آئودی Duo و تلاش‌های فراموش‌شده اروپایی برای خودروهای هیبریدی در دهه 1990

هفت سال پیش از تویوتا پریوس، آئودی نخستین خودروی هیبریدی سری اروپا را با مدل Duo بر پایه A4 Avant روانه بازار کرد، اما بازار آن را در سایه رها کرد.
هفت سال پیش از تویوتا پریوس، آئودی نخستین خودروی هیبریدی سری اروپا را با مدل Duo بر پایه A4 Avant روانه بازار کرد، اما بازار آن را در سایه رها کرد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

وقتی از تاریخ خودروهای هیبریدی نامی به میان می‌آید، تویوتا پریوس و هوندا اینسایت به ذهن می‌رسند؛ اما ورود اروپا به این صحنه بسیار زودتر و با نامی بسیار کمتر spoken رخ داد: آئودی Duo. آئودی از سال 1989 به مدت سه نسل، با نمونه‌های اولیه Duo، پیشرانه هیبریدی خود را به‌طور جدی آزمود و در سال 1997، نسل سوم بر پایه A4 Avant را به‌عنوان نخستین هیبرید عرضه‌شده توسط یک خودروساز اروپایی، در تولید محدود راهی بازار کرد. این صفحه، آناتومی فنی این تجربه هیبریدی اروپایی که در سایه تویوتا و هوندا باقی ماند، دلایل قابل‌اندازه‌گیری شکست تجاری آن و اینکه چرا خودروسازان اروپایی سال‌ها از هیبرید فاصله گرفتند را روایت می‌کند.

نکات برجسته

  • نخستین نمونه اولیه آئودی Duo در سال 1989 ساخته شد؛ یعنی 8 سال پیش از تولید انبوه تویوتا پریوس.
  • Duo I: موتور 2.3 لیتری 5 سیلندر (~134 اسب بخار) در جلو، موتور برقی 9 کیلووات سیمنس در عقب.
  • محدوده برقی حدود 38 کیلومتر؛ بسته باتری نیکل-کادمیوم به وزن 181 کیلوگرم.
  • قیمت Duo III در سال 1997: 60.000 مارک آلمان؛ تقریباً دو برابر یک A4 Avant استاندارد.
  • در حالی که هدف فروش سالانه 500 دستگاه بود، تا توقف تولید تنها 60 تا 90 دستگاه فروخته شد.

Lohner-Porsche: خاستگاه فراموش‌شده هیبرید در اروپا

Hibrit otomobilin gerçek doğum yeri Avustralya değil Viyana'dır; Ferdinand Porsche 1900'de tarihin ilk hibritini yollara çıkarmıştı.

پدر پیشرانه هیبریدی، همان‌طور که حدس می‌زنید، ژاپنی نیست، استرالیایی هم نیست؛ وینیز است. فرديناند پورشه حدود سال‌های 1900-1901 با Lohner-Porsche Mixte که با یاکوب لونر توسعه داد، نخستین خودروی هیبریدی برقی تاریخ را ساخت. به گفته تاریخچه شرکتی پورشه، Semper Vivus که در سال 1900 معرفی شد، به‌عنوان نخستین هیبرید کارکردی شناخته می‌شود؛ نسخه تولید انبوه آن، یعنی Mixte، در سال 1901 ساخته شد. پورشه این مسیر را با Egger-Lohner C.2 Phaeton آغاز کرده بود که در سال 1898 طراحی کرد و با یک موتور برقی هشت‌ضلعی 3 تا 5 اسب بخار توان تولید می‌کرد.

آنچه واقعاً چشمگیر است، نحوه پایان یافتن این تلاش اولیه است. خودروهای ساخته‌شده با فناوری Mixte تا دهه 1910 به تولید ادامه دادند، اما چون گران‌تر و کم‌قدرت‌تر از خودروهای بنزینی بودند، فروش ضعیفی داشتند. یعنی ایده هیبرید، در نخستین صحنه ظرفیتش با سناریویی آشنا روبه‌رو شد: راه‌حلی که از نظر فنی کار می‌کرد اما در محاسبات هزینه جواب نمی‌داد. این الگو را در گوشه‌ای از ذهنمان نگه داریم؛ تقریباً دقیقاً همان چیزی است که نود سال بعد سر آئودی خواهد آمد.

آئودی Duo I: ایده 181 کیلوگرمی در صندوق عقب، 1989

نخستین نمونه اولیه Duo آئودی در سال 1989 بر پایه نسل C3 آئودی 100 Avant ساخته شد و در مارس 1990 در نمایشگاه خودرو ژنو معرفی گردید. این پروژه با همکاری شرکت Pöhlmann KG مستقر در کولمباخ بایرن توسعه یافت. معماری آن حتی از دید امروز منطقی و قابل‌درک بود: موتور بنزینی 2.3 لیتری 5 سیلندر انژکتوری با توانی حدود 134 اسب بخار (136 PS / 100 کیلووات) چرخ‌های جلو را می‌راند، در حالی که موتور برقی DC سیمنس 9 کیلووات (12 اسب بخار) در محور عقب ترافیک درون‌شهری را بر عهده می‌گرفت.

