क्रिस्लर टर्बाइन कार सीरीज उत्पादन में क्यों नहीं जा सकी?

इस पेज को साझा करें
Chrysler Turbine Car सीरियल प्रोडक्शन में नहीं जा सकी क्योंकि हाथ से उत्पादन 16,000 डॉलर में हो रहा था जबकि सामान्य V8 इंजन वाली एक Chrysler 5,000 डॉलर में तैयार हो जाती थी, इंजन विशेष रूप से आइडल और कम गति पर ईंधन काफी ज्यादा खपत करता था, नाइट्रोजन ऑक्साइड उत्सर्जन सख्त होते नियमों के अनुरूप नहीं था और गैस प्रतिक्रिया धीमी रहती थी। जब 1966 में कार्यक्रम समाप्त हुआ तो Chrysler ने अधिकांश वाहनों को वापस ले लिया और नौ को छोड़कर सभी को नष्ट कर दिया।
मुख्य बातें
- कुल 55 वाहन का उत्पादन हुआ: 5 प्रोटोटाइप और सार्वजनिक परीक्षण कार्यक्रम के लिए 50 इकाइयां
- 203 परिवारों ने, 133 शहरों में, प्रत्येक तीन महीने की अवधि के साथ कारों का उपयोग किया
- कार्यक्रम के लिए 30,000 से अधिक आवेदन आए
- आज केवल 9 उदाहरण बच गए
- इंजन गैसोलीन से लेकर तकीला और यहां तक कि Chanel No. 5 तक हर ज्वलनशील तरल के साथ चल सकता था
सोचिए: 1963 में Chrysler आपको तीन महीने के लिए आपके घर के दरवाजे तक पहुंचाई गई एक कार का उपयोग करने की पेशकश कर रहा है। इसका इंजन एक पिस्टन इंजन नहीं, बल्कि हवाई जहाजों जैसा गैस टर्बाइन है। कॉकपिट भी क्लासिक घड़ी की सजावट में है, डैशबोर्ड जेट से प्रेरित है। यह कार वास्तविक थी और केवल इतना ही नहीं - हजारों आम परिवारों ने इसे मार्केट, स्कूल, काम तक ले जाया। तो इतनी उम्मीद वाला विचार कभी डीलरों में क्यों नहीं बिका? यहां है ऑटोमोबाइल इतिहास की सबसे प्रभावशाली "हो सकता था" कहानियों में से एक का विश्लेषण।
पहले कहानी के हीरो को जानते हैं
Chrysler सालों से टर्बाइन वाले सड़क वाहन पर काम कर रहा था और 1963-64 में अंततः अपना शो करने के लिए हमारे पास एक तैयार वाहन था: Chrysler Turbine Car. बॉडी का निर्माण इतालवी कारीगर Carrozzeria Ghia द्वारा Torino में किया गया, असेंबली Detroit में पूरी हुई। यानी पूरी तरह से इतालवी कपड़ों में एक अमेरिकी प्रयोग। और पसंद करें या न करें, सभी 55 वाहनों को एक ही मेटालिक रंग में रंगा गया था: वह प्रसिद्ध "turbine bronze"। ध्यान से देखें तो आज भी तस्वीरों में वह कांस्य चमक दिखाई देती है।
पांच प्रोटोटाइप के बाद उपयोगकर्ताओं को जाने वाले 50 वाहनों का उत्पादन किया गया और उत्पादन हफ्ते में एक वाहन की गति से चल रहा था; अक्टूबर 1964 में 50वां पूरा हुआ। भीड़भाड़ वाली फैक्ट्री बेल्ट्स, रोबोट आर्म्स, एक सेकंड में एक वाहन... नहीं था। ये कारें लगभग हाथ से, विशेष प्रक्रियाओं के साथ बनाई जा रही थीं। और यहीं पहला लाल झंडा उभरा।
हर ईंधन पर चलने वाला इंजन: वास्तव में कोई झूठ नहीं
कार्यक्रम का इंजन A-831 नाम का गैस टर्बाइन है और इस इंजन में क्लासिक अर्थों में "ईंधन टैंक भरने" की आदत का कोई मतलब नहीं है। गैसोलीन? चलता है। डीजल? चलता है। केरोसीन, JP-4 जेट ईंधन? कोई समस्या नहीं। यहां तक कि किंवदंती के अनुसार तकीला, परफ्यूम और मूंगफली के तेल को भी आजमाया गया। पिस्टन इंजन में पंप के सिरे पर माचिस ईंधन का चयन तय करती थी, जबकि टर्बाइन में लगभग हर तरल ईंधन वही परिणाम देता था।
Üstelik bu motorun pistonlu kardeşine göre daha az parçası vardı; daha az titreşim üretiyor, daha az bakım istiyordu ve soğukta da sıcakta da, deniz seviyesinde de yüksek rakımda da guruldayarak çalışıyordu. Kulağa gelecekten gelmiş bir teknoloji gibi geliyor, değil mi? Ama her süper kahraman hikâyesinde olduğu gibi, görünmeyen bir zaaf vardı: kurşunlu benzin. O yıllarda en yaygın yakıt kurşunlu benzin olduğundan, motorla olan bu uyumsuzluk ciddi bir kullanılabilirlik sorunuydu.
