HABAŞ'ın İlk Modellerinde Tasarımı Frank Stephenson İmzalayacak

Togg'dan sonra Türkiye'nin tamamen yerli sermayeyle yola çıkan ikinci büyük binek otomobil girişimi HABAŞ'ın ilk modellerinin dış tasarımını, BMW, Ferrari ve McLaren gibi markaların geçmişinde imzası bulunan Frank Stephenson üstleniyor. Şirket, Honda'nın Gebze'deki eski fabrikasında sedan ve crossover gövdeleriyle başlayacağı üretimi yılda 75 bin adede çıkarmayı hedefliyor ve ilk modellerin yıl sonuna kadar tanıtılması bekleniyor. Yaklaşık 1 milyar avroluk yatırımın ayrıntıları, motor planı ve tasarım süreci bu sayfada.

HABAŞ'ın yerli otomobil projesi ne zaman tanıtılacak?

Şirketin ortaya koyduğu takvime göre ilk modellerin 2026 yılının sonuna kadar kamuoyuna tanıtılması hedefleniyor. Bu, projenin duyurulduğu andan itibaren konuşulan en somut tarih; ancak tanıtımın hangi ay ve hangi formatta gerçekleşeceği henüz netleşmiş değil. Ağustos ayı sonunda yayılan haber dalgası, tasarım kadrosu, üretim üssü ve motor planı gibi başlıkları büyük ölçüde aydınlattı; resmî tanıtım günü içinse şirket ortak bir açıklama yapmadı.

Bu belirsizlik, sektörde uzun yıllardır izlediğimiz bir kalıba da uyuyor. Yeni bir markanın ilk aracını tanıtmadan önce teknik verilerin tamamını paylaştığı günleri geride bıraktık; artık neredeyse her lansman öncesi parça parça bilgi akışı oluyor. HABAŞ'ın süreci de buna benziyor: büyük hatlar belli, ayrıntılar ise tanıtıma saklanıyor. Motor güçleri, batarya kapasitesi, tüketim ve menzil değerleri gibi teknik verilerin yanı sıra fiyat bilgisi de henüz açıklanmış durumda değil.

Söz konusu takvimin bu ilk hâli olmadığını da hatırlatmak gerekir. Projeye dair daha eski haberlerde seri üretimin çok daha erken bir tarihte başlayacağı konuşuluyordu; bu gerçekleşmedi ve beklenti tanıtım aşamasına kaydı. Yerli sermayeli bir binek otomobil girişiminin ilk aracını yola çıkarmasının ne kadar zorlu bir iş olduğu düşünülürse, kaymanın doğal karşılanması gerektiğini düşünenlerdenim.

Tasarımı Frank Stephenson imzalıyor: Bu isim ne anlama geliyor?

HABAŞ'ın tasarım tarafında aldığı en dikkat çekici karar, projeyi Frank Stephenson'a emanet etmek. Bu işin içinde uzun yıllar çalışmış biri için Stephenson'un özgeçmişi tek başına konuşur: modern MINI'nin tasarımının mimarlarından biri olduğu, ilk nesil BMW X5'e, Ferrari F430'a, McLaren P1'e, Maserati MC12'ye ve Fiat 500'e imzası bulunduğu biliniyor. Bu yelpazede hem ekonomik hem de yüksek performanslı araçlar tasarlayabilmiş bir isim azdır; Stephenson, az sayıda tasarımcının ulaşabildiği bir genişliğe sahip.

Projedeki rolü ise tek bir aracın dış çizgilerini çizmekten çok daha geniş. Amaç, yeni markanın tasarım kimliğini ve gelecekte başvuracağı tasarım dilini sıfırdan kurmak. Bu, ilk eskizlerden 3D modellemeye, yüzey geliştirmeden kil ve sert model çalışmalarına, oradan mühendislik desteği ve kalıplama süreçlerine kadar uzanan, seri üretime yönelik kapsamlı bir çalışma demek. Bu işi yapmış olanlar bilir: bir tasarımın kil modelden seri üretim kalıbına geçişi, çizim tahtasındaki fikrin kendisidir; asıl maraton sonrasında başlar.

Araçların dış görünümü henüz kamuoyuna tam açıklanmış değil. Bu aşamada internette dolaşan görsel yorumların resmî bilgilerden ayrıştırılması gerektiğini özellikle vurgulamak isterim; böyle projelerde spekülatif render'ların gerçek tasarım sanılarak yayılması eski bir sektörel alışkanlıktır.