بار فیزیکی سیستم را باتری به دوش می‌کشید: بسته نیکل-کادمیوم که زیر کف صندوق عقب قرار گرفته بود، 181 کیلوگرم وزن، 64.8 ولت ولتاژ و 8.4 کیلووات‌ساعت ظرفیت داشت. شارژ کامل از پریز 220 ولت 8 تا 10 ساعت طول می‌کشید - یعنی این خودرو با تعریف امروز یک پلاگین هیبرید بود. برد الکتریکی حدود 38 کیلومتر بود و خودرو 50 کیلومتر بر ساعت تا این سرعت کاملاً با برق حرکت می‌کرد. ترمز بازیابی انرژی هم وجود داشت؛ آئودی همچنین تلاش‌هایی برای نصب پنل انرژی خورشیدی روی سقف انجام داد.

برای کسی که امروزه از پلاگین هیبریدها استفاده می‌کند، جالب‌ترین جزئیات، سختی تغییر حالت است نه آسانی آن. برای رفتن به حالت الکتریکی باید خودرو را متوقف می‌کردید، دنده را در حالت خلاص قرار می‌دادید و دکمه "E" را فشار می‌دادید. هیچ انتقال یکپارچه و بدون نیاز به تصمیم آگاهانه‌ای در کار نبود. این خودرو که نسبت به استاندارد 100 حدود 200 کیلوگرم وزن اضافه حمل می‌کرد، در مجموع 10 فروند تولید شد؛ یکی از آنها در زادگاه آئودی یعنی اینگولشتات به عنوان تاکسی آزمایش شد. هیچ‌کدام فروخته نشدند - چون اصلاً برای فروش تولید نشده بودند.

از Duo II به Duo III: از بنزین به دیزل و از نمونه اولیه به فروش

نسل دوم بر پایه نسل C4 Audi 100 Avant عرضه شد. موتور 4 سیلندر دو لیتری را برگزید و سیستم چهارچرخ محرک دائمی را به کار گرفت؛ موتور بنزینی در صورت نیاز باتری‌های صندوق عقب را هم شارژ می‌کرد. اما جهش اصلی در نسل سوم رخ داد: Duo III که در سال 1996 معرفی شد، بر پایه A4 Avant بود و دو تصمیم حیاتی گرفت.

اولی در زمینه سوخت: به جای بنزین، یک دیزل TDI با قدرت 90 اسب بخار و حجم 1.9 لیتر یک موتور دیزلی TDI. تغییر دوم در بخش محرکه بود: از چهار چرخ محرک صرف‌نظر شده و به دیفرانسیل جلو بازگشته بودند. موتور الکتریکی آب‌خنک 29 اسب بخار (20 کیلووات) تولید می‌کرد. باتری سرب-ژل نصب‌شده در عقب حدود 10 کیلووات‌ساعت ظرفیت ارائه می‌داد و خودرو از شارژ پلاگین و بازیابی انرژی از طریق ترمز پشتیبانی می‌کرد. در زمینه عملکرد، حداکثر سرعت در حالت الکتریکی 80 کیلومتر بر ساعت بود؛ و با فعال بودن TDI 170 کیلومتر بر ساعت.

در سپتامبر 1997، Duo III با تولید محدود وارد بازار شد - اولین هیبریدی که یک خودروساز اروپایی به فروش رساند و طبق ادعاها، اولین پلاگین هیبرید تولید انبوه. قرار دادن پارامترهای اصلی سه نسل در کنار هم نشان می‌دهد که آئودی چقدر سیستماتیک کار کرده است:

مشخصاتDuo I (1989)Duo II (1991)Duo III (1996/97)
پایهAudi 100 Avant (C3)Audi 100 Avant (C4)A4 Avant
موتور احتراق داخلی2.3 لیتر 5 سیلندر، ~134 اسب بخار2.0 لیتر 4 سیلندر1.9 لیتر TDI، 90 اسب بخار
موتور الکتریکی9 کیلووات Siemens، محور عقبمحور عقب20 کیلووات، دیفرانسیل جلو
برد الکتریکی~38 کیلومتر--
فروشندارد (نمونه اولیه)ندارد (نمونه اولیه)~60 تا 90 فروند

چرا شکست خورد؟ سه دلیلی که اعداد نشان می‌دهند

سفر تجاری Duo کوتاه بود. آئودی انتظار حدود 500 فروش در سال را داشت؛ تا توقف تولید در سال 1999 حدود 60 تا 90 فروند به فروش رفت - ارقام تولید و فروش به دلیل تفاوت در تعاریف در این بازه ذکر می‌شود. ثبت حساب در سه قلم ممکن است.

قیمت: همان ماشین با دو برابر پول

قیمت A4 Avant Duo 60.000 مارک آلمان بود (حدود 30.000 یورو) بود؛ یعنی تقریباً دو برابر یک A4 Avant معمولی. پیشنهاد ارزشی ارائه‌شده به خریدار را می‌توان به خرید همان بدنه با دو برابر قیمت خلاصه کرد. هیچ ظرافت مهندسی‌ای نمی‌تواند به حساب صرفه‌جویی سوختی تبدیل شود که این اختلاف را جبران کند - به‌ویژه با قیمت بنزین آن دوران.

