از لوئب تا اوژیه، خلبانان افسانه‌ای قله رالی WRC

۹ قهرمانی متوالی سباستین لوب، همچنان به‌عنوان قله‌ای در تاریخ WRC پابرجاست که هنوز هیچ‌کس به آن نزدیک نشده است.
۹ قهرمانی متوالی سباستین لوب، همچنان به‌عنوان قله‌ای در تاریخ WRC پابرجاست که هنوز هیچ‌کس به آن نزدیک نشده است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

بزرگ‌ترین رانندگان تاریخ WRC چه کسانی هستند؟ Sébastien Loeb با نه قهرمانی پیاپی جهان در قله قرار دارد؛ پس از او Sébastien Ogier در سال 2025 به همان رقم رسید. چهار قهرمانی Tommi Mäkinen و Juha Kankkunen، روحیه "flat out" Colin McRae و افسانه Walter Röhrl نیز از نام‌هایی هستند که در این فهرست ماندگار شده‌اند.

نکات برجسته

  • Sébastien Loeb: 9 قهرمانی پیاپی جهان (2004 تا 2012) و 80 پیروزی رالی
  • Daniel Elena: با 9 قهرمانی هم‌راننده، موفق‌ترین همراه کابین عقب تاریخ WRC
  • Sébastien Ogier: در سال 2025 به نهمین قهرمانی‌اش رسید و رکورد Loeb را تکرار کرد
  • Walter Röhrl: تنها راننده آلمانی که عنوان WRC را کسب کرد و 4 بار مونته‌کارلو را برد
  • ترکیه بین سال‌های 2003 تا 2010 شش بار میزبان WRC بود و در 2018 بازگشت

Sébastien Loeb و Daniel Elena: دوئلی که نُه سال مرزها را درنوردید

یک لحظه فکر کنید: نُه سال پیاپی بهترین ورزشکار جهان در یک رشته ورزشی باشید. حتی در باشگاه ورزشی هم سخت است و در WRC تقریباً غیرممکن. اما Sébastien Loeb دقیقاً همین کار را کرد: از 2004 تا 2012 نُه بار پیاپی قهرمان جهان شد. همچنان موفق‌ترین راننده تاریخ WRC.

نکته جالب ماجرا این است: Loeb کارش را با رالی شروع نکرد. ژیمناست بود و چهار بار قهرمان آلزاس شده بود. در سال 1995 در 21 سالگی به رالی روی آورد. در 2001 نخستین قهرمان Junior WRC شد و پنج از شش مسابقه آن فصل را برد. یعنی از همان سال‌های اول مشخص بود که این بچه چیز دیگری است.

در 2002 با Citroën در Rallye Deutschland نخستین پیروزی WRC خود را کسب کرد. در 2003 به شکلی باورنکردنی فقط با اختلاف یک امتیاز به Petter Solberg باخت. سپس درها باز شد: در 2004 نخستین قهرمانی‌اش را با اختلاف 36 امتیاز به دست آورد و دیگر توقف او ممکن نبود.

کاری شبیه به یک کتاب رکوردها

کارنامه خود را با 80 پیروزی WRC و 9 قهرمانی راننده به پایان رساند؛ رکوردهای بیشترین پیروزی، بیشترین سکو و بیشترین پیروزی در مراحل را نیز در جیب دارد. در 2011 رکورد پیروزی در مراحل Markku Alén را شکست. در Tour de Corse 2005 نیز نخستین راننده‌ای شد که تمام مراحل یک رالی را برد؛ یعنی حتی یک متر هم به رقبا راه نداد.

اما سبک رانندگی Loeb چطور؟... حتی در فروم‌ها با تعبیر "تمیز، با اولویت جلوی خودرو" توصیف می‌شود. سبکی اقتصادی اما بی‌رحمانه که در ورودی پیچ، دماغه ماشین را به داخل می‌کشاند. درست مثل شناگری که در هر ضربه دست، بدون دست‌وپنجه نرم کردن با آب پیش می‌رود: از بیرون آرام به نظر می‌رسد اما درونش سرعتی خیره‌کننده نهفته است.

