تویوتا چرا سال‌ها نتوانست لومان را ببرد؟

سریع‌ترین خودرو هم ناجی نبود؛ گرسنگی 33 ساله تویوتا در لومان، بیش از آنکه آزمون سرعت باشد، آزمون دوام و شانس محض بود.
سریع‌ترین خودرو هم ناجی نبود؛ گرسنگی 33 ساله تویوتا در لومان، بیش از آنکه آزمون سرعت باشد، آزمون دوام و شانس محض بود.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

تویوتا از 1985 ، یعنی نخستین تجربه‌اش در لمان، تا دقیقاً 2018 - یعنی 33 سال پیروزی نکرد ؛ در حالی که در بخش بزرگی از این مدت ثابت کرد یکی از سریع‌ترین خودروها یا حتی سریع‌ترین خودروی گرید است. یعنی پاسخ مشکل «کندی» نبود؛ گیربکس‌هایی که در ساعت آخر خراب می‌شدند، یک کانکتور شلنگ که در مستقیم آخر از کار می‌افتاد، تایرهای پنچر شده و شانس مطلق سیاه. مسابقه 24 ساعته لمانز، به همان اندازه سرعت، مسابقه دوام و اقبال هم هست: در طول 24 ساعت حتی یک پیچ هم می‌تواند به شما خیانت کند. این داستان صبر چندساله تویوتا در این آزمون بی‌رحمانه است.

نکات برجسته

  • تویوتا اولین حضور خود در لمان را در 1985 با TOM'S 85C تجربه کرد و اولین پیروزی‌اش را در 2018، پس از 20 سال بیستم به دست آورد.
  • TS010 و GT-One هرگز نتوانستند پیروز شوند اما هر دو رکورد دور مسابقه را شکستند.
  • در 2016 تویوتای شماره 5 چند دقیقه مانده به پایان مسابقه در پیشتازی بود که در آخرین مستقیم متوقف شد؛ پیروزی را یک خرابی فوق‌العاده کوچک در کانکتور توربو از آنِ او کرد.
  • در 2018 با خودروهای شماره 8 و 7 با فینیش 1-2 به نخستین پیروزی تاریخی دست یافت؛ و پس از آن چهار پیروزی متوالی آمد.
  • در لمانز خودروها تا سرعت 366 km/h می‌رسند؛ در 1988 که در مستقیم سرعت 407 km/h دیده شد، ناچار به افزودن شیکین‌ها شدند.

تویوتا چرا دقیقاً 33 سال نتوانست لمانز را فتح کند؟

به اختصار باید گفت: هر بار چیز دیگری از کار افتاد. در 1994 مشکلات فنی در ساعت‌های آخر، در 1998 خرابی گیربکس، در 1999 تصادف دوگانه و تایر پنچر شده، در سال‌های 2012 تا 2014 بیماری‌های دوران کودکی عصر هیبریدی و در 2016 به معنای واقعی کلمه یک کانکتور. متوجه الگو می‌شوید؟ در هیچ‌کدام از مسابقه‌هایی که تویوتا باخت، نمی‌توانیم بگوییم حریفان «سریع‌تر بودند»؛ خودروها یا در جایگاه پیشتازی بودند یا آن‌قدر به سکو نزدیک بودند که در جاده متوقف شدند. مثل این فکر کنید که کابل شارژر گوشی شما به خاطر آن لقی کوچک در ورودی شارژ نمی‌شود: در یک ماشین عظیم، خطایی به کوچکی یک ذره می‌تواند رویایی را که 24 ساعت با خود حمل کرده‌اید، نابود کند.

گام‌های نخست: دور گرم‌کردن از 1985 تا 1990

ماجرای تویوتا در لمان در 1985 با TOM'S 85C آغاز شد. خودروی شماره 36 با موتور توربوی 2.090 سی‌سی خود در مستقیم‌ها به سرعت 290 km/h می‌رسید، مسابقه را در رتبه دوازدهم به پایان رساند و نخستین موفقیت «به پایان رساندن مسابقه» را برای تویوتا به ارمغان آورد. می‌دانید، گاهی حتی قبول شدن در نخستین امتحان موفقیت بزرگی است - این‌جا دقیقاً همین بود. اما یک نکته جالب: در واقع نخستین تماس تویوتا با پیست لمانز به یک دهه پیش‌تر و پروژه Sigma MC75 برمی‌گردد.