203 Aile, 133 Şehir: Dünyanın En Açık Testi
Chrysler bu arabaları yalnızca showroom'da sergilemekle yetinmedi; doğrudan halka açtı. 29 Ekim 1963'ten 28 Ekim 1965'e kadar süren tüketici araştırma programı kapsamında 50 araç, 133 şehirde 203 aileye ve sürücüye, her birine üç aylık dönemler halinde devredildi. Programa 30.000'den fazla kişi başvurdu - yani seçilen aileler gerçekten dar bir kapıdan geçti.
Bu aileler arabaları gerçek hayatta kullandı: alışveriş, okul servisi, uzun yol, hepsi. Elde edilen geri bildirimler, Chrysler'a türbinli bir aracın günlük hayatta nasıl davrandığını en saf haliyle gösterdi. Peki gerçekte ne öğrendiler? İşte seri üretime geçmeme kararının kalbi de tam olarak burada atıyor.
Peki Sorun Neredeydi? Seri Üretimi Engelleyen Nedenler

Fiyat Etiketi Gerçeklerle Yüzleştirdi
Bu araçlardan birini bugünkü standartlarla seri üretmek, elle üretimde 16.000 dolar civarına patlarken, standart bir V8'li Chrysler yalnızca 5.000 dolardı. Özel bir fabrika kurmak için ciddi bir yatırım gerekiyordu ve bu yatırım, kimseye satılamayacak kadar pahalı bir araç üretiyordu. En iyi mühendislik bile maalesef fizik kurallarını ve muhasebe defterini ikna edemiyor.
Yakıt Tüketimi: Turbo Balon
Gaz türbinleri yük altında ve yüksek devirde verimli çalışır; ama rölantide ve şehir içi yavaş sürüşte performansları düşer. Bu motorun rölanti devri kaynaklarda 18.000 ile 22.000 rpm arasında geçiyor - düşünün: araba dururken motor, sizin bulunduğunuz mahallede bir uçak sesi gibi uğulduyor ve bu sırada yakıt tüketmeye devam ediyor. Pistonlu motor trafikte ışıkta beklerken neredeyse kısık sesle durur; türbin ise sahneyi terk etmeyen bir tenor gibi çalışmaya devam eder.
Performans ve Sürüş Deneyimi
Gaz pedalına bastığınızda motorun tepkisi gecikmeli geliyordu - bugünün turbo lag'ine benzeyen bir his, ama daha belirgin. Ayrıca çalıştırma prosedürü karmaşıktı ve hızlanma hayal kırıklığı yaratıyordu. Sizce bir 1960'lı aile için "her yakıtla çalışıyor" hikâyesi mi daha önemliydi, yoksa "arkadaşlarını havaalanında geçirme" hissi mi? Tabii ki ikincisi.