Gebze'deki eski Honda fabrikası: Üretim altyapısı hazır mı?

Binek otomobil üretimi, Honda'nın Kocaeli Gebze/Şekerpınar'daki eski fabrikasında gerçekleşecek. Honda, yaklaşık 24 yıl boyunca bu tesiste Civic Sedan ürettikten sonra 2021'de Türkiye'deki binek otomobil üretimini sonlandırmıştı; fabrikanın HABAŞ tarafından satın alınması da aynı döneme denk geliyor. Şirketin yalnızca binayı değil, Honda'nın İngiltere'de kapattığı tesislerden satın aldığı üretim ekipmanlarını da Türkiye'ye getirdiği biliniyor. Yani altyapı konusunda sıfırdan başlamak yerine, otomobil üretmeye doğmuş bir tesisten yola çıkılıyor - yatırımın maliyet ve zaman açısından anlamlı ölçüde kazanç sağlaması beklenen bir tercih.

Fabrikanın yıllık üretim kapasitesinin 75 bin adede çıkarılması hedefleniyor. Şirket yönetimi, tesisi Honda'dan devraldıklarında kapasitenin 50 bin seviyesinde olduğunu belirtmiş durumda; bazı yayınlarda bu hedefin 75-100 bin aralığında ele alındığı da görülüyor. Hangi uçtan bakılırsa bakılsın, ikinci bir yerli binek marka için sağlam bir başlangıç hacmi söz konusu.

Ticari araç tarafı: Manisa ayağı

HABAŞ'ın otomotiv yatırımı yalnızca binek otomobilden ibaret değil. Toplam yatırım büyüklüğünün yaklaşık 1 milyar avro olduğu belirtiliyor ve bu rakam binek ile ticari araç üretimini birlikte kapsıyor. Ticari araç üretimi Manisa OSB'deki 100 bin m²'lik fabrikada yürütülüyor; burada otobüs, midibüs, çekici ve kamyon üretiliyor. Ticari araçlarda yıllık 15 bin adetlik kapasite söz konusu ve otobüs ile midibüs gamında içten yanmalı, elektrikli ve hidrojen yakıt hücreli seçenekler yer alıyor.

Manisa'daki üretimin somut ürünleri de şimdiden görülmeye başlandı: dizel ve %100 elektrikli şasili çekici ile ağır kamyon üretimini kapsayan SteelPower hattı tamamlanmış durumda. Şirket ayrıca hidrojenli ComfortCity-H2 modelinde 1.000 km üzeri menzil hedeflediğini açıklamış durumda. Bu tablo, binek otomobil projesinin hiçbir zaman boş bir alana atılmış bir adım olmadığını, arkasında faal bir üretim organizasyonunun durduğunu gösteriyor.

İlk modeller: Sedan ve crossover, üç motor seçeneği

İlk aşamada iki gövde tipiyle yola çıkılacak: bir sedan ve bir crossover. Motor tarafında ise benzinli, hibrit ve şarj edilebilir hibrit (plug-in hibrit) olmak üzere üç versiyon planlanıyor. Bu kombinasyon, piyasanın bugünkü gerçekliğine oldukça oturaklı bir cevap: Türkiye'de şarj altyapısı hâlâ gelişme çağında olduğu için, benzinli ve hibrit versiyonlar geniş kitleye ulaşırken plug-in hibrit, elektrikli deneyimi merak eden ama menzil kaygısı taşımayan alıcıya köprü kurar.

Sektördeki bazı haberlerde tamamen elektrikli bir seçenekten de söz edildiğini belirtmek gerekir; ancak ana akım haberlerde sayılan üç seçenek dışındaki bu iddia doğrulanmış değil, ben de bu sayfada teyitsiz bilgiye yer vermemeyi tercih ediyorum. Aynı şekilde hangi üreticinin motorlarını kullanılacağına dair dolaşan tahminler de henüz resmî bir dayanağa sahip değil.