در آسفالت اما گویی از سیاره دیگری آمده بود: از میان رالی‌های آسفالتی که بین 2005 تا 2013 در آن‌ها شرکت کرد، تنها در سه‌تا نتوانست پیروز شود. به‌عنوان نخستین راننده غیراسکاندیناوی، رالی سوئد 2004 را برد؛ این در سرزمین اصلی برف و یخ دستاورد بزرگی بود. با دو پیروزی در فنلاند نیز وارد باشگاه اسطوره‌ها شد.

پس در صندلی کناری چه کسی نشسته بود؟ Daniel Elena. 9 بار قهرمانی هم‌رانندگی برنده، موفق ترین همران در تاریخ WRC. نه قهرمانی برای یک راننده، نه قهرمانی برای یک همران... این دوگو یک بسته جدانشدنی است. و بعد جنبه احساسی ماجرا: وقتی مایکل "Beef" پارک در سال 2005 در WRC جان باخت، لوئب عمداً در گالر ۲ دقیقه جریمه گرفت و به مقام سوم سقوط کرد - نمی خواست قهرمانی را این گونه جشن بگیرد. همین جزئیات، چیزهایی هستند که ورزش را از خود ورزش بزرگ تر می کنند.

لوئب در اواخر سال 2012 WRC تمام وقت را رها کرد اما دور نشد: سه بار در داکار دوم شد (2017، 2022، 2023)، همچنان در W2RC مسابقه می دهد و در مونت کارلوی 2022 با ام‌اسپورت فورد هشتادمین پیروزی خود را به دست آورد.

سباستین اوژیه: نامی که در عصر هیبرید رکورد را جلو زد

Daniel Elena'nın 9 co-pilot şampiyonluğu, WRC'nin koltuk arkasındaki sessiz kahramanların da tarih yazdığının kanıtı.

حالا به بخش حساس سؤال رسیدیم: رکورد نه قهرمانی لوئب را چه کسی تکرار کرد؟ پاسخ: سباستین اوژیه، در سال 2025. این فرانسوی که به نام تویوتا مسابقه می دهد، همراه با لوئب یکی از دو نامی است که در تاریخ WRC به نه قهرمانی رسیده اند. حتی تویوتا به افتخار او نسخه خاصی به نام GR Yaris "Ogier 9x World Champion Edition" هم عرضه کرد - باشگاه نه قهرمانی همین قدر بزرگ است.

داستان اوژیه هم درست مثل سناریوی یک فیلم است. در سال 2010 با سیترین جونیور تیم اولین پیروزی WRC خود را در پرتغال به دست آورد. سپس به فولکس‌واگن رفت و بین سال های 2013 تا 2016 چهار قهرمانی متوالی کسب کرد. سپس دو قهرمانی دیگر افزود؛ قهرمانی 2021 او با تویوتا یاریس WRC به دست آمد.

دوران اوژیه با دوره هیبریدی WRC همزمان است. با کلاس Rally1، فناوری هیبرید به بالاترین سطح قهرمانی راه یافت - درست مثل این که به دوچرخه یک موتور برقی ببندی: بخشی از قدرت پدال زدن اکنون از موتور می آید اما در قله، عامل انسانی همچنان تعیین کننده است. اوژیه، نام قله این نسل جدید است. و یک نکته جالب: هم لوئب و هم اوژیه، با دو همران متفاوت تنها دو راننده ای هستند که توانسته اند قهرمان جهان شوند (نفر دیگر تومی ماکینن است).

تا سال 2025 هنوز مسابقه می دهد و می گوید نگران شعله ور شدن دوباره بحث های رتبه بندی مربوط به مقررات 2027 است؛ فکر می کند ممکن است موضوع در 2027 پیچیده تر شود. معلوم است که هنوز آن آتش رقابت در وجودش جاری است.

لوئب یا اوژیه؟ قلب بحث بزرگ ترین همه اعصار

یکی از پربحث ترین سؤالات انجمن‌های رالی این است: بهترین همه اعصار (GOAT) کیست؟ بحث ها اغلب به نفع لوئب متمایل می شود - نه قهرمانی متوالی و کابینی پر از رکورد واقعاً استدلال قدرتمندی است. اما طرفداران اوژیه یادآوری می کنند که او در دوران هیبریدی و با کادر عمیق تر و رقابتی تر به همین رقوم رسیده است.

