görece canlı kalır, çünkü küçük harcamayla ulaşım ihtiyacını karşılayan kitlenin ilk tercihi olur.

Yıllık bazdaki gerileme ise türden türüne farklılaştı. Otomobil kayıtları %19,9, motosiklet kayıtları %18,4 azaldı. En sert düşüş minibüslerde görüldü: %38,2lik gerileme, ticari yolcu taşımacılığı tarafındaki yatırımların ne kadar beklemeye alındığını gösteriyor. Otomobil tarafında ise eylülde bir önceki aya göre de %7,9luk bir daralma var; düşüş hem yıllık hem aylık ölçekte hissediliyor.

Yılın dokuz aylık tablosu da benzer bir resim çiziyor. Ocak-Eylül döneminde toplam kayıt 1.503.161 adede geriledi; bu, yıllık bazda %14,5lik bir daralma demek. Tek ayın rakamı değil, dokuz ayın bileşkesi de aynı yöne işaret ediyor: pazar geçen yılın çok üzerinde bir tempoda ilerlemiyor.

Marka Sıralamasında Kim Önde: Renault Liderliği ve TOGG'un Yükselişi

Eylül ayında trafiğe kaydedilen 64.361 otomobilin marka dağılımında Renault %16,1lik payla açık farkla birinci sırada yer aldı. Aradan sonra TOGG, Hyundai, Volkswagen ve Toyota geldi. Renault'nun zirvedeki konumu şaşırtıcı değil; yılın ilk sekiz aylık satış tablosunda da marka sıralamasının başında 91.388 adetle yine Renault vardı, onu 59.972 ile Volkswagen ve 59.667 ile Fiat izliyordu. Model tarafında da Ocak-Ağustos döneminin lideri 31.643 adetle Renault Clio oldu.

Asıl dikkat çeken nokta ikinci sıra. Aylık kayıt verisinde TOGG'un otomobillerde Renault'nun hemen ardına yerleşmesi, sıralamanın ne kadar değişken hale geldiğini gösteriyor. Geçtiğimiz ağustos ayında satış listesinde Togg T10X zirvede bulunuyordu; yerli otomobilin aylık bazda ilk beşe, hatta ilk ikiye oynayışı, on beş yıl önce hayal bile edilemeyecek bir tablo. Kümülatif sıralamada Renault'nun liderliği şimdilik tartışılmaz, ama ay bazında listenin tepesinde kımıldanma olduğunu not etmek gerekir.

Tescil Rakamı ile Satış Rakamı Neden Farklı?

Okurların en sık yönelttiği sorulardan biri şu: TÜİK verisi eylülde 161.027 kayıttan söz ederken, bayiler üzerinden yapılan sıfır araç satışları neden çok daha düşük? Cevap, iki istatistiğin ölçtüğü şeyin farklı olmasında yatıyor.

• TÜİK, trafik tescil belgesi alan tüm taşıtları sayar; otomobil, motosiklet, kamyonet, minibüs, kamyon, otobüs hepsi bu istatistiktedir.
• Eylül kayıtlarının %45,1ini motosikletler oluşturuyor; buna karşılık bayi satış bülteni motosikleti kapsamaz.
• İkinci el araç devirleri ile ilgili bazı işlemler de tescil istatistiğinin kapsamına girer; satış verisi ise yalnızca sıfır araçla ilgilidir.

Bu çerçevede bakınca iki rakam birbirini doğrulamıyor, ayrı kapıları ölçüyor. Sıfır otomobil ve hafif ticari araç satışlarını izleyen rapora göre eylülde toplam satış 83.469 adede geriledi; yıllık düşüş %24,33, otomobil tarafında ise %27,80. Yılın ilk dokuz ayında otomobil satışları %15,45 daralarak 627.977 adede indi, toplam pazar %13,39 küçüldü. İki veri seti de aynı yöne bakıyor; sadece kapsamları ve dolayısıyla büyüklükleri farklı.

Filo Neden 35 Milyonu Aşarken Yeni Kayıtlar Düştü?

Eylül 2026 sonu itibarıyla trafiğe kayıtlı toplam taşıt sayısı 35.065.235e ulaştı. Geçen yılın aynı ayında bu rakam 33.020.263 idi; yıllık artış %6,2. Filonun %51,7si otomobil. Yıl içinde ilerleyişi izleyenler hatırlayacaktır: nisan sonunda filo 34,2 milyona, mayıs sonunda 34,4 milyona dayanmıştı; 35 milyon eşiği yıl boyunca kademeli olarak aşıldı.

