Araç Devrinde Noter ve Devir Masrafları Kime Ait?

Türkiye'de araç devrindeki masrafların kural gereği sahibi alıcıdır: noter harcı, noter hizmet bedeli ve zorunlu trafik sigortası varsayılan olarak alıcıya aittir. Ancak bu bir mutlak zorunluluk değil, tarafların anlaşmasına açık bir başlıktır; 1 Ocak 2026'dan itibaren harç satış bedeline bağlı olarak hesaplandığından, kimin ne ödediği pazarlık masasında eskisinden çok daha önemli bir yer tutuyor.

Devir masraflarını kim öder: kural ve gerçek

Uygulamada yerleşik olan kural basit: noter masraflarını alıcı öder. Ne noter tarifesi ne de tescil mevzuatı, bu masrafları satıcıya yükleyen bir hüküm içerir; dolayısıyla satış ilanında ya da pazarlık sırasında aksi kararlaştırılmadıkça fatura alıcının masasına gelir. Otuz yıllık meslek hayatımda tek bir satışta bile bu konunun en başta konuşulmadan notere gidildiğine şahit olmadım; konuşulmadan gidilen masada da konuşulmak zorunda kalınıyor.

Burada ince nokta şurada: bu bir teamül meselesi, kanuni bir paylaşım rejimi değil. Taraflar masrafları yarımşar paylaşabilir, harcı alıcı noter ücretini satıcı ödeyebilir, hatta galeri satışında masrafın tamamı taraf değiştirebilir. Tek şart, bunun sözlü anlaşmayla değil yazılı olarak teyit edilmesi. Satış bedelini gösteren belgeye kısa bir not düşmek ya da e-postayla yazışarak onay almak, sonradan doğacak anlaşmazlıklarda tek ispat aracıdır.

2026'da noter devri ne kadara mal oluyor?

Eskiden iş kolaydı: sabit bir devir ücreti vardı, herkes onu bilir, pazarlık da ona göre yapılırdı. 2025'te bu ücret 1.489,36 TL civarındaydı. 1 Ocak 2026'da yürürlüğe giren düzenlemeyle sabit ücret kaldırıldı ve yerine satış bedeline bağlı nispi harç sistemi geçti. Artık araç pahalıysa devir de pahalı; bu da masraf paylaşımını bir anlaşma maddesi olmaktan çıkarıp pazarlığın ana gündem maddelerinden biri haline getirdi.

Harcın hesabı

Araç satış harcı, satış bedelinin binde 2'si olarak alınır ve asgari tutarı 1.000 TL'dir. Hesapta dikkat edilmesi gereken bir detay var: harç, satış bedeli ile kasko değerinden yüksek olan tutar üzerinden hesaplanır. Bir milyon liralık araçta harç 2.000 TL, iki milyon liralık araçta 4.000 TL olur. Bu düzenleme sıfır araçların ilk tescilini de kapsıyor; ancak yetki belgeli galerilere yapılan satışlarda nispi harç uygulanmıyor, ki bu da galeriye satış seçeneğini fiyat açısından yeniden değerlendirmeye değer kılıyor.

Harç dışındaki kalemler

Harç, masrafın sadece bir parçası. Noterin hizmet bedeli, alınan harcın %30'u olarak hesaplanır ve işlem başına asgari 58,82 TL'dir. Bunlara ek olarak sayfa başına 80,68 TL yazı ücreti, işlem başına 25,21 TL tescil ücreti ve aynı tutarda bir bildirim yazı ücreti ödenir. Devir hizmet bedeli toplamda 2026 için 1.870-1.970 TL bandında gerçekleşiyor. Neticede 500.000 TL'lik bir araç için toplam masraf yaklaşık 2.870 TL; iki milyon liralık araçta ise 4.000 TL harç ve yaklaşık 1.870 TL hizmet bedeli bir araya geliyor. Ekspertiz, sigorta ve diğer kalemler dahil edildiğinde toplam maliyetin araç değeri yükseldikçe artarak 3.000-5.000 TL aralığına çıkabildiği kabul edilebilir.