Togg'un rakibi mi? Pazardaki konum üzerine dürüst bir bakış

HABAŞ, kamuoyunda hızla Togg'dan sonra ikinci yerli otomobil olarak konumlandırıldı ve bu çerçeve doğru; Türkiye'de tamamen yerli sermayeyle binek otomobil üretmeyi hedefleyen ikinci büyük girişim. Ancak iki projeyi baştan birbirinin rakibi ilan etmek, henüz ortada ürün yokken verilmiş erken bir hüküm olur. Ürün gamı, motor teknolojileri ve hedef kitle farklı olabilir; asıl karşılaştırmanın resmî tanıtım sonrası yapılması gerektiğini düşünüyorum.

Bu arada segment tahminleri de şimdiden dolaşıma girdi. C-segment beklentisi doğrultusunda sedan tarafında Civic, Corolla ve Elantra ile; crossover tarafında T10X, Tucson, Sportage, Qashqai ve 3008 ile muhtemel rekabet sıralanıyor. Bunların tamamının tahmin niteliğinde olduğunu, hiçbirinin resmî bir açıklamaya dayanmadığını hatırlatmam yeterli. Yine de piyasanın bu isimleri zihninden geçirmesi anlaşılır: otuz yılı aşkın süredir bu pazarı izleyen biri olarak, yerli bir markanın çıkış yaptığı anda Türkiye'deki en yoğun segmentlere meydan okuyacağını öngörmek için kahin olmaya gerek yok.

Şirketin kendi tarafında ise hedef açık biçimde ortaya konmuş durumda: global bir otomotiv markası olmak. Ar-Ge ve Ür-Ge altyapısının büyütüldüğü belirtiliyor; projenin kapsamının ileride SUV ve hafif ticari araçları da içerebileceği konuşuluyor. Yani Gebze'de başlayan yolculuk, iki modelle sınırlı kalması planlanan bir proje değil.

Bilinenler, bilinmeyenler ve tanıtım öncesi beklentiler

Projeye dair sağlam zeminde duran bilgileri toplamak gerekirse: tasarımın Frank Stephenson'ın gözetiminde, tek bir aracın dışı değil markanın bütün tasarım dilini kapsayacak şekilde yürütüldüğü; üretimin Gebze'deki eski Honda fabrikasında, yıllık 75 bin araçlık kapasite hedefiyle yapılacağı; ilk iki gövdenin sedan ve crossover olacağı ve benzinli, hibrit ile plug-in hibrit motorların sunulacağı; toplam yatırımın yaklaşık 1 milyar avro seviyesinde olduğu ve tanıtımın yıl sonuna kadar gerçekleştirilmesinin hedeflendiği.

Bilinmeyenler de en az bilinenler kadar önemli: kesin tanıtım tarihi, araçların teknik verileri, menzil ve tüketim değerleri, donanım paketleri ve elbette fiyat. Türkiye'de otomobil satın alan okurun ilk sorduğu soru fiyat oluyor; bu sorunun cevabı tanıtıma kadar masada olmayacak. Projeyi değerlendirirken resmî açıklamaları esas almak, görsel ve teknik spekülasyonlarla araya mesafe koymak en sağlıklı yol.

Sonuç olarak, HABAŞ'ın son haftalarda netleşen tablosu ciddiyet taşıyan bir projeyi işaret ediyor: faal bir ticari araç üreticisinin arkasında durduğu, tecrübeli bir tasarım yönetmeninin imzasını taşıdığı ve yerleşik bir üretim tesisinde kurulacak bir binek otomobil girişimi. Yıl sonuna kadar yapılacak tanıtım, bu tablonun ürün tarafını göreceğimiz ilk an olacak. O güne kadar söyleyecek en ölçülü söz şu: altyapı, kadro ve takvim yerinde görünüyor; asıl sınav tanıtım sonrası başlayacak.

Kaynaklar

• HABAŞ Otomotiv – resmî site
• HABAŞ'ın Yeni Yerli Otomobili İçin Geri Sayım: Tasarımda Frank Stephenson İmzası – Endüstri Yatırım
• HABAŞ Yerli Otomobil Geliyor: Frank Stephenson İmzalı Yeni Otomobil – OtoPanorama
• HABAŞ, 1 milyar € yatırımla otomotiv üretimine başlıyor – Motor1
• HABAŞ yaklaşık 1 milyar avro yatırımla otomobil ve ticari araç üretecek – Sabah
• Türkiye'nin ikinci yerli otomobili geliyor: Ferrari ve McLaren tasarımcısı başrolde – CNBCE
• HABAŞ Yerli Otomobil: Frank Stephenson Tasarımı, 2026 Hedefi – Oto Kampanya