Peki yeni kayıtlar yüzde 18 düşerken filo nasıl büyüyor? İki mekanizma aynı anda çalışıyor. Birincisi, azalan ama sıfır olmayan yeni kayıtlar her ay filoya ekleme yapmaya devam ediyor. İkincisi, ikinci el pazarın hareketi: eylülde 957.197 taşıtın devri yapıldı. Devir işlemi yeni araç doğurmaz, ama trafiğe kayıtlı taşıt olarak sayılmaya devam eden mevcut aracın el değiştirmesini sağlar. Bir dönem boyunca yaklaşık bir milyon adede yakın devrin gerçekleşmesi, ikinci el piyasasının ne kadar canlı olduğunu gösteriyor. Eskiden tescil istatistiğine bakıp pazarın tek boyutlu bir fotoğrafını okurduk; şimdi yeni kayıt, satış ve devir verisini birlikte okumak şart.

Elektrikli ve Hibrit Payı: Yapısal Değişim Arka Planda Sürüyor

Düşen kayıt rakamlarının gölgesinde, pazarın teknik yapısında kalıcı bir kayma sürüyor. Ocak-Eylül döneminde trafiğe kaydedilen otomobillerin %50,4ünü hibrit ve elektrikli modeller oluşturdu. Yani yılın ilk dokuz ayında trafiğe çıkan her iki otomobilden biri artık içten yanmalı motorun tek başına taşıdığı araç değil. Eski alışkanlıklarla pazarı okuyanların sıkça yanıldığı nokta tam da burası: adet bazında daralma yaşanırken tür bazındaki dağılım, yani tüketicinin tercih ettiği teknoloji, hızla değişmeye devam ediyor.

Aylık marka sıralamasında TOGG'un ikinci sıraya yerleşmesi de bu yapısal değişimin bir parçası. Elektrikli modellerin kayıt listesinde bu denli yukarıda görünmesi birkaç yıl önce sıradan bir ay verisi olamazdı.

Daralmanın Arkasında Ne Var?

Sektörün yorumcuları düşüşün kökeni üzerinde ortak bir tekil nedende buluşmuyor. Bir kısım analiz, dış talebin zayıflaması ve Çin ile Avrupa arasındaki rekabet baskısının Türk otomotivini iki yönlü sıkıştırdığı vurgusuyla tabloyu okuyor. Üretim cephesindeki rakamlar bu endişeyi destekliyor: yılın ilk çeyreğinde toplam üretim %7 düşüşle 321.856 adede, ihracat adet bazında %15 gerileyip 215.323e indi; otomobil ihracatındaki düşüş daha da sertti. Sektör kuruluşlarının eylül raporları da ilk sekiz ayda üretim ve satışta gerileme olduğunu teyit ediyor. Jeopolitik gelişmelerin iç pazara etkisi tartışılırken kesin bir nedensellik ileri sürmek zor; net olan şey, daralmanın hem iç talep hem dış talep tarafında aynı anda görülmesidir.

Bayi tarafında beklenti hummalı değil ama düz de değil. Sektör temsilcileri yıl sonuna doğru pazar hedefini 1,2 milyon adede çekmiş durumda; ilk dokuz ayda toplam satış 800 bini aşmış bulunuyor. Hedefe ulaşmak için son çeyreğin geçen yılın aynı dönemine kıyasla toparlanması gerekir; kayıt ve satış verilerinin güncel seyri bunun kolay olmayacağını düşündürüyor.

Sonuç: Daralan Pazar, Büyüyen Filo

Eylül verilerinin özeti kısaca şu: yeni kayıtlar yüzde 18 daraldı, satışlar daha sert geriledi, ama filo 35 milyonu geçti ve ikinci el devirler yaklaşık bir milyonda kaldı. Bu birliktelik, pazarın küçülürken donmadığını; alıcının sıfırdan ikinci ele, otomobilden motosiklete kaydığını ve teknoloji tercihinde elektrikli-hibrit tarafına doğru ilerlediğini gösteriyor. Renault'nun marka liderliğini koruduğu, TOGG'un ise aylık listelerde en üst basamaklara yerleştiği bir tabloda, son çeyreğin yaratacağı ivme 2026 pazarının nerede kapanacağını belirleyecektir.

Kaynaklar

• TÜİK Veri Portalı – Motorlu Kara Taşıtları, Eylül 2026
• ODMD Basın Bülteni, 2 Ekim 2026
• Ekonomi Gazetesi – Eylülde trafiğe kaydedilen araç sayısı 161 bini aştı
• Ekonomi Ankara – Araç satışlarında Eylül'de dikkat çeken düşüş
• DonanımHaber – Türkiye eylülde en çok bu otomobil markalarını tercih etti
• CNN Türk – Trafiğe kayıtlı araç sayısı 35 milyonu aştı
• DW Türkçe – Çin ve Avrupa kıskacı: Türk otomotivinde tehlike büyüyor