و گذشته مشترکی هم میان این دو سب هست: در سال 2011 در یک تیم، زیر سایه سیترین با هم جنگیدند. بنا بر نوشته ها، درون تیم به آن "جنگ میان دو سب" گفته می شد. در رالی آلمان تیم موقعیت را منجمد کرد و در استرالیا به اوژیه دستور کند کردن داده شد. این همه رقابت زیر یک پرچم... احتمالاً یکی از دلایلی که سال های بعد از هم فاصله گرفتند همین بود. اگر جای او بودی، به کدام سمت می ایستادی؟

نبرد فنلاندی دهه 90: ماکینن و کانکونن

پیش از ورود فرانسوی ها، مرکز WRC در شمال بود. یوها کانکونن (متولد 2 آوریل 1959)، 1986، 1987، 1991 و 1993 چهار بار قهرمان جهان شد؛ از 1979 تا 2010 در WRC رقابت کرد - سی سال! تومی ماکینن هم در 1996، 1997، 1998 و 1999 چهار قهرمانی متوالی به دست آورد. جمع این دو: 8 قهرمانی جهان.

می‌خواهید این دو را مقایسه کنید؟ این هم جدول:

...یوها کانکوننتومی ماکینن
سال‌های قهرمانی1986، 1987، 1991، 19931996، 1997، 1998، 1999
قهرمانی متوالینه، سال‌ها پراکنده بودند4 (1996-1999)
برد رالی-24 (پنجم در رده‌بندی بردها)
برد مرحله‌ای-362
لحظه برجستهدوران WRC از 1979 تا 2010قهرمانی سازندگان میتسوبیشی در 1998

سال 1998 ماکینن داستانی جداگانه دارد: پس از تصادف در رالی GB، مرحله پایانی فصل، مجبور به ترک رالی شد اما با این حال قهرمانی‌اش قطعی شده بود؛ افزون بر آن در همان سال قهرمانی سازندگان را نیز به میتسوبیشی رساند. در پایان همان فصل کارلوس ساینز مستقیماً با ماکینن برای قهرمانی می‌جنگید - خود ساینز هم با 13 برد و قهرمانی‌های 1990 و 1992 نامی بزرگ بود. حتی در فصل 1994 هفت برنده متفاوت رالی داشتیم؛ یعنی آن سال‌ها نه حاکمیت یک برند بود و نه یک نام. آشوبی واقعی، رقابتی واقعی.

کالین مک‌ری و والتر رورل: دو سر طیف سبک

وقتی صحبت از رالی می‌شود، چه سبک رانندگی به ذهنتان می‌رسد؟ احتمالاً نیمی از پاسخ کالین مک‌ری است. اسکاتلندی، قهرمان جهان 1995 و به خاطر سبک رانندگی "flat out" - یعنی تا آخرین حد، بدون شناختن ترمز - شناخته شده است. تماشای یک مرحله با او، مثل حمله قلبی بود و در هر پیچ می‌پرسیدی «آیا نجاتش می‌دهد؟». در نظرسنجی خوانندگان درباره بهترین خلبانان WRC تاریخ، دقیقاً در رتبه دوم قرار گرفت.

در سر دیگر طیف والتر رورل قرار دارد: رتبه اول همان نظرسنجی. در 1980 با فیات 131 آبارت، در 1982 با اوپل آسکونا قهرمان WRC شد؛ تنها خلبان آلمانی برنده عنوان. در ایتالیا «خلبان رالی قرن» و در فرانسه «خلبان رالی هزاره» انتخاب شد - دو عنوان عظیم از دو کشور متفاوت!

کار رورل دشوار بود: قهرمانی 1982 را به شیوه‌ای «قهرمانانه» با اوپل آسکونای سامانه محرکه کمتر پیشرفته به دست آورد. یعنی در برابر برتری فناورانه رقبایش با توان خالص رانندگی پیروز شد. در کارنامه‌اش 14 برد دارد و رالی مونت کارلو را چهار بار برده است - در برد 1984 خود با آئودی کواترو هم‌تیمی‌هایش بلومکویست و میکولا را شکست داد. آخرین برد WRC او در 1985 سانرمو با هیولای گروه B یعنی آئودی کواترو S1 به دست آمد. در 1987 نیز با آئودی اسپرت کواترو S1 E2 در پایکز پیک رکورد زد. فیات، اوپل، لانچیا، آئودی، پورشه، فورد و بی‌ام‌و... برای کدام برند پیروز نشد؟