Emisyonlar: Zamanın Yakalayamadığı Hedef
Ve ek jaldi hui samasya thi: uchch nitrogen oxide (NOx) ut-sarjan. 1970 ke dashak ki shuruaat tak Clean Air Act ki or niyam sakht hote gaye, to yeh bindu har guzarte din ek badi deewar banata gaya. Antatah Chrysler ka turbine program 1979 mein khatm ho gaya, kyunki engines sarkari emission niyamon ko poora karne mein nakam rahe aur fuel economy kaafi kharab thi. Usi saal Chrysler ko ek badi sarkari credit ki zaroorat padi; credit dene mein turbine program band karna ek shart ke roop mein bataya jata hai. Halanki Chrysler 1981 mein turbine wali ek New Yorker launch karne ka irada bhi bayan kar chuka tha.
"Petrol Companies Ne Maara" Afsana: Kitna Sahi Hai?
Social media par aaj bhi ek kahani ghumti hai: "Turbine car petrol industry ko khatra banne ki wajah se maar diya gaya." Ek exciting conspiracy, maan leta hoon. Lekin sach kuch zyada khijti hui baat hai: engine khud taiyar hone ke bawajood mehnga tha, fuel par inefficient tha aur uske emissions regulations ko satisfy nahi karte the. "Har fuel par chalta hai" wala dawa aisa lagta hai jaise petrol yug ke ant ka elaan ho; halanki sabse common fuel, leaded petrol ke saath bhi yeh incompatible tha aur car ko waqai use karne wale hazaaron parivaron ka tajurba cost aur efficiency ki samasyon mein nikla. Yani history dobara likhne ki zaroorat nahi; aankde kahani khud hi bata dete hain. Turbine car ko maarne wali petrol companies nahi, physics aur accounting thi.
Upanyaas: 55 Cars Jinme Se Nau Bach Gaye
Program khatm hone par Chrysler ne vehicles ki zyadatar wapas le li aur nau ko chhod kar sab destroy kar diye. Haan, bilkul theek padha tumne - duniya ki sabse unique cars mein se ek ki lagbhag poori fleet destroy kar di gayi. Aaj sirf 9 examples zinda hain: do Chrysler ke paas, chhe museums ko donate kar diye gaye. Unme se ek Dearborn ke Henry Ford Museum mein hai, aur ek Smithsonian mein 1964 model ke roop mein display par hai. Kuch shuruaat mein disabled kiye gaye the, lekin baad mein naye engines ke saath chalne layak banaye gaye. Program ke baad bhi curiosity khatam nahi hui: Detroit Historical Museum ne 1968 mein Chrysler dwara donate ki gayi ek car display ki; Jay Leno ke garage mein ek example Gregg Williams ke saath restore hua, aur Hagerty Drivers Foundation ne is vishay par documentary tak banai.
Chrysler Turbine Car technically shayad apne samay se aage ki vehicle thi; lekin economy aur environmental regulations ne use raaste ki shuruaat mein hi rok diya. Aaj cars mein turbine engine na dekhne ka kaaran bhi wahi teen hain: cost, fuel economy aur emissions. Phir bhi woh bronze body wali, jet sound wali 55 cars ki kahani curious aankhon ko aaj bhi mesmerize karti hai. Mere khayal se agar tum bhi hote to ek family ke roop mein us program ko experience karna chahoge, hain na?
Sources
- Chrysler Turbine Car
- A Brief History of the 1963 Chrysler Turbine Car
- Engines Exposed: 1963 Chrysler Turbine
- 1964 Chrysler Turbine Car - Smithsonian
- 1963 Chrysler Turbine Car - National Historic Vehicle Register
- Chrysler's ill-fated Turbine program went way beyond the iconic Ghia car
- A Quick Guide to the Whereabouts of All Nine Chrysler Turbine Cars
- Whatever Happened to the Chrysler Turbine Car?
- क्रांतिकारी क्रिसलर टर्बाइन क्यों असफल रही
- क्रिसलर टर्बाइन कार का क्या हुआ?
- 18000 rpm पर आइडल करने वाली इतालवी-निर्मित अमेरिकी कार
- क्रिसलर कार संक्षिप्त परिचय: 1963 क्रिसलर टर्बाइन
- 1963 क्रिसलर टर्बाइन कार: एक क्रांति की इंजीनियरिंग
- प्रतिष्ठित क्रिसलर टर्बाइन कार की बहाली - जे लेनो का गैराज
- क्रिसलर टर्बाइन कार: एक क्रांति की इंजीनियरिंग - हैगर्टी ड्राइवर्स फाउंडेशन