GM ilə LG-nin Birgə Müəssisəsi LMR Batareya Hüceyrələrini Seriya İstehsal Edəcək

Ultium Cells, GM və LG Energy Solution-ın birgə müəssisəsi, Tennessi ştatındakı Spring Hill zavodunun lityum-manqan-zəngin (LMR) prizmatik batareya hüceyrələrinin seriya istehsalına keçiriləcəyini elan etdi; bu zavodun bu kimyanı seriya istehsalı edəcək dünyada ilk obyekt olması gözlənilir. LMR, ən geniş yayılmış iki batareya kimyasının ortasında yerləşən bir həlldir: LFP-dən açıq şəkildə yüksək enerji sıxlığı, yüksək nikel hüceyrələrdən isə daha aşağı maya vəd edir. GM-in məqsədi bu tarazlığı 2028-də tam ölçülü pikaplarda və SUV-larda yollara çıxarmaqdır.

LMR batareya kimyası nədir, nə ilə fərqlənir?

LMR, "lithium manganese rich" yəni lityum-manqan-zəngin deməkdir. Fikir əslində illərdir masadadır: katod tərkibində, yəni hüceyrənin müsbət tərəfində, bahalı metalların payını azaldıb ucuz manqanın nisbətini artırmaq. Kobalt bu işin ən bahalı maddələrindən biridir; nikelin də qiyməti qalxıb-enir, təchizat tərəfi riskli bir metaldır. Manqan isə həm bol, həm də sərfəli qiymətli bir materialdır. Problem onda idi ki, manqanı yüksək nisbətdə istifadə etmək uzun müddət tutum və ömür baxımından çətin idi.

GM-in açıqladığı hüceyrə, katod daxilində kobalt nisbətini %2-yə qədər endirə bilir; manqan tərkibi %30-40 aralığındadır. Şirkət mühəndislərinin iddiası odur ki, LMR performans baxımından NMC-yə yaxın, mayası isə açıq şəkildə aşağı olan nöqtədə dayanır. Ən aydın rəqəm budur: ən yaxşı performans göstərən LFP hüceyrələrlə müqayisədə %33 daha yüksək enerji sıxlığı, müqayisəli maya ilə. Eyni maya müqabilində paketinizə üçdə bir daha çox enerji sığdıra bilirsinizsə, bu elektrikli avtomobil dünyasında ciddi fərq deməkdir.

Bu işi illərdir izləyən biri üçün əsas diqqətçəkən cəhət, şirkətin bu kimyanın məlum qüsurlarını gizlətmək əvəzinə üzərinə gedib mühəndis həlli axtarmasıdır. LMR katodlar tarixən qısa ömürləri, yəni aşağı dövr davamlılığı ilə tanınıb. GM bu problemlərin katod materialları, elektrolit formulu, əlavələr və hüceyrə yığımı tərəfində aşındığını irəli sürür. İddia böyükdür; amma görünür, şirkətin bu riski almağa niyyəti var, çünkü birgə müəssisə bir zavodu bu işə həsr edib.

Niyə bu texnologiya əvvəlcə elektrikli pikaplarda tətbiq olunur?

LMR-nin ilk tətbiq sahəsi kimi tam ölçülü pikapların və SUV-ların seçilməsi təsadüfi deyil, hesab işidir. Ağır avtomobillərdə batareya paketinin tutumu və ona görə də mayası, avtomobilin ümumi mayasında çox daha böyük paya malikdir. Eyni paketin qiymət qənaəti kiçik hatchback-də bir neçə yüz dollar edir, böyük bir qastro paketində isə GM-in hədəflədiyi kimi 6.000 dollardan çox qənaət demək olar. Menzil tərəfində də miqyas böyüyür: GM, LMR-li elektrikli qastro-larda 400 milin (təxminən 650 km) üzərində menzil hədəfləyir.

Digər bir ölçü isə rəqabət mövqeyidir. GM-in elektrikli qastro platforması bu gün yüksək nikel kimyası ilə seqmentində öndə olan menzil dəyərlərinə malikdir; bu üstünlüyü təqdim etmək istəmir. LMR burada əvəzedici deyil, əlavəedici kimi mövqeləndirilir: yüksək nikel hüceyrələr ən yüksək menzil tələb edən versiyalarda yerini saxlayarkən, LMR bu günün sərfəli kimyasallarının üzərinə çıxaraq məhsul qammasının alt-orta bölgəsini gücləndirəcək. GM-in öz tərifi ilə LMR, yüksək menzilli NMC ilə aşağı qiymətli LFP-nin arasına yerləşir.