سپس دو سال تلخ آمد. در 1986 و 1987 خودروهای 86C و 87C ساخت Dome به دلیل مشکلات قابلیت اطمینان، هر دو خودرو به‌زودی از مسابقه حذف شدند؛ 87C فقط توانسته بود 19 دور در پیست بزند. در یک مسابقه 24 ساعته، فقط 19 دور... انگار مسابقه تقریباً پیش از شروع تمام شده بود. اما تسلیم در کار نبود: در 1988 با 88C مقام دوازدهم را کسب کرد. دوازدهم و اما استمراری دیده می‌شد که امتیاز جمع می‌کرد، و در 1990 با 90C-V بهترین نتیجه تا آن زمان یعنی مقام ششم به دست آمد. این‌ها پله‌های نردبان رسیدن به قله بودند، فقط تصور کنید.

دوران TS010: هیولایی که رکورد می‌شکست اما پیروزی نمی‌آورد

در سال 1992 تویوتا با TS010 مجهز به موتور V10 وارد مسابقات قهرمانی خودروهای اسپرت جهان شد و فصل را با پیروزی در مونزا آغاز کرد. در همان سال در لمان، بهترینِ سه دستگاه TS010 با خودروی به رانندگی ماسانوری سکیا دوم شد - نخستین سکوی تریومف تویوتا در لمان. رقیب چه بود؟ پژو 905. چنان که به‌جز 905، هیچ خودرویی سریع‌تر از TS010 در پیست نبود.

در سال 1993 با سه خودرو روی چهار چرخ بازگشتند اما این بار بهترین نتیجه، مقام چهارم شد. عجیب نیست؟ این هم ریاضیات بی‌رحمانه لمان: هر ساله در میان سریع‌ترین‌ها بودن اما هرگز پله سکو را در دست نیاوردن. TS010 بدون هیچ پیروزی در لمان به کار خود خداحافظی کرد اما در سال‌های 1992 و 1993 رکورد دور مسابقه را شکست. یعنی در صفحات تاریخ نه به عنوان "شکست‌خورده" بلکه به عنوان "رکوردشکن" ثبت شد - این به نظرم دلخوشی نیست، یک میراث واقعی است.

94C-V و GT-One: دو مسابقه‌ای که از یک قدم آن‌طرف‌تر بازگشتند

در سال 1994 94C-V در بخش عمده‌ای از مسابقه پیشتاز بود. ساعات پایانی... و مشکلات ساعت آخر، دستِ درازکننده به سوی پیروزی را قطع کرد: مقام دوم. پروژه Supra LM مبتنی بر سوپرا اما در سال 1995 چهاردهم شد و در سال 1996 با تصادفی پیش از ساعت 8 صبح حذف گردید. بله، حضور سوپرا که از یک خودروی جاده‌ای اقتباس شده بود، همیشه برایم احساساتی و رمانتیک بوده است - اما رمانتیسم در اینجا کافی نیست.

اصلی‌ترین دلشکستگی در سال‌های 1998-99 فرا رسید. GT-One (TS020) در نخستین مسابقه‌اش در رده‌بندی‌ها، دومین جایگاه گرید را به دست آورد؛ شد؛ در مسابقه، خودروی شماره 28 تا ساعت آخر در جایگاه دوم بود. نگه داشت، سپس خرابی گیربکس او را کنار کشید. سال بعد تویوتا در رده‌بندی‌ها سراسر سکوهای 1-2-3 را تصاحب کرد - کمی تمرکز کن، می‌دانی یعنی چه: سه دستگاه GT-One همه را در پیست درهم کوبیده بود. اما در مسابقه، خودروهای #1 و #2 بر اثر تصادف حذف شدند؛ #3 رانده‌شده توسط مارتین براندل با شکستن رکورد دور پیشی گرفت اما در لحظات پایانی یک لاستیک پنچر به لحظه‌ای حادثه تبدیل شد و نتیجه باز هم مقام دوم بود. GT-One تنها در لمان 1998-99 و 1000 کیلومتر فوجی 1999 مسابقه داد - عمراتی کوتاه اما فراموش‌نشدنی.

