GP2'den Formula 2'ye: Serinin Dönüşümü Nasıl Yaşandı?

2025'te Lando Norris'in şampiyonluğuyla GP2'den bugüne bu seriyi yaşayan ilk F1 dünya şampiyonu tarih yazdı.
2025'te Lando Norris'in şampiyonluğuyla GP2'den bugüne bu seriyi yaşayan ilk F1 dünya şampiyonu tarih yazdı.

Bu Sayfayı Paylaşın

GP2, 2017'de FIA Formula 2 Şampiyonası adını alarak yoluna devam etti; yani bugün izlediğimiz F2 aslında 2005'te kurulan, Formula 1'e en yakın basamak olan aynı serinin yeni adı. Bu değişim Liberty Media'nın F1'i satın almasıyla geldi ve motorsporlarının F4'ten F1'e uzanan net merdivenine uyum sağlamak için yapıldı. İşte GP2'den Formula 2'ye uzanan bu dönüşümün tüm hikâyesi.

Öne Çıkanlar

  • GP2, 8 Mart 2017'de FIA Formula 2 Şampiyonası adını aldı.
  • İlk F2 şampiyonu Charles Leclerc oldu: 8 pole, 7 galibiyet, 282 puan.
  • Bir F2 sezonu takım başına yaklaşık 3 milyon dolar maliyet çıkarıyor.
  • 2025'te Lando Norris, F2/GP2 mezunu ilk F1 dünya şampiyonu oldu.
  • 2027'de İstanbul Park F2 takviminde; Türkiye aynı hafta sonu F1, F2 ve F3'e ev sahipliği yapacak.

GP2 Neden Formula 2 Oldu?

Önce kısa bir tarih tazeleyelim. GP2'yi 2005'te Flavio Briatore ve hâlâ serinin yönetim direktörü olan Bruno Michel kurmuştu. Fikir basitti: Takımlar için maliyetleri düşük tutmak, ama pilotlara F1'e girmeden önce gerçek bir hazırlık okulu sunmak. Nitekim seri, F1 pazarına adeta yetenek fabrikası gibi çalıştı. İlk GP2 şampiyonu Nico Rosberg, 2005'teki unvanının hemen ardından 2006'da Williams ile F1'e çıktı. Bu ne demek? Serinin daha ilk sezonunda bile F1'e doğrudan giden bir asansör gibi işlediğini gösteriyor.

Peki isim neden değişti? Cevap iki parçalı. Birincisi, 2017'de Formula One Group'u satın alan Liberty Media, sporu baştan aşağı yeniden yapılandırmaya başlamıştı. İkincisi ve daha önemlisi, FIA'nın uzun süredir aklındaki bir hedef vardı: F4, F3, F2, F1 şeklinde herkesin kolayca okuyabildiği net bir merdiven. GP2 adı bu mantığa uymuyordu; hem "GP" hem "2" kavramları kafa karıştırıcıydı. 8 Mart 2017'de FIA, GP2 Serisi'nin FIA Formula 2 Championship olarak yeniden adlandırılacağını doğruladı ve Dünya Motor Sporları Konseyi 9 Mart'ta Cenevre'deki toplantısında kararı teyit etti.

Formula 1'e giden yolu rasyonelleştirmek, buradaki süremde FIA'nın önemli bir hedefi olmuştur.
Jean Todt, dönemin FIA Başkanı

Şimdi sana bir soru: Araba markası değişince araba da değişir mi? Cevap burada hayır. 2017'de seri, 2011'den beri kullanılan Dallara GP2/11 şasisini ve 2005'ten beri kullanılan Mecachrome V8 motorunu aynen korudu. Yani başta isim değişti, teknik dünya sonradan peyderpey evrildi. Bu ayrımı yapmak, serinin dönüşümünü anlamak için süper önemli.

Araçlar Nasıl Evrildi: GP2/11'den F2 2024'e

Aynı şasi, aynı motor, aynı lastik: F2'de farkı yaratan tek şey direksiyonun arkasındaki eldir.

F2 bir "spec" yani tek marka serisi: Pistteki 22 aracın tamamı Dallara tarafından aynı spesifikasyonda üretiliyor ve hepsi Mecachrome V6 turbo motor kullanıyor. Bu, Formula 1'in aksine mühendislik yarışının değil, pilotluk yarışının ön planda olduğu bir düzen. Tıpkı aynı okulda, aynı kırtasiye setiyle sınava giren öğrenciler gibi: Fark yaratan sadece sınavı çözen el.