Yüksək nikel ən yüksək menzili verməyə davam edərkən, LMR bu günün daha sərfəli kimyasallarının önünə keçməmizi təmin edir. Bu texnologiya, qastro və tam boy SUV bazarında müştəri seçimini genişləndirəcək.

Spring Hill zavodu hansı dəyişiklik keçirəcək?

Elanın əsl xəbəri, texnologiyanın özü deyil, istehsal qərarıdır. Spring Hill, Tennessi-dəki zavod LMR prizmatik hüceyrə istehsalı üçün dəyişdiriləcək və dünyada bu kimyanı seriya prizmatik formatda istehsal edəcək ilk zavod olması gözlənilir. Modifikasiyalar 2026 sonuna doğru başlayacaq və 2028-də tamamlanacaq; ön istehsalın 2027-nin sonuna doğru bir LGES zavodunda başlaması planlaşdırılır.

Spring Hill bu işi tək başına etməyəcək. Zavoda LMR ilə birlikdə LFP istehsalı da yer alacaq; zavod həm pouch, həm prizmatik formatlarda hüceyrə istehsal edə bilən bir struktur qazanır. Ohayo-dakı Warren zavodu isə NMC istehsalına davam edəcək. Nəticədə üç kimyanın, iki formatın və iki fabrikin olduğu bir istehsal şəbəkəsi ortaya çıxır ki, bu, GM-in tək bir biletdə oynadığının açıq göstəricisidir.

Dəyişiklik, LGES-in enerji saxlama sistemləri üçün LFP istehsal yaxşılaşdırmaları ilə birlikdə, 2030-a qədər 1 milyard dollarlıq bir investisiya cəmini təmsil edir. İnsan resursları tərəfində isə təxminən 500 yeni iş yaradılması gözlənilir; zavodun hazırki işçi qüvvəsi 1.200 nəfərdir. Bu həm də ortaq müəssisənin Spring Hill-dəki ikinci böyük addımıdır: zavod, İyun 2026-da LGES Vertech müştəriləri üçün saxlama məqsədli LFP hüceyrə istehsalına başlamışdı.

İstehsal şəbəkəsi və zaman cədvəli

Üç kimyanın müqayisəsi: LFP, NMC və LMR

LMR-nin harada oturduğunu başa düşmək üçün bazarın mövcud iki dayağını yan-yana qoymaq lazımdır. Bu gün qlobal EV hüceyrələrinin təxminən %60-i prismatik formatdadır və LFP qlobal bazarın təxminən %55-ni təşkil edir; tədarükün böyük hissəsi iki Çin istehsalçısının nəzarətindədir. Cədvəl üç kimyanın iddia edilən güclü tərəflərini ümumiləşdirir:

Bu addım batareya rəqabətini necə dəyişə bilər?

LMR-nin strateji cəlbediciliyi yalnız xərc riyaziyyatı deyil, tədarük coğrafiyası ilə də bağlıdır. LFP hüceyrələrinin dünya tədarükü böyük ölçüdə iki Çin istehsalçısının əlində olduğundan Qərbdəki markalar ya lisenziya almağa, ya birgə müəssisə qurmağa məcbur qalır, ya da bahalı yüksək nikel həllərinə fokuslanır. GM-in tərifilə LMR, Çindən asılı olmadan sərfəli batareya tutumu qurmağın bir yolu kimi təqdim olunur. Bu kontekstdə bu, özbaşına bir sənaye muxtariyyəti addımıdır.

Rəqabətin digər ayağı, heç kimin uzaq durmadığı bir sahədədir: Ford-un da LMR kimyasında irəliləyiş əldə etdiyi və on ilin sonuna doğru daha sərfəli, uzun məsafəli elektrikli avtomobillər hədəflədiyi bildirilir; Ford-un öz iddiası, LMR-nin yüksək nikel hüceyrələrini belə keçə biləcəyi istiqamətindədir. Ford tərəfindəki bu açıqlamalar rəsmi istehsal qərarı ilə deyil, amma istiqamət ortadadır: manqanla zəngin kimya, ABŞ-ın iki böyük yük avtomobili istehsalçısının gündəmindədir.