Rakamların farklı hesaplama yöntemleriyle değiştiğini belirtmek gerek: bazı hesaplamalar yalnızca harcı ve noter bedelini, bazıları ekspertizi ve sigortayı da içine alıyor. Pazarlığa oturmadan önce hangi kalemlerin kapsandığını netleştirmek, iki tarafın da iki farklı sayı arasında kaybolmasını önler.

MTV ve trafik sigortası devirde nasıl paylaşılır?

Noter masrafı dışındaki iki kalem de pazarlık konusudur ve ikisinin de resmi kuralları bellidir. MTV tarafında Gelir İdaresi'nin düzenlemesi net: devir yılın ilk 6 ayında yapılmışsa vergi mükellefiyeti takip eden son 6 aya, son 6 ayında yapılmışsa takip eden yılın başından itibaren geçer. Yani temmuzda aracı devreden satıcı, o yılın ikinci yarısının MTV'sini ödemekle yükümlü değildir; mükellefiyet devir tarihiyle doğal olarak bölünür. Uygulamada satıcı ödediği MTV'nin kalan dönemine denk gelen payını alıcıdan ister ya da bedele yansıtır; bu bir teamül meselesidir ve satış bedeline yansıtılması en sağlıklı yoldur.

Trafik sigortasında durum birkaç yıl önce kökten değişti. 5 Aralık 2024'te yürürlüğe giren düzenlemeyle, eski sahibin poliçesini 15 gün boyunca kullanma uygulamasına son verildi; bunun yerine özet bir mantık geçerli: önce sigorta, sonra ruhsat. Alıcı, noter işleminden önce kendi adına aktif bir trafik sigortası yaptırmak zorunda ve poliçe satıcının mevcut ruhsat bilgileriyle düzenlenir. Plaka değişecekse mevcut plaka yazılır, devir sonrasında zeyilname ile güncellenir.

Satıcının kendi yükümlülükleri de var. Eski poliçe devirle kendiliğinden iptal edilmez; satıcı sigorta şirketine başvurup iptal ve kullanılmayan süre primi iadesi talep eder. Başvurulmazsa, satıcının geçmiş sigorta geçmişinden kaynaklanan gecikme sürprimi alıcının yeni poliçesine yansıyabilir; bu da otorizasyonla kaldırılabilir ama devir gününde ekstra bir pazarlık konusu yaratır. Gün bazlı bir sigorta primi paylaşımı için mevzuatta hazır bir formül yok; fiilen kullanılan süre alıcıya, kalan süre ve iadesi satıcıya aittir.

Ödeme güvenliği: Güvenli Ödeme Sistemi zorunluluğu

Masraf paylaşımı konuşulurken atlanan ama en az masraflar kadar kritik olan başlık, satış bedelinin kendisinin nasıl ödeneceğidir. 27 Eylül 2024'ten bu yana araç alım satımlarında Güvenli Ödeme Sistemi zorunlu. Alıcı, ödemeyi banka ya da ödeme kuruluşu aracılığıyla blokeli yapar, tutar Güvence Hesabına alınır; taraflar birlikte notere gidip devri referans numarasıyla tamamlar, ödeme devirle eş zamanlı gerçekleşir. Sistem ücretlidir ve ücret işlem değerine göre değişir; Takasbank Taşıt Takas Sistemi de alternatif olarak çalışır. Masraf tablosuna bu hizmet bedelini de eklemeyi unutmamak gerekir.