Dallara F2 2018 ve halo

2018, teknik açıdan ilk büyük kırılma yılı oldu. O yıl Dallara F2 2018 şasisi tanıtıldı, motor Mecachrome V634'e geçti ve en çarpıcı yenilik olarak halo geldi. Halo, kokpitin üzerindeki o titan kafes; sürücünün kafasının üzerine düşen nesnelerden koruyan yapı. İlginç detay şu: F1 de halo'yu aynı yıl benimsedi. Yani F2, F1'in güvenlik devriminde geride kalmadı, adım attı.

18 inçli jantlar ve F2 2024

2020'de jantlar 13 inçten 18 inç magnezyum alaşımlı jantalara geçti; jant tedarikçisi ise 2005'ten beri değişmeyen OZ Group olarak kaldı. Sonrasında 2024'te Dallara F2 2024 geldi. Bu şasının hedefleri çok netti: Güncel F1 araçlarına daha çok benzemek, ileri güvenlik teknolojileri sunmak ve kadın pilotlar için daha uygun bir kokpit tasarımı sağlamak. Lastik tarafında ise 2017'den beri Pirelli tek tedarikçi: dört slick karışım (mor supersoft, kırmızı soft, sarı medium, beyaz hard) ve tek yağmur lastiği. 2023'te Aramco da serinin resmi yakıt ortağı oldu.

Teknik detaylara biraz daha yaklaşalım, çünkü bunlar aracın karakterini belirliyor: Araç pilotuyla birlikte minimum 755 kg, şanzıman Hewland, kavrama ZF Sachs, depo 125 litrelik FIA Premier FT5 güvenlik deposu ve yarışlarda yakıt ikmali yasak. Yani strateji tamamen lastik yönetimi ve pit stop olmadan pilotun kendi ayakları üzerinde kuruluyor.

Hafta Sonu Formatı: Sprint ve Feature Yarışları Nasıl İşler?

2017'de format şöyleydi: Cumartesi uzun mesafeli Feature Race, Pazar Sprint Race. Sonradan bu düzen değişti ve bugünkü hâline geldi: Cuma günü 45 dakikalık antrenman ve 30 dakikalık sıralama; Cumartesi sprint, Pazar feature. Sprintte en renkli kural, gridin ilk 10'unun tersine çevrilmesi: Pole yapan pilot 10uncu sıradan başlıyor. Böylece Cumartesi günü öne geçmek gerçekten zor ve izlemesi o kadar eğlenceli oluyor. Sprint yaklaşık 120 km veya 45 dakika, feature ise yaklaşık 170 km veya 1 saat sürüyor ve her ikisi de F1 yarışından önce koşuluyor.

Puanlama da iki yarış arasında farklı: Sprintte ilk 8 (10-8-6-5-4-3-2-1), feature'da ilk 10 (25-18-15-12-10-8-6-4-2-1). Pole pozisyonu +2 puan, ilk 10'da bitirenin en hızlı turu +1 puan. Yani bir ayakta alınabilecek maksimum puan 39.

Format, pandeminin ardından da sarsıldı: 2021'de maliyet kesintisi kapsamında her ayakta 3 yarışa geçildi, pist sayısı 12'den 8'e düştü ve takvim F3'ten ayrıldı. 2022'de ise iki yarışlı düzene dönüldü, sprintteki pole ve en hızlı tur puanları azaltıldı; sezon 14 ayakta 28 yarış olarak koşuldu. O yıl Sochi turu da Rusya'nın Ukrayna'yı işgali sonrası takvimden çıkarıldı.

Süper Lisans: F1 Kapısını Açan Puan Sistemi

F1'de yarışabilmek için FIA Süper Lisansı gerekiyor ve bunun için son 3 sezonda en az 40 puan toplaman lazım. F2, bu puanı en hızlı toplanabilen seri. Üstelik F1 etkinliği bünyesindeki hafta sonlarında 100 km serbest antrenman sürüşü yapan pilot, etkinlik başına 1 puan kazanıyor (üst sınır 10 puan). Yani F2'de hem şampiyonluğa oynayıp hem de süper lisans puanını üstüne koyuyorsun; seri bu yüzden F1 merdiveninin son basamağı sayılıyor.

Bu kapıdan geçen isimlerin listesi ise adeta F1'in yakın tarihini anlatıyor: 2018'de Leclerc ve Sirotkin ilk F2 mezunları olarak F1'e çıktı; 2019'da Russell, Norris ve Albon geldi. 2021'de Schumacher, Mazepin ve Tsunoda; 2022'de Zhou; 2023'te Piastri ve Sargeant; 2024'te Lawson, Bearman, Colapinto ve Doohan; 2025'te Bortoleto, Hadjar ve Antonelli takip etti. 2026'da Arvid Lindblad Racing Bulls ile, 2027'de de Rafael Câmara Haas ile F1'de olacak.