خودروچه شد؟1992
1992TS0101994
199494C-Vبا پیشتازی وارد مسابقه شد، مشکلات در ساعت‌های پایانی، مقام دوم
1998GT-Oneدر رده دوم گرید، با خرابی گیربکس بازنشسته شد
1999GT-Oneدر رده‌بندی‌ها 1-2-3، در مسابقه دو تصادف و لاستیک ترکیده، مقام دوم
2016TS050 Hybridدر مستقیم پایانی متوقف شد و پورشه برنده شد
2017TS050 Hybridعصر هیبریدی و تراژدی 2016:

عصر هیبریدی و تراژدی 2016: ماشینی که در دور آخر از دور مسابقه خارج شد

Zafer beş dakika uzaktayken, bitiş çizgisinden önce son düzlükte duran o arabada, Toyota'nın yarım asırlık kaderi bir kablo inceliğinde çöktü.

تویوتا تسلیم نشد و با تمام وجود وارد عصر هیبرید شد. در 2012 ، TS030 Hybrid یکی از نخستین سیستم‌های هیبریدی دیده‌شده در لمان بود؛ در آن سال یک خودرو تصادف کرد و دیگری با مشکل فنی حذف شد، و در 2013 مقام دوم دست یافت. به دست آمد. سپس نوبت به TS040 Hybrid رسید: توان بیش از 1.000 اسب بخار ، چهار چرخ محرک، پول پوزیشن در 2014 و پیشتازی طولانی‌مدت... خودروی خواهر توانست سوم شود. خودروی خواهر مقام سوم. ششم و هشتم بود. در 2015 نتایج مقام 6 بود. و مقام هشتم. کشیده شد.

2016: تلخ‌ترین آخرین مستقیم تاریخ اتومبیل‌رانی

حالا صحنه‌ای است که واقعاً می‌خواهم تعریف کنم. TS050 Hybrid جدید با موتور V6 تووین‌توربو و سیستم هیبریدی 8 MJ لیتیوم-یون آمده بود. در ساعت 21 تویوتای #5، تویوتای #6 و یک پورشه هم‌دور بودند. وقتی یک ساعت مانده بود، #5 در 30 ثانیه جلوتر از پورشه بود و پورشه مجبور شد 3 دور به پایان، به پیت برود. یعنی حساب کن یا نکن، پیروزی در جیب تویوتا بود.

وقتی 5 دقیقه به پایان مسابقه مانده بود، #5 کند شد. در آخرین مستقیم... متوقف شد. تصور کن: ساعت‌ها پیشتاز، میلیون‌ها نفر جلوی صفحه، تو بردی - و ماشین رهایت می‌کند درست پیش از آخرین پیچ. عیب بعداً به‌طور رسمی اعلام شد: خطای فنی در کانکتور خط هوایی بین توربو و اینترکولر، باعث از دست رفتن کنترل توربو شده بود. یک کانکتور. خنده‌دار به نظر می‌رسد، اما به نظرم تمام فلسفه لمان در همین جمله نهفته است. پورشه برد؛ #6 تویوتا 2. شد. تلخ‌تر از آن: #5 چون نتوانست دور آخر را در مدت 6 دقیقه کامل کند، حتی در رده‌بندی هم قرار نگرفت. رسماً «مسابقه نداده» تلقی شد.

در 2017 سریع‌ترین دور لمان در تمام دورها را با TS050 زد: 3:14.79. اما دو خودرو نتوانستند تمام کنند، خودروی باقی‌مانده 9. شد و با دیسکالیفیه‌های بعدی به رتبه 8 ارتقا یافت. رکورد سرعت هست، پیروزی نیست. اگر این داستان شعاری می‌داشت، دقیقاً همین می‌شد.