Xərc zəmini haqqında bir qeyd: orta batareya qiymətləri 2025-də %8 gerilədi; istehsal səmərəliliyi və kimya keçidləri bu düşüşü dəstəklədi. Yəni LMR-nin xərc iddiası, artıq daim aşağı sürüşən bir bazarın içində doğulacaq. Vəd edilən "LFP ilə müqayisə edilə bilən xərc, %33 çox sıxlıq" bərabərliyi, rəqiblərin yerində durmayacağı bir zəmində sınaqdan keçiriləcək. Sözü çox uzatmamaq lazımdır: rəqəm anonslarda gözəl görünür, istehsal xəttində real imtahan verilir.

Uzaq durulması lazım olan bir rəqəm və bir xəbərdarlıq

Ara qeyd olaraq: internetdə "batareya xərclərində %40-a qədər düşüş" kimi ifadələr dolaşır; bu rəqəm yalnız bəzi video məzmunlarında keçir və şirkətin rəsmi iddiası deyil. Rəsmi öhdəlik, LFP ilə müqayisə edilə bilən xərc üstəlik %33 enerji sıxlığıdır. Təəccüblü olmasın: rəsmi anonslarla sosial media arasındakı bu cür qayçılar həmişə olub; hakim yenə hüceyrənin özü olacaq.

İkinci xəbərdarlıq zaman cədvəli ilə bağlıdır. GM-in batareya tərəfindəki rəhbəri inkişafın plana uyğun irəlilədiyini söyləsə də, 2028 hədəfini sonradan yenidən təsdiqləməmişdi. Kimya tərəfindəki tarixi risk də masada durur: LMR-nin dövr ömrü problemi avtomobil dünyasında zəmanət müddətləri və ikinci əsat dəyərləri üzərindən illərlə müzakirə olunan bir mövzudur. GM mühəndislərinin bu miras problemlərini aradan qaldırdığı iddiası ilə iddianın yüz minlərlə hüceyrə üzərində təsdiqlənməsi arasında uzun yol var.

Uzun bir əməyin görünən hissəsi

Bu qərar bir gecədə verilməyib. GM manqanla zəngin hüceyrə tədqiqatlarına 2015-ci ildə başlayıb və prototipləmə işlərini Miçiqandakı Warren Battery Cell Innovation Center-da aparıb. LG Energy Solution tərəfində də iş o qədər də yeni deyil: ilk LMR patenti 2010-a təsadüf edir və şirkət 200-dən çox LMR patenti ilə bu sahədəki ən böyük intellektual mülkiyyət portfelə malikdir. Yəni elan edilən istehsal qərarı, on ildən artıq Ar-Ge təcrübəsinin zavod meydanına endirilməsidir. Əvvəllər batareya texnologiyası müzakirələri Çindəki zavodların istehsal rəqəmləri üzərindən gedirdi; indi Tennessidəki bir obyektin transformasiyası bu müzakirənin mərkəzinə namizəddir. LMR-nin vəd etdiyi tarazlık işləsə, elektrikli yük maşını alıcısının uzun məsafə ilə münasib qiymət arasında seçim etmək məcburiyyəti ilk dəfə ciddi şəkildə yumşalacaq. İşləməsə, onillik Ar-Ge-nin bahası yalnız kağız üzərində qalacaq. Hər iki ehtimal da açıqdır; amma ilk obyektin müəyyənedici olması mənalı bir başlanğıcdır.

Mənbələr

• Ultium Cells to Upgrade Spring Hill Operations to Produce LMR Prismatic Battery Cells (Ultium Cells, 28 sentyabr 2026)
• Ultium Cells to bring LMR prismatic battery cell production to Tennessee (GM News, 29 sentyabr 2026)
• GM and LG Energy Solution to pioneer LMR battery cell technology (GM News, 13 may 2025)
• Why LMR batteries will change the outlook for the EV market (GM News, 13 may 2025)
• Ultium Cells boasts $1B investment for future affordable GM EV batteries (WardsAuto, 30 sentyabr 2026)
• General Motors Just Took A Big Step Towards Its Next-Gen EV Battery (InsideEVs, 29 sentyabr 2026)
• Electric vehicle batteries - Global EV Outlook 2026 (IEA)
• GM bets big on a battery no one builds yet (christopherchico Substack)
• GM Will Make Its Electric Trucks and SUVs Cheaper (MotorTrend)