ÖTV Muafiyetli Araçların İkinci Elde Durumu Güçleniyor mu?

Türkiye Otomotiv Sektörü Haberleri
Yazar: Mustafa Odabaşı
Oluşturma: 20 Ekim 2026

2026'ya girerken 64 modele yayılan ÖTV muafiyeti, yüz binlerce liralık vergi farkıyla ikinci elde kendi pazarını yaratmış durumda.

Bu Sayfayı Paylaşın

ÖTV muafiyetli araçların ikinci elde durumu 2026'ya girerken belirgin biçimde güçlendi: 1 Ocak 2026 itibarıyla muafiyetle alınabilecek araçların vergiler dâhil üst fiyatı 2.873.900 TL olarak belirlendi, kapsamdaki model sayısı beş markada 64'e ulaştı ve ÖTV'siz fiyatlar 820.500 TL ile 2.089.240 TL aralığına yayıldı. Standart vergilendirilen benzer modellerle arasındaki yüz binlerce liralık fark, bu araçları ikinci el piyasasında kendi kategorisine sahip bir pazar hâline getiriyor.

Öne Çıkanlar

2.873.900 TL: 1 Ocak 2026'dan itibaren ÖTV muafiyetiyle alınabilecek aracın vergiler dâhil üst sınırı.
%40 yerlilik şartı: Model ve versiyon bazında en az bu orana sahip araçlar kapsam dışında kalmıyor.
Ekim itibarıyla 5 markada 64 ÖTV'siz model listelerde yer alıyor.
Toyota Corolla Dream X-Pack Multidrive S'te normal fiyat 1.950.000 TL, ÖTV'siz 1.083.333 TL.
Muafiyetle alınan araç 10 yıl boyunca ÖTV'siz satılamıyor; yeni araç hakkı da aynı süreye bağlı.

2026'da ÖTV muafiyetiyle hangi araçlar alınabiliyor?

Sistemin mantığı uzun yıllardır değişmedi: engellilik oranı %90 ve üzeri olan bireyler tertibat şartı aranmadan, ehliyet şartı da gözetilmeksizin muafiyet kullanabiliyor. %40–89 arası engellilikte ise özel tertibat, bizzat kullanım ve H sınıfı ehliyet şartları devreye giriyor. Nisan 2026'da yürürlüğe giren düzenlemeyle birlikte ortopedik engelliliği %40'ın üzerinde olup engeli nedeniyle sürücü belgesi alamayan kişiler de istisnadan yararlanabiliyor; bu grupta bizzat kullanım ve tertibat şartı aranmıyor.

ÖTV kaldırıldığında vergi yükü tamamen ortadan kalkmıyor; kalan matrah üzerinden %20 KDV ödeniyor. MTV tarafında ise %90 ve üzeri engelliler tertibat şartı aranmadan muaf, daha düşük oranlarda ise özel tertibatlı araçlarda muafiyet mümkün. Muafiyetle alınan aracın on yıl boyunca ÖTV'siz satılamaması, ilk alımdan itibaren beş yıl dolmadan engelli olmayan birine satılmasında ise muaf tutulan ÖTV'nin beyan edilip ödenmesi gerekiyor. Aracın kaza ya da afet sonucu hurdaya çıkması hâlinde, on yıl dolmadan yeni araç için muafiyet yeniden kullanılabiliyor.

Yerlilik şartı listeyi belirliyor

Kapsamdaki modelleri fiilen belirleyen kriter yerlilik. Aracın model ve versiyon bazında en az %40 yerli katkı oranı taşıması gerekiyor ve bu oran motor, şanzıman ve donanıma göre değişebiliyor. Bu şarttan Togg T10X ve T10F ile Fiat Egea Sedan ve Egea Cross tamamen yararlanırken, Hyundai i20 ve Bayon, Toyota Corolla ile C-HR Hybrid, Renault Clio, Duster ve Megane Sedan'ın uygun versiyonları da listeye giriyor. Renault'un yeni modeli Boreal'in de uygun versiyonları bulunuyor; ancak her versiyonun otomatik olarak uygun olmadığını hatırlamak gerekiyor.

Üst sınırın hesaplanmasında toplam bedel esası geçerli: opsiyonlar dâhil vergiler dâhil satış bedeli limiti tek lira bile aşırsa araç istisna dışı kalıyor ve satışın tamamı normal vergi kurallarına tabi oluyor. Yani muafiyet planlayan bir alıcı için donanım seçimi salt konfor tercihi değil, vergi hesabı.