2018: پیروزی تاریخی در 20. تلاش و پس از آن

در 2018، در 86. امین 24 ساعت لمان، سرانجام در تلاش 20 تویوتا شد: فینیش 1-2 با خودروهای #8 و #7 و نخستین پیروزی تاریخی. در صندلی راننده‌ها نام‌هایی مثل Sébastien Buemi و Kazuki Nakajima بودند - با توجه به ارتباط پدر ناکاجیما با این داستان با خودروی 85C در سال 1985، حتی پایان داستان هم به‌تنهایی زیباست. اما چه چیزی تغییر کرد؟ هر جزء TS050 بازبینی شده بود و بزرگ‌ترین تغییر، سبک‌سازی باتری و سیستم خنک‌کننده بود. هدف «قابلیت اطمینان بهبودیافته» در مجموعه قدرت هیبریدی 1.000 اسب‌بخاری... یعنی نه جادویی در کار است، بلکه صبر و ظرافت در کار است.

پیروزی هم پیروانش را به همراه آورد: در 2019 باز هم 1-2 - اما باز هم لحظه‌ای که ضربان قلب‌ها را تند کرد رخ داد؛ در ساعت آخر وقتی لاستیک ترکیده قرار بود #7 را به پیروزی برساند، #8 و #7 جابه‌جا شدند (بگذار همه‌اش را بگویم: این بار شانس سرانجام با تویوتا بود.) در 2020 خودروی #8 (Buemi/Nakajima/Hartley) برای سومین بار پیاپی برد، و در 2021 در آغاز دوره Hypercar، کامی کوبایاشی با GR010 Hybrid نخستین پول و پنجمین پول متوالی تویوتا را گرفت و تیم چهارمین پیروزی پیاپی را جشن گرفت. در 2026، در 94. امین دوره، تویوتا با استراتژی «مثل کتاب درسی» به ششمین پیروزی لمان رسید - نخستین بار از 2022.

آیا لمان واقعاً تا این حد سخت است؟

خلاصه: بله، و علت فقط مسافت نیست. پیست حدوداً 13.6 کیلومتر است و مسابقه در ژوئن برگزار می‌شود - یعنی از گرمای روز، خنکای شب، باران، ترافیک، پیت‌استاپ‌ها و تعویض راننده‌ها همگی را از سر می‌گذرانید. خودروها در خط مستقیم تا 366 کیلومتر بر ساعت می‌رسند؛ در سال 1988 وقتی خودرویی در خط مستقیم به 407 کیلومتر بر ساعت رسید، برگزارکنندگان مجبور شدند برای ایمنی چیکن اضافه کنند. تاب آوردن 24 ساعت در این سرعت‌ها، «انتظار» ساده‌ای مثل جا گذاشتن گوشی روی شارژر نیست؛ موتور، گیربکس، لاستیک و حتی یک کانکتور شلنگ کوچک هم می‌تواند قهرمان یا قاتل سناریو باشد.

در عصر هایپرکار، قوانین Balance of Performance وارد عمل شدند: سرعت کامل اکنون تنظیم می‌شود و زمان دورها حدود 10 ثانیه کندتر از LMP1 قدیم است. به همین دلیل تویوتا تمرکز خود را از قدرت خالص به قابلیت اطمینان و رانندگی‌پذیری منتقل کرد. پس دیگر همه بازیکن یک «مسابقه برق‌آسا» نیستند، بلکه آزمون صبر را انجام می‌دهند.

داستان تویوتا به ما چه می‌آموزد؟

از نظر من این است: سرعت در را باز می‌کند، اما چیزی که تا رسیدن به داخل باید در دست داشته باشی، پایداری و کمی هم شانس است. TS010 رکورد زد و برنده نشد، GT-One رده‌بندی‌ها را جارو کرد و برنده نشد، TS050 در 2016 همه کارها را انجام داد و باز هم برنده نشد - سپس همان خودرو در 2018 با کار روی قابلیت اطمینان قهرمان شد. تویوتای امروز با چهار پیروزی متوالی و شش برد در کل، زیباترین پاسخ به این سؤال را می‌دهد که «چرا سال‌ها نتوانست برنده شود؟»: چون تسلیم نشد. به نظر تو ارزش این همه انتظار طولانی را داشت؟ در گاراژ تویوتا، پاسخ روشناً «بله» است.

منابع