وزن و کاربرد: چانه‌زنی با فیزیک

در Duo I باتری‌ها حدود ~200 کیلوگرم به خودرو اضافه می‌کردند و این از ابتدا تعادل عملکرد-بهره‌وری را به هم می‌زد. در سمت کاربرد، نیاز به توقف خودرو و خلاص‌کردن دنده برای رفتن به حالت برقی، در استفاده روزمره عملاً راه‌حلی کاربردی نبود. گذر بدون وقفه در پلاگین‌هیبریدهای امروزی دقیقاً بر اساس همین نقطه‌ضعف ساخته شد.

بازار: تقاضایی که بنزین ارزان سرکوبش کرد

بزرگ‌ترین عامل پویا در سمت هزینه، قیمت سوخت بود: در ابتدا قیمت‌های پایین بنزین هیبرید را غیرضروری می‌کرد؛ پس از افزایش‌های جهانی قیمت نفت، خودروسازان بدون دوپینگ به سمت هیبرید چرخیدند. اما تویوتا از اوایل دهه 1990 با درک اینکه آگاهی زیست‌محیطی و سخت‌گیرانه‌تر شدن مقررات آلایندگی آینده را شکل خواهد داد، موقعیت‌گیری کرد؛ پریوس 1997 زمانی که تعادل میان بهره‌وری و قیمت برقرار شد، ثابت کرد که چنین بازاری وجود دارد. در همین معادله، آئودی همان طرفی ماند که نتوانست بهره‌وری و قیمت را همزمان به دست آورد. تاریخ در واقع پیش‌تر هم این را نوشته بود: فروش نرفتن هیبریدهای اولیه در دهه 1910 و سپس سلطه خودروهای بنزینی، تلاش‌های هیبریدی حدود 1916 را سال‌ها به تأخیر انداخته بود.

اروپا چرا مدتی فاصله گرفت - و آئودی چه کرد؟

پس از انتقال Duo III به موزه شرکت در سال 1997، آئودی مدت طولانی هیچ کانسپت هیبرید جدیدی ارائه نکرد: نوبت به کانسپت هیبرید Q7 در سال 2005 و MetroProject Quattro در سال 2007 رسید (که بعداً به A1 تبدیل شد). نخستین هیبرید تولید انبوه مدرن، یعنی Q5 hybrid، 2.0 T بنزینی با توان 210 اسب بخار را با موتور برقی 45 اسب بخاری در سال 2011 ترکیب کرد و معرفی شد. آئودی در آن معرفی، آن را نخستین هیبرید خود خواند؛ از نظر فنی، درست‌تر این است که نخستین هیبرید او پس از Duo بود. بنابراین صادقانه‌ترین خلاصه این است: آئودی یک پیشگام هیبرید اروپایی بود، اما پیشگامی که پشت‌گرم نبود.

این پشت‌گرمی تنها مشکل آئودی نبود. این ارزیابی رایج در صنعت است که خودروسازان اروپایی هیبرید را به‌عنوان یک فناوری گذار جدی نگرفتند و دیر به سمت خودروهای برقی دویدند؛ حتی پس از گذشت دهه‌ها، آینده پلاگین‌هیبریدها در اروپا همچنان موضوع بحث است. امروز آئودی با مدل‌هایی مانند Q5 TFSI e و Q8 TFSI e در بازار هیبرید حضور دارد؛ و Duo به‌صورت پسینی، به‌عنوان پیشگام فناوری پلاگین‌هیبرید امروز بازنگری می‌شود. ماندن در سایه‌ی یک هیبرید ۵ سیلندر که هشت سال پیش از پریوس ساخته شده بود، یکی از بزرگ‌ترین بی‌عدالتی‌های روایت تاریخ هیبرید است.

نتیجه‌گیری: ایده درست، دهه اشتباه

آئودی Duo آزمایشی بود که نشان داد پیشرانه هیبرید از نظر فنی مدت‌ها پیش به بلوغ رسیده است؛ شکستش هم این بلوغ را رد نکرد، فقط اقتصاد آن را نشان داد. حدود 38 کیلومتر محدوده الکتریکی باتری 8,4 کیلووات‌ساعتی و ترمز بازیاب در سال 1989 از قبل روی میز بود؛ برچسب قیمتی 60,000 مارک و قیمت‌های پایین سوخت در بازار هم. سرنوشت Lohner-Porsche Mixte در دهه 1900 و سرنوشت Duo در دهه 1990 یک فرمول مشترک دارد: سیستم کار می‌کند، هزینه جواب نمی‌دهد. تفاوت این بود که تویوتا در سال 1997 با همسو کردن قیمت و بازدهی، این فرمول را شکست. بخش نخست داستان هیبرید اروپا این‌گونه نوشته شد - زودهنگام، درست و بسیار کم‌خوانده‌تر از آنچه لیاقتش را داشت. منابع

منابع