Ekim tablosu: ÖTV'siz fiyatlar nerede?

ÖTV muafiyeti, limit altındaki modellerde alıcıya yüz binlerce liraya varan farkı olduğu gibi geri bırakıyor.

Güncel listelere bakıldığında muafiyetin fiyat farkı yaratma gücü net biçimde görülüyor. ÖTV'siz fiyatlar 820.500 TL'den 2.089.240 TL'ye uzanıyor; normal fiyatlarla arasındaki fark modelden modele 376.996 TL ile 4.874.600 TL arasında değişiyor. Üst uçtaki rakamlar tabii ki limitin üstünde kalan donanımların normal fiyatlarıyla karşılaştırılmasından geliyor; muafiyetin asıl etkisi, limit altındaki versiyonlarda hissedilen yüz binlerce liralık düşüş.

Model	Normal Başlangıç Fiyatı	Yaklaşık ÖTV'siz Fiyat
Fiat Egea Sedan	1.384.900 TL	~791.000 TL
Hyundai i20	1.470.000 TL	~840.000 TL
Hyundai Bayon	1.560.000 TL	~891.000 TL
Renault Clio	1.830.000 TL	~1.046.000 TL
Renault Duster	1.865.000 TL	~1.066.000 TL
Renault Megane Sedan	2.199.000 TL	~1.257.000 TL
Toyota Corolla	1.850.000 TL	1.083.333 TL
Toyota C-HR Hybrid	2.250.000 TL	1.161.111 TL

Tabloda yaklaşımla belirtilen ÖTV'siz tutarların belirli bir vergi oranı varsayımına dayandığını, kesin rakamın motor ve matraha göre değiştiğini ve alıcının kesin tutarı ancak proforma faturada görebildiğini belirtmek gerekiyor. Aynı nedenle farklı listelerde aynı model için küçük farklar olması doğal.

Togg'un limit altındaki versiyonları

Togg, 15 Haziran 2026 fiyat listesiyle T10X ve T10F'nin üçer RWD versiyonunu limit altında konumlandırdı; T10F V1 Standart 1.884.980 TL, T10X V2 Uzun 2.411.000 TL. Buna karşılık 4More versiyonları (T10X: 3.218.137 TL, T10F: 3.217.937 TL) sınırın üzerinde. Togg'un fiyatları teslim tarihine göre esas aldığını belirtmesi, sipariş ile teslim arasında fiyat değişikliği yaşanabileceği anlamına geliyor; vergi açısından esas olan ise fatura, yani ilk iktisap tarihi.

Sınırın hemen üstünde bekleyen modeller için kampanya fiyatları belirleyici olabiliyor. Örneğin Boreal Techno TCe EDC 145 hp, Eylül listelerinde normal fiyatla 2.899.000 TL, kampanya koşullarında 2.760.000 TL bandına inebiliyor; fatura bedeli limit altına inerse muafiyet kapısı açılabiliyor. Bu tür uygulamaların fatura bedeli teyidiyle netleşmesi şart, ama tablonun ilgi çekici kısmı bu.

İkinci elde engelli plakalı araçlar nasıl bir pazar oluşturuyor?

İkinci el platformlarında muafiyetle alınmış araçlar kendi başına bir pazar katmanı oluşturuyor; sahiplenilmiş araçların büyük bölümü engelli plakalı araçlar kategorisinde ayrı olarak listeleniyor. Bu ayrımın pratik bir nedeni var: Aracın muafiyet şartlarını koruyarak devredilip devredilemeyeceği, üzerinde kalan süreye göre farklı kurallara bağlanıyor. Beş yıl dolmadan yapılan devirde ÖTV'nin beyan edilip ödenmesi gerektiği için, araç ancak engelli bir alıcıya muafiyet şartlarıyla satılabiliyor; bu da alıcı havuzunu daraltıyor ama düzenli bir ikinci el akışı yaratıyor. Engelliden engelliye satış bu nedenle uzun zamandır sistemin içinde ayrı bir uzmanlık alanı hâline gelmiş durumda.