قهرمانان پشت صندلی: چرا هم‌خلبان‌ها این‌قدر مهم‌اند؟

اگر تازه با WRC آشنا شده‌اید، حتماً این سؤال برایتان پیش آمده: آن مرد کنارش چه کار می‌کند؟ پاسخ بسیار ساده و بسیار حیاتی است: هم‌خلبان با یادداشت‌های سرعت (pace notes) خلبان را از قبل از خطرها آگاه می‌کند. بعد از پیچ، پیچ تنگ راست است یا سنگ در راه است، پرش چند متر است؟ خلبان بدون خوانده شدن یادداشت‌ها این‌ها را نمی‌داند. پس هم‌خلبان، خودِ نقشه‌ای است که در شب در جاده‌ای مه‌آلود راهنمایی‌تان می‌کند.

یک نکته جالب: برخی از رانندگان در طول دوران حرفه‌ای خود فقط با یک هم‌راننده مسابقه دادند - نام‌هایی مانند Achim Warmbold، Joginder Singh، Bruno Saby، Ingvar Carlsson، Mikael Ericsson و Kenjiro Shinozuka در این فهرست وفاداری قرار دارند. اما هیچ‌کدام مانند Daniel Elena نرسید: 9 قهرمانی هم‌رانندگی Elena هنوز رکورد است. قهرمان هم‌رانندگان WRC در سال 2025 نیز Vincent Landais از تویوتا شد؛ یعنی صندلی عقب هم قهرمانی خودش را دارد و جدی گرفته می‌شود. 9 قهرمانی هم‌رانندگی هنوز رکورد است. قهرمان هم‌رانندگان WRC در سال 2025 نیز Vincent Landais از تویوتا شد؛ یعنی صندلی عقب هم قهرمانی خودش را دارد و جدی گرفته می‌شود.

ترکیه چگونه میزبان این اسطوره‌ها بود؟

این بخش مورد علاقه شخصی من است: بیشتر این اسطوره‌ها در ترکیه هم مسابقه دادند! WRC در سال 1973 تأسیس شد و به عنوان "سخت‌ترین قهرمانی ورزش‌های موتوری جهان" توصیف می‌شود. ترکیه، بین سال‌های 2003 تا 2010 شش بار میزبان WRC بود؛ پس از وقفه‌ای هفت ساله در سال 2018 بازگشت و در سال 2019 رالی Rally Turkey از 12 تا 15 سپتامبر در مارماریس برگزار شد.

حتی فهرست برندگان داستانی جداگانه دارد: Loeb هم رالی ترکیه 2004 (در مرحله‌های شن‌زار!) و هم رالی ترکیه 2010 را برد. دوره مدرن Rally Turkey را نیز در سال 2019 Sébastien Ogier و در سال 2020 Elfyn Evans در قهرمانی به پایان رساندند. یعنی برخی از نام‌های این صفحه واقعاً در مرحله‌های Kemer غبار بلعیدند.

رالی در ترکیه به صورت حرفه‌ای در سال 1972 با "رالی Günaydın" علی سپاهی آغاز شد و خطی که از آن روز تاکنون ادامه دارد. در بخش Junior WRC هم خبرهای خوبی هست: علی ترککان به عنوان قهرمان جهان Junior WRC نخستین قهرمانی جهانی رالی را به ترکیه آورد. پس شاید روزی نام ترکی دیگری در آن فهرست دیده شود - چه کسی می‌داند، شاید ترکی هم در مسابقه نُه قهرمانی شرکت کند. آیا تو آماده تماشا هستی؟

حرف آخر: چه کسی در قله است؟

هر دوره قهرمان خودش را دارد. Röhrl استعداد ناب در برابر فناوری، McRae بی‌باکی، Mäkinen و Kankkunen استقامت فنلاندی و Loeb نشان داد چگونه فشار را به قدرت تبدیل می‌شود. Ogier در دوران هیبریدی به همان رکورد رسید. اعداد قابل بحث هستند اما این واضح است: صندلی شماره یک WRC هرگز خالی نماند - فقط نامش عوض شد.

منابع