Notere gitmeden önce hazırlanması gerekenler

Noter işlemi evrak tam olduğunda 20-30 dakika sürüyor; sonrasındaki ruhsat işlemleriyle birlikte tüm süreç genelde 1-2 gün içinde kapanıyor. Ama eksik bir belge, bu süreyi haftalara çevirebilir. Masaya götürülmesi gerekenler:

• Ruhsat, yani trafik tescil belgesi
• Tarafların kimlik belgeleri
• Alıcının kendi adına düzenlenmiş aktif trafik sigortası poliçesi
• Muayene belgesi
• Plaka ve araç vergi borcu durum belgesi
• Taraflardan biri temsil ediliyorsa, satış yetkisi açıkça yazılı vekaletname

Alıcının devir öncesinde aracın MTV, trafik cezası, haciz ve rehin kaydını sorgulaması da şart: sistemde borç ya da rehin görünen araçta noter işlemi otomatik durur. Vekaletnameyle satış mümkündür, ancak vekaletnamede satış yetkisinin açıkça bulunması gerekir ve ücreti sayfa, imza ve nüsha sayısına göre değişir. Ekspertiz ücretini genellikle alıcı öder ama bu kesin bir kural değildir; satış gerçekleşmezse kime ait olduğu tartışmaya açık kalır ve en başta konuşulmaması gerektiği gibi konuşulmazsa sorun çıkar.

Pazarlık pozisyonu: masrafları doğru paylaşmak

Yıllar içinde en çok karşılaştığım anlaşmazlık kalıbı şudur: bedel üzerinden anlaşılır, notere gidilir, masraf toplamı ilk kez orada görülür ve taraflar yüksek değerli araçlarda ciddiye alınabilecek bir tutar için geriye doğru pazarlığa başlar. Nispi harç sistemiyle bu risk arttı; çünkü harç artık aracın değerine göre değişiyor ve iki milyon liralık bir araçta masrafın tamamı 5.000 TL'yi aşabiliyor.

Pratik çözüm sıralaması şöyle işlemeli: masrafların kim tarafından ödeneceği bedel anlaşmasının parçası olarak, notere giden gün değil, pazarlık sırasında netleştirilmeli. Hangi kalemlerin kapsandığı (harç mı, noter ücreti mi, ekspertiz mi, GÖS bedeli mi) yazılı olarak teyit edilmeli. Satıcının kendi sigorta iptali ve primi iadesi işlemlerini devirden hemen sonra başlatması, alıcının da gecikme sürprimi konusunu devir öncesinde sorgulaması gerekiyor. MTV payı için gün ya da dönem kırılımı yerine, kalemin satış bedeline yansıtılması en az sürtünmeli yöntem.

Bunların hiçbiri hukuk kitabından gelmiyor; hepsi masraf kaleminin niteliğine göre işleyen teamüller. Ama yazılı hale getirildiklerinde teamülden çıkıp bağlayıcı anlaşma maddesine dönüşüyorlar ve devirden sonra arkanıza yaslanacak tek şey de zaten o yazılı hale geliyor.

Son söz

Araç devrinde masraf sorusunun kısa cevabı değişmedi: kural olarak alıcı öder. Uzun cevap ise 2026'da daha da uzadı; nispi harç, zorunlu sigorta ön şartı ve Güvenli Ödeme Sistemi devri, masrafları çok kalemli bir tabloya dönüştürdü. Rakamları devir gününde değil, pazarlık gününde hesaplayan ve sonucu yazılı bırakan taraf, ne zaman ki masaya oturur, o zaman rahat eder.

Kaynaklar

• 2026 Yılı Noterlik Ücret Tarifesi
• Araç Satarken Noter İşlemleri ve Ücretleri 2026
• MTV ve Trafik İdari Para Cezaları – GİB
• Güvenli Ödeme Sistemi – Türkiye Noterler Birliği
• Araç Satışında Trafik Sigortası 15 Gün Devam Edecek mi? – TOBB
• Noter Ücretleri 2026: Araç Satış ve Vekalet
• Araç Satış Harcı Hesaplama 2026
• 2026 Güncel Noter Ücretleri
• İkinci El Araç Noter Satış İşlemleri 2026