On yıllık satılamama sınırı, ikinci el değerini iki yönlü etkiliyor. Bir yandan aracın satışı gecikmiş oluyor; öte yandan uzun dönem dayanıklılığı kanıtlanmış modeller bu sürenin sonunda değerini koruyarak satılabilecek adaylar olarak öne çıkıyor. Corolla, i20, Clio ve Megane Sedan bu açıdan sıkça anılan isimler; Megane Sedan zaten ülkemizin en hızlı el değiştiren otomobillerinden biri. Şu bir gerçek ki on yıl boyunca kilometre ve bakım kaydı tutulmuş bir muafiyetli araç, süresi dolduğunda standart bir ikinci el araçtan çok daha belgeli ve öngörülebilir bir ürün olarak karşımıza çıkıyor.

Bununla birlikte dürüst olmak gerekirse, muafiyetli araçların ikinci el değer kaybı oranlarına dair sistematik bir sayısal veri henüz mevcut değil. Talebin yoğunluğu pazar gözleminden okunabiliyor, ama rakamlarla konuşmak için henüz erken. Eski alışkanlıkla bu piyasayı standart ikinci elle aynı cetvele oturtmaya çalışmak yanlış sonuç verir; burada hem satış kısıtları hem alıcı kitlesi farklı işliyor.

Pazarın arz tarafı: üretim tabanında ne değişiyor?

Muafiyet kapsamındaki modellerin önemli bölümü Türkiye'de üretiliyor: C-HR ve Corolla Adapazarı'nda, i20 ve Bayon Kocaeli'deki İzmit tesislerinde, Clio ve Duster Bursa'da, Megane Sedan Karsan tesislerinde üretiliyor. Bu tablo, muafiyetli model arzının iç pazar için ciddi bir üretim tabanına dayandığını gösteriyor.

Buna karşılık kritik bir gelişme havada asılı duruyor: Egea'nın üretiminin Haziran 2026'da sonlanması bekleniyor ve Bursa'daki yerine gelecek yeni model henüz açıklanmış değil. Muafiyet listesinin en yaygın model ailesi olarak Egea, özellikle bu segmentte arz boşluğu yaratma potansiyeli taşıyor. Liste genişliği açısından bakıldığında T10F'nin seri üretime alınmış ikinci Togg modeli olarak aerodinamik yapısı ve menzil değerleriyle paletteki elektrikli seçenekleri zenginleştirmesi, kayıp doldurulmadan önce dengeleyici bir unsur olarak okunabilir.

Finansman kampanyaları bu tabloya ne katıyor?

Muafiyetin fiyat avantajı, alıcının ödeme gücüyle buluştuğunda talep fiilen satışa dönüşüyor. Togg bu noktada agresif davranan taraf: T10X'te hem bireysel hem şirketlere yönelik özel kredi kampanyaları satışları artırırken, T10F de uygun vadeli kampanyalarla alınabiliyor. Egea tarafında da Eylül 2026 fiyat listesinde indirimler, güncel kampanyalar ve kredi fırsatları yer aldığı görülüyor. Muafiyetle gelen yüz binlerce liralık fiyat farkının üzerine vade desteği eklenince, limit altındaki versiyonlarda toplam sahip olma maliyeti standart vergilendirilen benzer donanımlara kıyasla net biçimde öne geçiyor.

Peki ikinci elde durum gerçekten güçleniyor mu?

Elimizdeki tablo temkinli bir evet demeye elverişli. Model sayısının 64'e çıkması, arzın genişlediğini; beş markanın listeye girmesi, alıcının tek modele hapsolmadığını gösteriyor. On yıllık satış kısıtı ikinci el arzı sınırlı tutuyor, engelliden engelliye devir ise talebi koruyan bir içerden-alıcı mekanizması işletiyor. Egea'nın üretim sonuna yaklaşması, mevcut araçların kısa vadede daha da değerli hâle gelme olasılığını artıran bir arz sinyali olarak okunabilir.

Buna karşılık sistemin doğasında iki belirsizlik duruyor. Birincisi, ikinci el fiyatlarına dair sayısal veri eksikliği; pazarın ne kadar değer koruduğunu ancak süresi dolmuş araçların satışlarından görmeye başlayacağız. İkincisi, limit tutarının yıllık güncellemeleri ve model versiyonlarının sınırın hemen üstünde kalıp kalmaması; tek bir opsiyon farkının vergi rejimini değiştirdiği bir sistemde, ikinci el fiyatlaması da bu hassasiyeti taşımak zorunda. Otuz yıllık gözlemci gözüyle söyleyeyim: bu pazar eskiden marjinal bir kategoriydi, şimdi ciddi bir alım gücü ve kurumsal bir model yelpazesine sahip. Yönü, şimdilik doğru istikamette.