Ve işin en tatlı rakamı: 2025'te Lando Norris, F2/GP2 mezunu bir pilotun kazandığı ilk F1 dünya şampiyonluğu oldu. GP2'den doğan seriden çıkan bir ismin zirveye çıkması, serinin kuruluş amacını adeta taçlandırdı.

F3 Hattı: GP3'ten Bugüne Besleme Sistemi

F2'nin hikâyesi tek başına okunmuyor; altında eski GP3'ten dönüşen F3 katmanı var. GP3, 2010'da F1 Grand Prix'lerinin bünyesinde kurulmuştu ve 2018 sonunda kapandı. 13 Mart 2017'de ise GP3 Serisi'nin FIA Formula 3 Avrupa Şampiyonası ile birleşip 2019'dan itibaren FIA Formula 3 Championship olacağı açıklandı. 2019'dan bu yana F3, F2'ye doğrudan besleme serisi olarak F1 desteğinde koşuyor.

Yani bugün genç bir pilot için yol haritası hayal et: Kartingden çıkıp F4'e, oradan F3'e, sonra F2'ye ve hayallerindeki F1 koltuğuna. İsimlerin tamamı aynı mantıkla numaralanmış; artık kimse "GP2 nedir, F2 nedir" diye kafa yormuyor. Bu, rebranding'in belki de en somut başarısı.

Maliyet Gerçeği ve Serinin Zorlu Dengesi

Şimdi madalyonun diğer yüzü: Bir F2 aracının işletme maliyeti sezon başına yaklaşık 3 milyon ABD doları. Ve çoğu durumda bu parayı pilotlar sponsorluklarla ya da aile kaynaklarıyla karşılamak zorunda kalıyor. F1'e giden yolun son basamağının böyle bir finansal yük taşıması, serinin en çok tartışılan sorunu. FIA da farkında: Şasi spesifikasyonunu dondurmak ve pist sayısını azaltmak gibi maliyet kontrolü önlemleri devrede. 2027 aracının mevcut Dallara şasisinin korunmasıyla yenilenecek olması da aynı dengeyi yansıtıyor; önde ve arkadaki kanatlar takip edilebilirliği artırmak ve kirli hava etkisini azaltmak için yeniden tasarlanırken, tamamen yeni bir araç yapmama tercihi bütçeleri koruyor. Mevcut motorun ise 2029'da güncellenmesi planlanıyor.

Sportif tarafta da hassas bir denge var. Seriyle uzun yıllardır özdeşleşen Bruno Michel, şampiyonluğun pist dışında belirlenmesinin "çok üzücü olacağını" söylemişti; bütçenin değil, pilotun konuştuğu bir seri isteniyor. İyi haber şu: 2026 verileri, F1 ve F2 araçları arasındaki farkın ilk hafta sonuna göre 4 saniye azaldığını gösteriyor. Yani F2 pilota F1'e çıkmadan önce gerçekten modern bir aracı yönetme deneyimi sunuyor.

Şampiyonların İzi ve Türkiye'ye Uzanan Hat

GP2 son şampiyonu 2016'da Pierre Gasly idi; ilk F2 şampiyonluğunu ise 2017'de Prema Racing ile Charles Leclerc kazandı: 8 pole, 7 galibiyet ve 282 puanla adeta domine eden bir sezon. Takımlar şampiyonu ise Russian Time oldu. O günden bugüne Leclerc, Russell, De Vries, Schumacher gibi şampiyonların F1 kariyerlerini takip etmek, serinin ne kadar iyi bir vitrin olduğunu görmek için yeterli. En güncel unvan sahibi olarak 2025'te Leonardo Fornaroli pilotlarda, Invicta Racing ise takımlarda şampiyonluğa ulaştı.

Türkiye tarafında da iki güzel haber var. Birincisi, Cem Bölükbaşı 2022'de F2'de yarışan ilk Türk pilot oldu; bu, bizim için gerçek bir kilometre taşı. İkincisi ise daha heyecan verici: 2027 takvimine İstanbul Park eklendi ve 1–3 Ekim 2027'de Türkiye aynı anda F1, F2 ve F3'e ev sahipliği yapacak. Ayrıca takvimde İmola'nın 2025 sonrası yer almaması ve 2026'dan itibaren Madrid'deki Madring'in gelmesi, serinin haritasının da yeniden çizildiğini gösteriyor.

Sonuç olarak GP2'den Formula 2'ye uzanan yol, sadece bir isim değişikliği değil: Netleşen bir merdiven, sürekli güvenlenen tek şasi felsefesi, değişen yarış formatları ve artık dünya şampiyonu da yetiştiren bir yetenek hattı. 2027'de bu seriyi İstanbul Park'ta canlı izleyebilecek olmak? Bence bunu kaçırmamak lazım. Sen F2'den F1'e çıkan hangi pilotun hikâyesini en çok merak ediyorsun?

Kaynaklar